ABD ve İran Arasında Tarihi Dijital İmza: Trump’tan Dikkat Çeken Açıklama
ABD ve İran arasındaki dijital imza atıldığı yönündeki gelişme, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Süreçle ilgili değerlendirmelerde bulunan Donald Trump, İran ile artık çok daha iyi anlaştıklarını ifade etti. Bu gelişme, uzun süredir gerilim yaşanan iki ülke arasındaki ilişkilerin geleceğine dair umutlar doğuruyor.
Üst düzey ABD’li bir yetkili, düzenlediği telekonferansta ABD ile İran arasında varılan mutabakata ilişkin detayları basın mensuplarıyla paylaştı. Yetkili, İran’la mutabakat zaptına ABD Başkanı Trump ile Başkan Yardımcısı Vance’in, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın elektronik olarak imza attığını söyledi. Bu mutabakat, müzakerelerimizin ve ilişkilerimizin gelecekte nasıl işleyeceğine dair bir çerçeve sunuyor.
Detaylar ve Beklentiler
ABD’li yetkili, “İranlılar nükleer programları, nükleer silah üretmediklerinin doğrulanması ve bölgedeki radikalizm ile terörizme finansman sağlamamaları konularında bizimle ne kadar işbirliği yapmaya istekli olurlarsa, dünya ekonomisine o kadar sıcak karşılanacaklar.” dedi. Mutabakatın detayları 1-2 gün içinde açıklanacak. Bu detaylarla birlikte herkesin mutabakatı daha iyi kavrayacağını söyleyen yetkili, bu mutabakatın imzalanmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı’nın derhal gemi trafiğine açılacağını ve ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasının da hızlıca kaldırılacağını belirtti.
Hürmüz Boğazı’nın normal deniz trafiğine dönmesinin birkaç hafta içinde hemen mümkün olmayacağını vurgulayan yetkili, bununla birlikte trafiğin her geçen gün artmasını beklediklerini sözlerine ekledi. Ayrıca, İran fonlarının serbest bırakılması konusuna da değinen yetkili, İran’ın taahhütlerine bağlı olduğunu göstermesi durumunda 300 milyar dolarlık dondurulmuş olan fonlarının yavaş yavaş serbest bırakılacağını belirtti.
Uzman Görüşleri ve Ekonomik Etkiler
Yetkili, “Güven inşası aşamasında” olduklarını ifade ederek, “Dondurulmuş fonları serbest bırakmaya ve yaptırımları kaldırmaya hazırız. Onlar da taahhütlerini yerine getirmeye istekli olduklarını gösteren adımlar atmalılar. Bu süreç, performansa bağlı olacak.” değerlendirmesini yaptı. Körfez ülkelerinin de ABD-İran mutabakatına bağlı olduklarını ve İran’ın dondurulmuş fonları konusunda Washington ile birlikte hareket edeceklerini düşündüklerini söyleyen yetkili, bu anlaşmanın eski Başkan Barack Obama döneminde imzalanan anlaşmadan “daha iyi” olduğunu savundu.
Trump, İran ile varılan mutabakat zaptı doğrultusunda Hürmüz Boğazı’nın “tamamen açılacağını” yineleyen Trump, bölgedeki mayınların büyük bölümünün de etkisiz hale getirileceğini söyledi. Trump, “oldukça güçlü” şeklinde nitelediği zaptın içeriğinin kamuoyuna duyurulmasını istediğini aktararak “(Eski ABD Başkanı Barack) Obama’nınki gibi berbat değil. Çok güçlü bir belge ve yayınlanmasını istiyorum, muhtemelen çok yakında. Cuma gününden sonra bir süre sonra.” ifadelerini kullandı.
Sonuç ve Gelecek Projeksiyonları
İran’ın farklı bir lider kadrosuna sahip olduğunu ve mevcut yönetimle “çok iyi anlaştıklarını” öne süren Trump, “İlk kadro gitti, ikinci kadro gitti ve üçüncü kadronun çok zeki, güçlü olduğunu gördük.” dedi. Trump, nihayetinde Tahran yönetimiyle bir anlaşmaya vardıklarını vurgulayarak ülkesinin İran’a yönelik “yeniden saldırıya geçmek zorunda kalması” nedeniyle üzgün olduğunu ancak bu saldırıların üçüncü geceye sarkmaması için anlaşmayı sağladıklarını ifade etti.
Trump, “Orta Doğu’da çok güzel şeyler olacak. Petrol fiyatları hızla düşüyor ve borsa bugün roket gibi yükseliyor, rekor seviyelere ulaştı. Petrol fiyatları en büyük düşüşünü yaşadı ve düşük seviyelere indik, henüz tam olarak eski seviyemize dönmedik.” değerlendirmesinde bulundu. İran’ın nükleer silah sahibi olmamayı kabul ettiğini kaydeden Trump, “Asıl mesele buydu çünkü muhtemelen olsaydı kullanırlardı. Obama’nın imzaladığı anlaşmayı feshetmem çok önemliydi çünkü bu, nükleer silaha giden bir yoldu. ABD için korkunç bir anlaşmaydı.” diye konuştu.
