Liman ve Marina Sektöründe Hareketlilik: Yük Trafiği ve El Değiştirmeler Artıyor
Türkiye’nin stratejik konumu, büyüyen dış ticaret hacmi ve Orta Koridor’daki rolü, liman ve marinaların değerini artırıyor. Yük ve yolcu trafiğindeki artış, sektörde el değiştirme rüzgarını hızlandırıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verilerine göre, Türkiye limanlarında 2025 yılının Ocak-Eylül döneminde toplam yük hacmi, geçen yılın aynı dönemine göre %3 artarak 410 milyon ton seviyesine ulaştı. Aynı dönemde elleçlenen konteyner miktarı ise %3,5 büyüyerek 10,5 milyon TEU oldu.
Limanlarda Yük Hacmi Artışı ve Beklentiler
Ekonomist’in aktardığı bilgilere göre, bu artışın en önemli kaynağı genel kargo ve ithalat-kabotaj yükleri olurken, ihracat tarafında sınırlı bir büyüme gözlemlendi. Bu göstergeler ışığında, 2025 yılı sonunda limanlardaki toplam yük hacminin 540 milyon ton, konteyner hacminin ise 14 milyon TEU düzeyini aşması bekleniyor. Yük taşımacılığında deniz yolu liderliğini korumaya devam ediyor. Geçen yıl ithalatta %54, ihracatta ise %57 oranında deniz yolu tercih edildi. Bu durum, limanları cazibe merkezi haline getirerek el değiştirmeleri hızlandırıyor.
El Değiştiren Limanlar ve Marinlar
Son aylarda hızlanan el değiştirme rüzgarının en son örneği, Yüksel Yıldırım’ın sahibi olduğu Corex Holding’in Polisan’ın çoğunluk hisselerini almasıyla yaşandı. Bu satın alma ile Corex, Dilovası’nda yer alan Poliport’u bünyesine katmış oldu. Bir süre önce Zeyport Limanı’nda da hisseler el değiştirdi ve Demirören Holding, Zeyport’taki hisselerini İMEAK Deniz Ticaret Odası’na sattı.
Kruvaziyer Turizminde Yükseliş
Liman tarafındaki büyüme rakamlarına paralel olarak, kruvaziyer turizmi de yükselişte. Türkiye kruvaziyer turizminde yeniden ivme kazanıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü verilerine göre, 2025’in sekiz ayında limanlarda 875 kruvaziyer gemisi uğrak yaptı ve toplam yolcu sayısı 1,68 milyona ulaştı. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre gemi sayısında %16,6’lık ve yolcu sayısında %18,4’lük bir artışı ifade ediyor. Yıl sonuna kadar 2 milyon yolcu hedefinin yakalanması bekleniyor. Bu hareketlilik, marina tarafında da yatırım iştahını artırıyor.
Galataport ve Diğer Marina Satışları
Son yılların gözde projelerinden biri olan ve özellikle kruvaziyer turizmi açısından önemli bir nokta haline gelen Galataport’ta hisse satışı gündeme geldi. Bilgili Grubu, %20 hissesini Doğuş Grubu’na sattı. En son Kalamış Marina, Marintürk ve Göcek Marina’da da el değişmeler yaşandı. Fenerbahçe-Kalamış Yat Limanı ihalesinde en yüksek teklifi veren Vahit Karaarslan, sözleşme şartlarını yerine getirmediği gerekçesiyle imzaya gitmeyince, 504 milyon dolarla en yüksek ikinci teklifi veren Koç Holding’e ait Tek-Art imza attı. Geçtiğimiz aralık ayında bir satış hamlesi de Yıldız Holding’e ait Marintürk’ten geldi. Marintürk’e ait İstanbul Pendik’te CityPort, ikisi Muğla Göcek’te Exclusive Marina ve Village Port olmak üzere üç marina bulunurken, Koç Holding, Muğla Göcek’te bulunan Village Port ve Exclusive Port marinalarını 160 milyon dolar bedelle satın aldı. Bu satışta henüz Rekabet Kurumu onayı bekleniyor.
YATED Başkanı Bekiroğlu’ndan Değerlendirmeler
Yat ve Tekne Endüstrisi Derneği (YATED) Başkanı Murat Bekiroğlu, Türkiye’nin denizlerde yat bağlama kapasitesinin 28 bin civarında olduğunu ve acil olarak 10-15 yeni marina yatırımı yapılması gerektiğine dikkat çekiyor. Bekiroğlu, İzmir’in güneyi ve Fethiye’nin kuzeyini kapsayan bölgede hızla yeni yatırımların devreye girmesi gerektiğini belirtiyor. Marinaların bölgenin ekosistemine değer kattığını kaydeden Bekiroğlu, bu girişimlerin önünün açılması gerektiğini ifade ediyor. En az 100 milyon dolar yatırım gerektiğini ve uzun vadeli geri dönüşü olduğunu fakat buna rağmen devletin ihaleye çıkıp yatırımcılara tahsis etmesi gerektiğini anlatan Murat Bekiroğlu, yeni yatırım imkanlarının sınırlı olması nedeniyle mevcut marinaların gözde olduğunu söylüyor.
Sektörün Gelecek Projeksiyonları
Türkiye’nin liman ve marina sektörü, stratejik konumu ve artan yük trafiği sayesinde büyüme potansiyelini koruyor. 2025 sonu için beklenen 540 milyon tonluk yük hacmi ve 14 milyon TEU’luk konteyner hacmi hedefleri, sektörün gelecekteki büyüme ivmesini gösteriyor. Kruvaziyer turizmindeki yükseliş de marina yatırımları için önemli bir fırsat sunuyor. Ancak, Yat ve Tekne Endüstrisi Derneği (YATED) Başkanı Murat Bekiroğlu’nun belirttiği gibi, yeni yatırım imkanlarının sınırlı olması nedeniyle mevcut marinalar değerini koruyor ve bu durum, sektördeki rekabeti artırıyor. Yeni marina yatırımlarının önünün açılması, sektörün sürdürülebilir büyümesi için kritik öneme sahip.
