131 Fonun Tasfiyesi ve Yatırımcı Hakları: SPK’nın Yeni Etki Analizi Açıklandı

Türkiye sermaye piyasasında son dönemde önemli bir düzenleme gündeme geldi. 131 yatırım fonu için tasfiye kararı alındı ve bu fonlar, toplam fon sayısının %4,6, portföy değerinin ise %7,7’sini oluşturuyor. 17 Eylül 2026 itibarıyla 455 758 tekil yatırımcı bu fonların içinde yer alıyor. Yeni kanun teklifi kapsamında hazırlanan etki analizi, tasfiye sürecinin ekonomik ve hukuki boyutlarını ayrıntılı bir şekilde ortaya koydu.

Tasfiye Kapsamındaki Fonların Durumu

İlgili düzenleme, SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararları doğrultusunda tasfiye edilmesi kararı verilen fonları kapsıyor. Bu süreçte, tasfiye işlemleri tamamlanmadan kanunun yürürlüğe girmesi bekleniyor. Fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kamu kaynakları ve bütçe imkanları kullanılmayacak; bu da yükün tamamen yatırımcılara ve ilgili fonların varlıklarına kalacağını gösteriyor.

Para piyasası fonları kapsamında 199 bin yatırımcının yatırımı 1 milyon TL’nin altında seyrediyor. Aynı çerçevede, 8 Ekim 2026 itibarıyla 189 kişi hakkında el koyma tedbiri uygulanmış bulunuyor. Ayrıca, T.C. Ziraat Bankası AŞ verilerine göre 8 Ekim 2026 tarihine kadar 17 fonda 43 643 yatırımcının ödeme işlemleri tamamlanmış.

Etki Analizinin Önemli Noktaları

Etki analizinde tanımlanan kavramlar, tasfiye sürecinin şeffaf ve kontrol edilebilir olmasını hedefliyor. “Geri kazanım hesabı”, farklı hukuki kaynaklardan tahsil edilen veya iade edilen değerlerin TMSF nezdinde, fon bazında izlenmesini sağlayan özel bir hesap olarak tanımlandı. “Fon pay sahibi” tanımı ise tek bir kurum kaydına dayanmıyor; MKK, Takasbank, portföy saklama kuruluşları, dağıtım kuruluşları ve tasfiye görevli kuruluşların kayıtlarının mutabakatına dayanıyor.

“Tasfiye mal varlığı” kavramı, mevcut varlıkların yanı sıra kanun uyarınca geri kazanılan değerler, üçüncü kişilerden iade, tazmin ve diğer alacakları da içerecek şekilde genişletildi. Bu yaklaşım, tasfiye sonunda yatırımcılara dağıtılabilecek ekonomik değerlerin bütüncül izlenmesini amaçlıyor.

Finansal ve Hukuki Sonuçlar

Fon varlıklarının satışı sırasında yalnızca hız değil, aynı zamanda pay sahiplerinin ortak menfaati gözetilerek mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi esas alınacak. Borsa fiyatının gerçek ekonomik değeri yansıtmadığı veya olağan satışın tasfiyeyi geciktirdiği durumlarda, geri alım, hâkim ortağa satma hakkı, toptan satış, özel işlem bildirimi, geçici farklı fiyat marjı ve mevzuattaki diğer yöntemler kullanılabilecek.

SPK’nın tespit ettiği ve Sermaye Piyasası Kanunu’na aykırı hareket eden kişi ve kurumlar, kanuna özgü tasfiye ve geri kazanım mekanizmasından ödeme alamayacak. Nakit yetersizliği durumunda ise net yatırım tutarı TÜFE ve Yİ‑ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla güncellenerek, “ilk giren ilk çıkar” prensibiyle MKK tarafından hesaplanacak. Her yatırımcı için 1 000 000 TL’ye kadar ara ödeme yapılabilecek; nakit yetmezse, pay sahiplerinin ara ödeme tutarının toplam içindeki oranı korunarak dağıtım gerçekleştirilecek.

Gelecek Beklentileri ve Projeksiyonlar

SPK, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na 7 yazılı başvuru dilekçesi ile 69 kişi hakkında suç duyurusunda bulundu. Bu adım, tasfiye süreçlerinde sorumluların yasal olarak hesap vermesini ve tasfiye kaynaklarının artırılmasını hedefliyor. Analiz, kuralların ihlal edilmesi durumunda alacakların TMSF aracılığıyla tahsil edilerek tasfiye kaynaklarına eklenmesini, yatırımcıların karşılanamayan alacaklarının azaltılmasını ve hukuka aykırı işlemlerin ekonomik sonuçlarının sorumlulara yüklenmesini amaçladığını vurguluyor.

Sonuç olarak, tasfiye edilen fonların %7,7’lik portföy değerinin yeniden yapılandırılması, yatırımcı güveninin yeniden tesis edilmesi ve sermaye piyasalarının şeffaflık seviyesinin artırılması için kritik bir adım olarak görülüyor. Piyasa katılımcılarının bu sürecin getirdiği yeni düzenlemelere uyum sağlaması, kısa vadeli likidite sorunlarının üstesinden gelinmesi ve uzun vadede daha sağlam bir fon ekosistemi oluşturulması açısından belirleyici olacak.