Temiz Sanayi Mutabakatı: Avrupa’nın Yeşil Dönüşüm ve Dijitalleşme Çabaları

Avrupa Birliği, son yıllarda yeşil dönüşüm ve sanayide karbonsuzlaşma konusundaki çabalarını yoğunlaştırdı. Bu çabaların bir parçası olarak, “Temiz Sanayi Mutabakatı” yaklaşımı ortaya konuldu. Bu yaklaşım, karbonsuzlaşmayı yalnızca bir iklim hedefi olarak değil, aynı zamanda endüstriyel güç, teknolojik kapasite, ekonomik dayanıklılık, stratejik iş birlikleri ve küresel rekabetçilik meselesi olarak ele alıyor.

Temiz Sanayi Mutabakatı kapsamında, TÜBİTAK koordinasyonunda, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Ufuk Avrupa’da Türkiye Teknik Destek Projesi desteğiyle bir uluslararası ağ kurma etkinliği gerçekleştirildi. Etkinlik, Türk araştırma kuruluşlarını, üniversitelerini, KOBİ’lerini ve sanayi devlerini Avrupa’daki küresel ortaklarla bir araya getirdi.

Temiz Sanayi Mutabakatı ve Önemi

Temiz Sanayi Mutabakatı, Avrupa’nın sanayide yeşil ve dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla hayata geçirdiği en yeni ve kritik stratejilerden biri olarak dikkat çekiyor. Bu mutabakat, karbonsuzlaşmayı teşvik ediyor ve endüstriyel süreçlerde enerji verimliliğini artırarak dekarbonizasyonu optimize etmeyi amaçlıyor.

TÜBİTAK Ufuk Avrupa Ulusal Koordinatörü Çağrı Yıldırım, etkinlikteki konuşmasında, karbonsuzlaşmanın artık yalnızca bir iklim hedefi değil, aynı zamanda endüstriyel rekabetçilik, teknolojik kapasite ve ekonomik dayanıklılığın temel kaynağı olduğunu vurguladı.

İş Birliği ve Ağ Kurma

Etkinlik kapsamında, kullanılan eşleştirme platformu, AB’nin sanayide yeşil ve dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla hayata geçirdiği en yeni ve kritik stratejilerden biri olarak dikkat çekiyor. Bu platform, Türk firmalar ve araştırma kurumları ile Avrupa’daki küresel ortaklar arasında iş birliği ve ağ kurma fırsatları sunuyor.

Etkinlikte, 37 ülkeden 611 paydaş kayıt yaptırdı ve 10 farklı ülkeden 22 farklı kurum ve kuruluş proje ve ortaklık taleplerine yönelik sunumlarını gerçekleştirdi. Türkiye’den 8 farklı kurum ve kuruluş proje ve ortaklık taleplerini uluslararası ekosisteme sundu.

Geleceğe Yön Verecek Yenilikçi Malzemeler

Etkinliğin ana temalarından biri olan “ileri üretim yaklaşımları, yenilikçi malzemeler ve sürdürülebilir sanayi uygulamaları” kapsamında, çok sayıda somut ve yenilikçi proje örneği paylaşıldı. Yeşil hidrojen üretimindeki maliyetleri düşürmek ve büyük oranda AB dışındaki kaynaklardan temin edilen iridyum, platin ile nadir toprak metalleri gibi kritik ham maddelere olan dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla bu ham maddeleri içermeyen yenilikçi elektrot teknolojisinin laboratuvar ölçeğinden endüstriyel kullanıma taşınmasının hedeflendiği çalışmalar hakkında bilgi verildi.

Havacılık, raylı sistemler ve inşaat gibi sektörlerde kullanılmak üzere fosil yakıt tabanlı malzemelerin yerini alabilecek yüksek performanslı biyo-tabanlı döngüsel malzemeler (termosetler ve reçineler) tanıtıldı.

Karmaşık üretim süreçlerinde enerji verimliliğini artırmak ve dekarbonizasyonu optimize etmek amacıyla süreç madenciliği ve yapay zeka destekli endüstriyel dijital ikiz uygulamalarından bahsedildi.

Fırsatlar Sürüyor, Yeni Çağrılar Açılacak

Bu alanlardaki işbirliği fırsatları ve ağ kurma süreci etkinlik sonrasında da aktif olarak devam ediyor. Temiz Sanayi Mutabakatı kapsamında açılacak 2026 ve 2027 çağrıları ile paydaşlara fon fırsatları sunulacak. Ayrıca Döngüsel Bio-Tabanlı Avrupa Ortak Girişimi (CBE JU) 2026 çağrısı eylül ayına kadar açık kalacak.

Etkinliğe katılamayan kurumlar, B2Match platformu üzerinden kayıt yaptırabilecekler. Bu platform 2027 çağrı dönemlerinin sonuna kadar aktif tutulacak.