Türk halı sektörü 9 ayda 2 milyar $ ihracat yaptı, lojistik sıkıntılar hedefi gölgeliyor

Türk halı sektörü, 2026 yılının Ocak‑Eylül döneminde 186 ülke ve serbest bölgeye gerçekleştirilen ihracatla 2 milyar 17 milyon 127 bin $ gelir elde etti. Bu rakam, sektörün küresel pazarlardaki dayanıklılığını ve marka gücünü bir kez daha ortaya koyarken, aynı zamanda artan lojistik maliyetleri ve sevkiyat sorunlarının büyüme hedeflerine gölge düşürdüğünü gösteriyor.

İhracat Performansı ve Bölgesel Dağılım

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, yılın ilk dokuz ayında toplam 391 milyon 984 bin m² halı yurt dışı pazarlarına ulaştırıldı. Bu hacmin içinde en çok gelir sağlayan ürün grubu makine halıları olup, 1 milyar 563 milyon 158 bin $ değerinde satış gerçekleştirdi. Tufte halılar 351 milyon 666 bin $, el halıları 92 milyon 196 bin $ ve kilimler ise 10 milyon 107 bin $ ile takip etti.

Coğrafi dağılıma bakıldığında, Amerika kıtası 605 milyon 608 bin $ ile ilk sırada yer alırken, Orta Doğu ülkelerine 515 milyon 330 bin $, Avrupa ülkelerine ise 331 milyon 741 bin $ satış yapıldı. Ülke bazında ABD, bir önceki yılın aynı dönemine göre %16,6 artışla 448 milyon 37 bin $ ihracat gerçekleştirerek en büyük pazar konumunu sürdürdü. Suudi Arabistan %9,4 artışla 181 milyon 323 bin $, İngiltere ise %23,4 artışla 114 milyon 187 bin $ ihracata ulaştı.

Lojistik Maliyetlerinin Etkisi

TİM Halı Sektör Kurulu Başkanı İskender Kaplan, sektörün küresel belirsizliklere rağmen geçen yılki ihracat seviyelerini koruduğunu belirterek, “Orta Doğu’ya yapılan sevkiyatlarda konteyner maliyetleri 1 500 $’dan 10 000 $’a kadar çıkıyor. Özellikle Suudi Arabistan üzerinden kara yolu taşımacılığında transit vize sorunları ve sınır kapılarında tırların beklemesi, depoların dolmasına yol açıyor” dedi.

Kaplan, “Ortalama %15‑%20 arasında bir artış beklentimiz vardı ancak Hürmüz Boğazı’ndaki çatışmalar ve Ukrayna‑Rusya savaşı gibi dış faktörler ihracatımızı istediğimiz seviyeye taşıyamadı. Ham madde ve emtia sıkıntıları, lojistik maliyetlerindeki artışla birleşince büyüme hedefimizden sapma yaşadık” şeklinde konuştu.

Gelecek Beklentileri ve Hedef Revizyonu

Sektörün yıl sonu ihracat hedefi başlangıçta 3,5 milyar $ olarak belirlenmişti. Ancak, yukarıda bahsedilen lojistik ve sevkiyat sorunları nedeniyle bu hedef aşağı yönlü revize edildi. Kaplan, “Eğer ham madde, emtia ve lojistikteki sıkıntılar yaşansaydı, en az %15 daha büyüyebilirdik” diyerek, mevcut koşulların ihracat performansını sınırladığını vurguladı.

Bu durum, sektördeki üreticileri alternatif lojistik çözümler ve yeni pazar arayışına yönlendirebilir. Özellikle Orta Doğu’da artan taşıma maliyetleri, bölgesel dağıtım stratejilerinin yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılıyor. Ayrıca, sürdürülebilir hammadde temini ve yerli makina yatırımları, uzun vadede maliyet baskısını hafifletebilir.

Ekonomik ve Sektörel Yansımalar

Türk halı ihracatının 2 milyar $ üzerindeki performansı, ülke döviz gelirlerine önemli bir katkı sağlarken, aynı zamanda istihdam ve yan sanayi faaliyetlerini destekliyor. Ancak, lojistik maliyetlerinin yükselmesi, sektörün kârlılık oranlarını ve dış ticaret dengesini olumsuz etkileyebilir. Bu bağlamda, hükümet ve ilgili kurumların deniz ve kara taşımacılığı altyapısına yönelik destek politikaları, ihracatçıların rekabet gücünü koruması açısından kritik.

Sonuç olarak, Türk halı sektörü güçlü bir ihracat performansı sergilemiş olsa da, lojistik ve jeopolitik risklerin sektörel büyüme hedeflerini sınırladığı açık. Bu risklerin yönetilmesi, gelecekteki ihracat artışının sürdürülebilirliği için vazgeçilmez bir faktör olacaktır.