Reel Sektörün Döviz Açığı Temmuz 2025’te 182,6 Milyar Dolara Geriledi
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), finans dışı firmaların Temmuz 2025 dönemine ait döviz varlık ve yükümlülüklerini içeren tabloyu yayımladı. Tabloya göre, reel sektörün net döviz pozisyonu açığı, Temmuz ayında 182,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Döviz Varlık ve Yükümlülüklerdeki Değişimler
TCMB’nin değerlendirmesine göre, finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlıkları, Haziran 2025 verilerine kıyasla 3 milyar 796 milyon ABD doları arttı. Aynı dönemde yükümlülükler ise 17 milyon ABD doları gibi sınırlı bir artış gösterdi.
Bu gelişmeler neticesinde, reel sektörün net döviz pozisyonu açığı 182 milyar 629 milyon ABD doları olarak kaydedildi. Bu rakam, bir önceki ay olan Haziran 2025’e göre 3 milyar 779 milyon ABD doları azalmayı işaret ediyor.
Varlık Dağılımındaki Değişimler
Temmuz 2025 dönemine ait varlık dağılımı incelendiğinde, ihracat alacakları, yurt içi bankalardaki mevduat, yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları, türev varlıklar ve menkul kıymetlerde artışlar görüldü. Söz konusu artışlar sırasıyla şu şekilde gerçekleşti:
- İhracat alacakları: 1 milyar 519 milyon ABD doları
- Yurt içi bankalardaki mevduat: 984 milyon ABD doları
- Yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları: 767 milyon ABD doları
- Türev varlıklar: 381 milyon ABD doları
- Menkul kıymetler: 145 milyon ABD doları
Bu artışlar, toplam varlıkların 3 milyar 796 milyon ABD doları artmasına katkıda bulundu.
Yükümlülük Dağılımındaki Değişimler
Yükümlülük tarafında ise ithalat borçları, türev yükümlülükler ve yurt içinden sağlanan nakdi kredilerde artış yaşanırken, yurt dışından sağlanan kredilerde azalma görüldü. Söz konusu değişimler şu şekilde sıralanabilir:
- İthalat borçları: 766 milyon ABD doları artış
- Türev yükümlülükler: 244 milyon ABD doları artış
- Yurt içinden sağlanan nakdi krediler: 26 milyon ABD doları artış
- Yurt dışından sağlanan krediler: 1 milyar 20 milyon ABD doları azalış
Bu gelişmeler, toplam yükümlülüklerin 17 milyon ABD doları artmasına neden oldu.
Vade Yapısı Analizi
Yükümlülüklerin vade yapısı incelendiğinde, Temmuz 2025 döneminde yurt içinden sağlanan kısa vadeli kredilerde 528 milyon ABD doları azalma yaşanırken, uzun vadeli kredilerde 554 milyon ABD doları artış kaydedildi. Yurt dışından sağlanan kredilerde ise kısa vadeli krediler 851 milyon ABD doları artarken, uzun vadeli krediler 1 milyar 104 milyon ABD doları azaldı.
Kısa Vadeli Döviz Pozisyonu
Temmuz 2025 döneminde kısa vadeli varlıklar 137 milyar 759 milyon ABD doları, kısa vadeli yükümlülükler ise 131 milyar 106 milyon ABD doları olarak gerçekleşti. Bu durum, 6 milyar 654 milyon ABD doları tutarında Kısa Vadeli Net Döviz Pozisyonu Fazlası oluşmasına yol açtı. Söz konusu fazlalık, Haziran 2025 dönemine göre 2 milyar 240 milyon ABD doları artış gösterdi. Kısa vadeli yükümlülüklerin toplam yükümlülükler içindeki payı ise yüzde 37 seviyesinde bulunuyor.
Genel Değerlendirme ve Beklentiler
TCMB’nin yayımladığı veriler, reel sektörün döviz pozisyonunda iyileşme işaretleri gösteriyor. Net döviz açığındaki azalış, varlıklardaki artış ve yükümlülüklerdeki sınırlı yükseliş bu durumu destekler nitelikte. Kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlasındaki artış da, sektörün kısa vadeli döviz riskini yönetme kabiliyetinin arttığını gösteriyor. Ancak, yükümlülüklerin hala önemli bir bölümünün döviz cinsinden olması, kur riskinin devam ettiğini de unutmamak gerekiyor.
Önümüzdeki dönemde, küresel ekonomik gelişmeler, döviz kurlarındaki dalgalanmalar ve Türkiye ekonomisindeki büyüme performansı, reel sektörün döviz pozisyonunu etkileyen temel faktörler olmaya devam edecek. TCMB’nin yakından takip ettiği bu veriler, ekonomi politikalarının belirlenmesinde önemli bir rol oynayacak.
