ÇAYKUR’dan İlber Ortaylı’ya Çay Yanıtı: Emektar İnsanlar İncitildi
Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın Türkiye’deki çay üretimine yönelik eleştirilerine ÇAYKUR’dan yanıt geldi. Ortaylı’nın Rize çayını beğenmediğini ve Rizelilerin çay yerine mandalina yetiştirmesi gerektiğini söylemesi üzerine ÇAYKUR, bu ifadelerin “talihsiz” olduğunu ve çay sektöründe emek veren insanları incittiğini belirtti.
ÇAYKUR’dan Sert Tepki: “Büyük Bir Haksızlık”
ÇAYKUR Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yazılı açıklamada, Ortaylı’nın sözlerinin çay üreticilerine ve sektöre büyük bir haksızlık olduğu vurgulandı. Açıklamada, 108 yıl önce Prof. Dr. Ali Rıza Erten’in Doğu Karadeniz Bölgesi’nde çay yetiştirilebileceğine dair bir makale yazdığı hatırlatılarak, bölgenin çay sayesinde kalkındığı belirtildi.
“Son günlerde kendi üretmiş olduğumuz değerlerimize yönelik dile getirilen talihsiz ifadelerin hem bizleri hem de bu değerleri üreten, bugünlere getiren emektar insanlarımızı fazlasıyla incittiğini belirtmek isteriz,” denilen açıklamada, Türkiye’nin kişi başına yıllık 3,5 kilogram çay tüketimiyle dünyada en fazla çay tüketen ülke olduğu da hatırlatıldı. Bu durum, Türk insanının çayı ne kadar benimsediğinin açık bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Çayın Bölgeye Katkıları ve Sanayileşme Süreci
ÇAYKUR, açıklamasında, Doğu Karadeniz’de çay yetiştirilmesine öncülük eden 407 sayılı Kanun’un 16 Şubat 1924’te çıkarıldığını ve bu sayede bölgede hızlı bir sanayileşme ve istihdam sürecinin başladığını vurguladı. Çayın bölgeye getirdiği refahın altı çizilerek, bu sürecin devamlılığı için çalışmaların sürdüğü belirtildi.
Açıklamada, “Türkiye, kişi başına çay tüketiminin yıllık 3,5 kilogram ile dünyada en fazla olduğu ülke haline gelmiştir,” ifadesi, Türkiye’deki çay kültürünün ne kadar köklü ve yaygın olduğunu gösteriyor.
“Yılgınlık Bilmeyenlerin Mirasıyla Çalışıyoruz”
ÇAYKUR, geçmişten günümüze çay sektörüne emek verenlerin mirasıyla çalıştıklarını vurgulayarak, “Bizler çalışmalarımızı sürdürürken yönetici odalarında bizden önce çalışmış yılgınlık nedir bilmeyen idarecilerin, çay fabrikalarında bizden önce çalışmış çaya aşık yürekli işçilerin, çay bahçelerinde bizden önce çalışmış dağ, taş, yamaç demeden bir oya işler gibi çay bahçelerini tesis eden çiftçilerin mücadelelerini yüreğimizde hissederek çalışıyoruz,” ifadelerine yer verdi.
Bu ifadeler, ÇAYKUR’un çay sektörüne sadece ticari bir faaliyet olarak değil, aynı zamanda kültürel bir miras ve toplumsal bir sorumluluk olarak baktığını gösteriyor.
“Kendi Çayımıza Sahip Çıkmalıyız”
ÇAYKUR, açıklamasında, Türkiye’de üretilen çayın kimyasal kullanılmadan üretildiği için sağlık açısından önemli bir konumda olduğunu belirterek, bu değere sahip çıkılması gerektiğini vurguladı. “Üstelik dünyadaki benzerlerinden farklı olarak kimyasal kullanılmadan üretildiği için sağlık bakımından bambaşka bir konumda bulunan kendi çayımıza yönelik bir tavrın söz konusu olmasını ise bu değere yapılmış büyük bir haksızlık olarak görüyoruz,” denildi.
Bu ifade, Türk çayının diğer ülkelerde üretilen çaylardan farklı ve üstün bir özelliğe sahip olduğunu vurgulayarak, yerli üretime destek verilmesi gerektiğinin altını çiziyor.
Geleceğe Dair Beklentiler ve Sektörün Önemi
ÇAYKUR, açıklamasının sonunda tüm değerlere sahip çıkılması gerektiğinin altını çizerek, “Çay, hububat, meyve, beyaz eşya, araba, hangisi olduğu fark etmeksizin hepsine sahip çıkmamız gerektiği inancındayız. Bir ülkenin yükselmesi ve yücelmesinin yolunun da bu olduğu düşüncesindeyiz. İşçimizden girişimcimize, gençlerimizden aydınlarımıza kadar hepimizin aynı hedefte yol almaya devam etmesi dileğiyle,” ifadelerine yer verdi.
Bu ifadeler, ÇAYKUR’un sadece çay sektörüne değil, Türkiye ekonomisine ve toplumuna da geniş bir perspektiften baktığını gösteriyor. Sektörün geleceğine dair umutlu bir tablo çizen ÇAYKUR, tüm paydaşların ortak hedefler doğrultusunda çalışmaya devam etmesi gerektiğini vurguluyor.
Sonuç
İlber Ortaylı’nın çay eleştirisine ÇAYKUR’un verdiği yanıt, Türkiye’deki çay sektörünün önemi ve duygusal değeri hakkında önemli bir bakış açısı sunuyor. ÇAYKUR, Ortaylı’nın sözlerinin sektörde emek verenleri incittiğini belirterek, yerli üretime ve çay kültürüne sahip çıkılması gerektiğinin altını çiziyor. Bu durum, Türkiye’deki tarım, sanayi ve kültürel değerlerin korunması ve geliştirilmesi konusundaki hassasiyeti de ortaya koyuyor.
