TÜRMOB’dan E-Defter Cezalarına Sert Tepki: Orantısızlık Kabul Edilemez!

Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Başkanı Emre Kartaloğlu, e-Defter uygulamalarında yaşanan cezai yaptırımlara sert tepki göstererek, mevcut sistemin sürdürülebilir olmadığını vurguladı. 2012 yılından bu yana kullanılan e-Defter sisteminde, meslek mensuplarının birkaç günlük gecikmeler nedeniyle yüz binlerce lira ceza ile karşı karşıya kalmasının büyük bir adaletsizlik olduğunu savundu.

e-Defter sisteminin vergi güvenliği açısından kritik bir öneme sahip olduğunu belirten Kartaloğlu, uygulamada yaşanan bazı sorunlara dikkat çekti. Hayatın olağan akışı içerisinde meydana gelebilecek teknik aksaklıklar veya dışsal faktörler nedeniyle defterlerin zamanında yüklenemediği durumların yaşanabildiğini ifade etti. Bu tür küçük gecikmelerin orantısız bir şekilde yüksek para cezalarıyla sonuçlanmasının, adalet ve ölçülülük ilkelerine aykırı olduğunu dile getirdi.

Cezalarda Artış ve Mağduriyetler

Kartaloğlu, özellikle 2 Ağustos 2024’te yürürlüğe giren 7524 sayılı Kanun ile birlikte cezaların önemli ölçüde arttığına dikkat çekti. Bu durumun, herhangi bir suistimal amacı olmayan mükellefleri dahi yüz binlerce liralık cezalarla karşı karşıya bıraktığını ifade etti. Asgari ücret tarifelerinde birkaç bin lira olarak belirlenmiş işler için meslektaşlarının 300 bin liralık cezalara muhatap bırakılmasının kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Bu orantısızlığın, meslek mensuplarını ekonomik olarak zor durumda bırakmanın yanı sıra psikolojik olarak da yıprattığını belirten Kartaloğlu, “Günün sonunda vergi sistemimizin kendisi zarar görmektedir” dedi. Cezaların caydırıcılık etkisinin önemli olduğunu ancak orantısız cezaların ise mükellefleri vergi sisteminden uzaklaştırabileceği ve kayıt dışılığa teşvik edebileceği endişesini dile getirdi.

Adaletsiz Uygulamalar ve Çözüm Önerileri

Bir gün gecikme ile otuz gün gecikmenin aynı kefeye konularak cezalandırılmasının adil olmadığını kaydeden Kartaloğlu, eylemin ortaya çıkardığı sonucun vergi sistemi açısından tehlikeliliğinin yeterince değerlendirilmediğini savundu. Ayrıca, eylemin meydana gelmesindeki dış faktörlerin (örneğin, vergi sisteminden kaynaklanan sorunlar) etkisinin gözetilmeden bu denli yüksek cezalarla mükelleflerin ve dolaylı olarak meslek mensuplarının karşı karşıya getirilmesinin son derece yanlış olduğunu belirtti.

Mevcut uygulamanın sürdürülemez olduğunu açıkça ifade eden Kartaloğlu, Gelir İdaresi Başkanlığı’na (GİB) yazılı başvuruda bulunarak çözüm önerilerini sunduklarını bildirdi. Usulsüzlük cezalarını gerektiren eylemlere uygulanacak cezaların, bütüncül bir yaklaşımla değil, daha detaylı bir şekilde sınıflandırılarak ele alınması gerektiğini vurguladı. Çok basit fiillere uygulanacak cezaların, bu fiillerle orantılı bir hale getirilmesini önerdi.

Usulsüzlük cezalarının uygulanmasında bir-iki gün geç kalan mükellef ile bir ay veya daha fazla geç kalan mükellefe aynı cezaların tatbik edilmesi yerine bir ayrıma gidilmesi gerektiğini savunan Kartaloğlu, aylık veya üç aylık yükleme yerine yıllık bazda yükleme yapılmasını da talep etti. Yıllık yükleme uygulamasının, hem mükelleflerin üzerindeki yükü hafifleteceğini hem de sistemdeki yoğunluğu azaltacağını belirtti.

Beklentiler ve Uyarılar

Kartaloğlu, bu talepler yerine getirilene kadar, vergi güvenliğini sağlamaktan çok bir gelir toplama yöntemine evrilen usulsüzlük cezalarına ara verilmesini önerdi. “Sorun gerçekten çok büyümüştür ve bu şekilde uygulamaya devam edilirse ortaya yönetmesi oldukça zor bir kriz çıkacağı öngörülmektedir” uyarısında bulundu.

TÜRMOB’un bu açıklamaları, e-Defter uygulamasında yaşanan sorunlara ve cezai yaptırımların orantısızlığına dikkat çekerek, Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan çözüm odaklı adımlar atılmasını talep ediyor. Mükelleflerin ve meslek mensuplarının mağduriyetlerinin giderilmesi için mevcut sistemin gözden geçirilmesi ve daha adil bir yapıya kavuşturulması gerektiği vurgulanıyor.