Vergi Paketinde Tapu, Noter, Kira ve SGK Düzenlemeleri Komisyondan Geçti

Vergi sisteminde önemli değişiklikler içeren ve çeşitli kanunlarda düzenlemeler öngören “Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi. AK Parti milletvekillerinin imzasıyla sunulan bu teklif, gelir vergisinden harçlara, sosyal güvenlik primlerinden istisnalara kadar geniş bir yelpazede değişiklikler içeriyor.

Kira Geliri İstisnası ve Kredi Faizleri

Teklifin en dikkat çekici maddelerinden biri, mesken kira gelirlerine ilişkin istisnaların yeniden düzenlenmesi. Sahip oldukları binaları mesken olarak kiraya verenlerin elde ettiği gelirlerdeki istisna, özellikle sosyal güvenlik kurumlarından emekli, maluliyet, dul ve yetim aylığı alanlar için 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde yeniden düzenleniyor. Bu düzenlemenin gerekçesi olarak, kredi kullanarak gayrimenkul alan ve kiraya verenler ile kredisiz alanlar arasındaki vergi yükü farklılığının ortadan kaldırılması, tasarrufların daha üretken yatırımlara yönlendirilmesi ve borçlanma yoluyla servet edinmenin vergi matrahını azaltmasının önüne geçilmesi gösteriliyor.

Bu bağlamda, konutlar hariç kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan borçların faizleri gider olarak gösterilemezken, konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap bedelinin yüzde 5’i, iktisap yılından itibaren 5 yıl süreyle indirilebilecek. Bu hüküm ise 2025 yılı gelir ve kazançlarına uygulanmak üzere düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Geçici Vergi Dönemleri ve Fon Tevkifatı

Teklifle birlikte, geçici vergi mükellefiyeti bulunanların kazançları 3, 6, 9 ve 12 aylık dönemlerle tespit edilebilecek. Böylece, dördüncü geçici vergi dönemi sisteme dahil edilerek bu döneme ait faaliyet sonuçlarını içeren geçici vergi beyannamesi alınması hedefleniyor. Bu düzenleme de 2025 yılı gelir ve kazançlarına uygulanmak üzere yürürlüğe girecek.

Sürekli olarak portföyünün en az yüzde 51’i Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinden oluşan fonlar için ise farklı bir uygulama getiriliyor. Katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılabilen, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda (TEFAS) işlem görmeyen ve fon portföyüne alınacak varlık ve işlemlere ilişkin herhangi bir oransal sınırlamaya tabi olmayanlar için bir yıllık elde tutma süresine bağlı tevkifat istisnası uygulanmayacak. Ancak, bu şartları taşımayan ve portföyünün en az yüzde 51’i Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinden oluşan fonların katılma payı sahipleri istisnadan yararlanmaya devam edecek.

İstisna ve Harç Düzenlemeleri

Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, büyükşehir olan illerde il özel idareleri yerine kurulan yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları da, il özel idarelerinde olduğu gibi, adlarına kayıtlı taşıtların motorlu taşıtlar vergisinden muaf tutulacak. Benzer şekilde, Harçlar Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle de yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları, taşınmaz edinimlerinde ve satışlarında tapu harçlarından istisna olacak.

Tapu harçlarıyla ilgili önemli bir değişiklik de yapılıyor. Tapuda yapılan işlemden sonra, emlak vergisi değerinden daha düşük bir bedel üzerinden harç ödendiğinin veya beyan edilen devir ve iktisap bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının tespit edilmesi halinde, aradaki farka isabet eden harcın tarh edilmesinde vergi ziyaı cezası yüzde 25 yerine “bir kat” şeklinde uygulanacak. Ayrıca, noterde yapılan sıfır araçların ilk tescili işlemlerinden ve tescil edilmiş araçların (ikinci el araçların) satış ve devrine ilişkin işlemlerden, 1000 liradan az olmamak üzere satış ve devir bedeli üzerinden nispi noter harcı alınacak. Bu hüküm, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.

Kanun teklifiyle ayrıca, mevcut durumda harca tabi olmayan ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşları ile ağız ve diş sağlığı hizmeti sunulan özel sağlık kuruluşlarına ait belgeler, veteriner hekim muayenehane ve poliklinikleri ile hayvan hastanelerine verilen ruhsatlar ve kıymetli madenler kuruluş ve faaliyet izin belgeleri, kuyum, ikinci el motorlu kara taşıtı ve taşınmaz ticareti yetki belgeleri ile ticari havayolu ve genel havacılık işletme ruhsatlarından yıllık harç alınacak. Mevcut durumda sadece ruhsat alımında harca tabi hususi hastaneleri ve laboratuvarları açmak için düzenlenen ruhsatnameler ile turizm müessesesi işletme belgelerine ilişkin harç da yıllık olarak tahsil edilecek.

