Avrupa Doğal Gaz Fiyatları Çakılıyor: Düşüşün Sebebi Ne?

Avrupa’da doğal gaz piyasasında şaşırtıcı bir durum yaşanıyor. Kış mevsiminin erken başlamasına ve soğuk hava koşullarına rağmen, doğal gaz fiyatları son günlerde keskin bir düşüş gösterdi. Avrupa’nın sanal doğal gaz ticaret merkezi olan Title Transfer Facility (TTF) referans fiyatı, Salı günü megavat saat başına 28 euronun altına inerek Nisan 2024’ten bu yana görülmemiş bir seviyeye geriledi. Bu düşüş, enerji piyasalarında büyük bir sürpriz etkisi yarattı.

Düşüşün Arkasındaki Nedenler

Bu düşüşün ardında yatan temel nedenleri anlamak için, piyasa dinamiklerini daha yakından incelemek gerekiyor. Ocak ayından bu yana Avrupa’da gaz fiyatları yüzde 45’ten fazla düşerken, 2022 enerji krizi sırasındaki rekor seviyelere kıyasla düşüş yüzde 90’ın üzerinde gerçekleşti. İlk bakışta, sıcaklıkların düşmesi ve gaz depolama seviyelerinin nispeten düşük kalması nedeniyle bu düşüş mantığa aykırı gibi görünüyor. Zira, 30 Kasım itibarıyla Avrupa stokları yüzde 75 oranında doluydu ve bu oran beş yıllık ortalamanın yaklaşık yüzde 10 altındaydı. Avrupa’nın en büyük gaz pazarı olan Almanya’da ise depolama seviyeleri daha da zayıf, sadece yüzde 67 ile mevsim normallerinin yüzde 20’den fazla altında.

ABD LNG’sinin Etkisi

Euronews’in aktardığına göre, düşen fiyatların arkasındaki ana etken Atlantik ötesinde, yani Amerika Birleşik Devletleri’nde yatıyor. ABD, Avrupa’ya sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatını önemli ölçüde artırarak Rusya’nın azalan arzını dengeledi ve küresel enerji dengesini yeniden şekillendirdi. Kpler verilerine göre, ABD kargoları bu yıl Avrupa’nın LNG ithalatının yaklaşık yüzde 56’sını oluşturdu. Asya talebinin nispeten zayıf ve ABD ihracat kapasitesinin güçlü olması nedeniyle Avrupa, Amerikan LNG’si için birincil varış noktası haline geldi. Bu istikrarlı giriş, TTF üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturarak Avrupa ve ABD doğal gaz fiyatları arasındaki farkı daraltıyor.

TTF-Henry Hub Fiyat Farkının Daralması

Tarihsel olarak, Henry Hub tesisinde fiyatlandırılan ABD gazı, Kuzey Amerika’daki bol miktarda yerli üretim nedeniyle Avrupa TTF’sine göre indirimli işlem görüyordu. Ancak bu fark 2025 yılında dramatik bir şekilde daraldı ve yılın başında İngiliz termal birimi (MMBtu) başına yaklaşık 12 dolar iken, Mayıs 2021’den bu yana en düşük seviye olan 4,8 dolara düştü. Şu anda TTF gazı 10 $/MMBtu‘nun biraz altında işlem görüyor ve bu hafta ortalama 5.045 dolar olan Henry Hub gazının fiyatının sadece iki katı. 2022 enerji krizi sırasında TTF fiyatları 350 €/MWh’ye (yaklaşık 100 $/MMBtu) yükselirken, Henry Hub 10 dolar civarındaydı ve yaklaşık 90 $/MMBtu‘luk rekor bir transatlantik fark yaratmıştı.

Piyasa Etkileri ve Uzun Vadeli Beklentiler

Azalan fiyat farkı, küresel enerji akışlarındaki daha geniş bir yeniden düzenlemeyi yansıtıyor. ABD LNG’si, Avrupa’nın emniyet supabı haline gelerek kıtlık korkularını hafifletti ve piyasalara normallik hissini geri getirdi. ABD ne kadar çok LNG ihraç edebilirse, Avrupa’daki fiyat baskısını o kadar hafifletebilir. Goldman Sachs analistleri, bu yeniden dengelenme eğiliminin on yıl boyunca devam edeceğini öngörüyor. Bankanın emtia araştırmaları müdürü Samantha Dart, özellikle ABD’den olmak üzere artan küresel arzın Avrupa’daki depolama seviyelerini yükseltmesini ve TTF ile fiyatları kademeli olarak düşürmesini bekliyor ve TTF’yi 2026’da 29 €/MWh ve 2027’de 20 €/MWh olarak tahmin ediyor. 2028-2029 yılları arasında, Kuzeybatı Avrupa’daki depolama sıkışıklığı TTF’yi 12 €/MWh’ye kadar düşürebilir, ABD LNG ihracat arbitrajını kapatabilir ve Amerikan kargolarının iptalini zorlayabilir. Bu da ABD fiyatlarını baskılayacak ve Henry Hub potansiyel olarak 2,70 $/MMBtu’ya düşecektir. Ancak Goldman, 2030 sonrasında Çin’in karbonsuzlaştırma politikaları ve artan Asya altyapı yatırımlarının öncülüğünde LNG sıkışıklığının yenilenme potansiyeli olduğunu düşünüyor. Bu değişim transatlantik arbitrajı yeniden canlandırarak 2033’ten itibaren Henry Hub’ı 4 doların, TTF’yi ise 30€/MWh’in üzerine çıkarabilir.

Sonuç

Avrupa doğal gaz piyasasında yaşanan bu düşüş, küresel enerji dengelerindeki önemli bir değişimi gösteriyor. ABD LNG’sinin artan arzı, Avrupa’nın enerji güvenliğini artırırken, fiyatların da düşmesine neden oluyor. Ancak, uzun vadeli projeksiyonlar, Asya’daki talebin artmasıyla birlikte fiyatların yeniden yükselebileceğini gösteriyor. Bu durum, enerji piyasalarının sürekli değişen ve karmaşık yapısını bir kez daha gözler önüne seriyor.