Yeni Harç Bedelleri

• Kuyum işletmeleri yetki belgesi: 30.000 TL (Büyükşehirlerde nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler hariç bir kat artırımlı)
• İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi: 20.000 TL (Büyükşehirlerde nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler hariç bir kat artırımlı)
• Taşınmaz ticareti yetki belgesi: 20.000 TL (Büyükşehirlerde nüfusu 30 bini geçmeyen ilçeler hariç bir kat artırımlı)
• Muayenehane uygunluk belgesi: 20.000 TL
• Özel poliklinik ruhsatnamesi: 30.000 TL
• Özel tıp merkezi ruhsatnamesi: 50.000 TL
• Ağız ve diş sağlığı muayenehaneleri: 20.000 TL
• Ağız ve diş sağlığı poliklinikleri: 30.000 TL
• Ağız ve diş sağlığı merkezleri: 40.000 TL
• Ağız ve diş sağlığı hastaneleri: 40.000 TL
• Veteriner hekim muayenehane ruhsatı: 10.000 TL
• Veteriner hekim poliklinik ruhsatı: 20.000 TL
• Hayvan hastanesi ruhsatı: 40.000 TL
• Kıymetli maden rafinerileri kuruluş izin belgeleri: 7.500.000 TL
• Kıymetli maden rafinerileri faaliyet izin belgeleri (yıllık): 7.500.000 TL
• Kıymetli madenler aracı kurum ve kuruluşları faaliyet izin belgeleri (yıllık): 5.000.000 TL
• Hava yolu işletmeleri ruhsatları (tarifeli/tarifesiz yolcu ve yük): 2.000.000 TL
• Hava yolu işletmeleri ruhsatları (tarifesiz yolcu ve yük): 1.500.000 TL
• Hava yolu işletmeleri ruhsatları (tarifeli/tarifesiz yük): 1.000.000 TL
• Hava taksi işletmesi ruhsatı: 500.000 TL
• Genel havacılık işletme ruhsatı: 100.000 TL

Bu hüküm 1 Ocak 2026‘da yürürlüğe girecek.

Diğer Düzenlemeler

Teklif kapsamında vakıf yükseköğretim kurumlarında ücretlerin güncellenmesine ilişkin kurallar belirleniyor. Karayolları Trafik Kanunu’nda yapılan değişiklikle noterler tarafından gerçekleştirilen tescil edilmiş araçların (ikinci el araçların) satış ve devir işlemlerine ilişkin harç istisnası kaldırılacak. Bu hüküm de 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek. Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na borçlanma yetkisi verilirken, çeşitli istisna ve muafiyetlerin süreleri uzatılıyor. Özellikle, 2026 UEFA Avrupa Ligi Finali ve 2027 UEFA Konferans Ligi Finali müsabakaları ile 2032 UEFA Avrupa Futbol Şampiyonası organizasyonuna ilişkin bazı KDV ve kurumlar vergisi istisnaları getiriliyor.

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişikliklerle, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarında prim oranlarında artışa gidiliyor. Asgari ücretin 7,5 katı olarak uygulanan prime esas kazanç üst sınırı, asgari ücretin 9 katına çıkarılacak. Bu hüküm 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

İşsizlik Sigortası Kanunu’na eklenen geçici maddeye göre, imalat sanayi sektörlerinde istihdamı koruma ve artırma amacıyla bu sektörlerde faaliyet yürüten işletmelere yönelik destek programlarında ihtiyaç duyulacak kaynak, İşsizlik Sigortası Fonu’nun 2025 yılı prim gelirlerinin yüzde 15’ini aşmamak kaydıyla Fon tarafından karşılanacak.

Uzman Görüşleri ve Değerlendirmeler

Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Coştu, imalat sanayinde mevcut ekonomik konjonktürün etkilerini yakından takip ettiklerini ve gerekli destekleri sağlamaya çalıştıklarını belirtiyor. Özellikle tekstil, konfeksiyon, deri ve mobilya sektörlerine sağlanan KOSGEB desteklerinin etkili olduğunu ve bu desteğin önümüzdeki dönemde de devam etmesi gerektiğini vurguluyor.

Gelir İdaresi Başkanı Bekir Bayrakdar, emekli olup yıllık 1 milyon 200 bin liradan fazla geliri olanların şu anda da istisnadan yararlanamadığını belirtirken, Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı İsmail İlhan Hatipoğlu ise tapu harçlarıyla ilgili eleştirilere katıldıklarını ve gerçek değerin beyanını sağlamak amacıyla bir çalışma yürüttüklerini ifade ediyor.

Sonuç

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilen bu vergi paketi, geniş kapsamlı düzenlemeleriyle Türkiye ekonomisi ve sosyal güvenlik sistemi üzerinde önemli etkiler yaratması bekleniyor. Kira gelirlerinden tapu harçlarına, sosyal güvenlik primlerinden istisnalara kadar pek çok alanda yapılan değişiklikler, hem vatandaşların hem de işletmelerin mali yükümlülüklerini ve haklarını yeniden şekillendirecek. Özellikle, düzenlemelerin 2025 ve 2026 yıllarında yürürlüğe girecek olması, ekonomik aktörlerin bu değişikliklere uyum sağlaması için bir hazırlık süreci sunuyor.