Fon Krizi Sonrası 50 Şirketin Kredi Notunda Geniş Düşüş: JCR Avrasya’dan Sert İndirimler
Yatırım fonlarındaki manipülasyonların tetiklediği likidite krizi, Türkiye sermaye piyasalarında beklenmedik bir dalgalanma yarattı. Bu belirsizlik ortamında, İstanbul’da işlem gören şirketlerin kredi notlarını belirleyen JCR Avrasya, 16 Eylül’den itibaren 50 firmaya yönelik not indirimlerine başladı. Kriz, doğrudan fonlarla ilişkilendirilmese de, piyasadaki güven sarsıntısı şirketlerin finansal sağlıklarını da etkiledi.
Kredi Notu Skalası ve JCR Avrasya’nın Değerlendirme Kriterleri
JCR Avrasya, şirketleri üç ana skala üzerinden derecelendiriyor: yatırım yapılabilir, spekülatif ve temerrüt. En yüksek kaliteyi AAA temsil ederken, AA ve A sırasıyla çok yüksek ve yüksek kredi kalitesini gösteriyor. BBB iyi kalite, BB ise spekülatif bir seviyeyi işaret ediyor. Spekülatif düzeyde B yüksek spekülasyon, CCC önemli risk, CC çok yüksek risk ve C temerrüte yakın risk anlamına geliyor. Temerrüt durumunda prD kısmi temerrüt ve D tam temerrüt olarak tanımlanıyor.
Fon Krizi Sonrası Not Düşüşlerinin Öne Çıkan Nedenleri
JCR Avrasya’nın Kamuyu Aydınlatma Platformu üzerinden paylaştığı verilere göre, not indirimi yapan firmaların bir kısmı ciro azalması, FAVÖK marjında keskin düşüş, faiz karşılama kapasitesinin zayıflaması ve tahvil ödemelerini yapamama riskleriyle karşı karşıya. Diğerleri ise doğrudan fonlarda yürütülen soruşturmalar ve tasfiye süreçlerinden kaynaklanan belirsizlik nedeniyle notlarını kaybetti.
Fon Tasfiyesi ve Şirket Notları
Altınkılıç Gıda, tasfiye sürecindeki fonun yarattığı belirsizlik ve finansman bonolarının çevrilememesi riski nedeniyle BBB+ notundan BB+ seviyesine geriledi. Özata Denizcilik ise benzer sebeplerle BBB‑ notundan B‑ notuna düştü. Escar Filo, grup şirketi Bulls Portföy’ün tasfiye kararlarından etkilenerek A+ notundan B‑ notuna indirildi.
Türk Prysmian Kablo yüksek borç yükü nedeniyle AA seviyesinden A seviyesine çekildi. Peker GYO, kontrolündeki Tera Grubu ile yaşanan olumsuz gelişmelerin finansal yapısına etkisiyle BBB notundan CC notuna düşürüldü. Hedef Yatırım Bankası ise banka ortakları ve ilişkili taraflardaki gelişmeler nedeniyle A‑ notundan B‑ notuna geriledi.
Finansal Yeniden Yapılandırma ve Temerrüt Riskleri
Tera Finans Faktoring, fon krizi sonrası A‑ notundan CC notuna indirildi. Golden Global Yatırım Bankası, faaliyet izninin kaldırılmasıyla B notunu kaybederek D seviyesine, yani temerrüte, düştü. Tera Yatırım, tasfiye kararı sonrası CC notundan D notuna geriledi; kriz öncesinde A seviyesindeydi.
Sümer Faktoring, piyasa koşulları ve potansiyel borç çevirme riski nedeniyle A+ notundan BB+ notuna düştü. Bulls Yatırım, geçici faaliyet durdurma kararı sonrası B‑ notundan CC notuna geriledi.
Bono Ödeme Sorunları ve Diğer Sektörel Etkiler
Kayatur Filo, konkordato talebinin olumlu sonuçlanması sonrasında Haziran 2027’ye kadar sürecek finansman bonolarının ana para ve faiz ödemelerinde belirsizlik yaşaması nedeniyle BB notundan CCC notuna indirildi. BOSSA şirketi, ciro azalması nedeniyle A‑ notundan BBB notuna geriledi.
Hatsan, üçüncü dönem finansallarında brüt zarar ve faaliyet zararının derinleşmesiyle BBB+ notunu korurken görünümü negatif olarak değerlendirildi. Kale Seramik yeniden yapılandırma başvurusunun ardından BBB+ notundan BB+ notuna çekildi. Kayseri Şeker ve Rainbow Polikarbonat ise yüksek finansman giderlerinin karlılığı baskılaması nedeniyle sırasıyla BBB‑ ve BBB‑ notuna geriledi.
Yüksek Borçluluk ve Satış Düşüşü
Birçok şirketin not düşüşünde ortak faktör olarak yüksek finansal borçluluk ve düşen satış hacmi öne çıktı. Korteks Mensucat, Sun Tekstil, Ral Yatırım Holding ve Arzum gibi firmalar, borç baskısı ve talep daralması nedeniyle notlarını kaybetti.
Özetle, fon krizi sadece yatırım fonlarını değil, fonlarla ilişkili şirketlerin kredi değerlendirmelerini de derinden etkiledi. JCR Avrasya’nın 50 şirket üzerindeki not indirimleri, piyasa katılımcılarına finansal risklerin artışı ve likidite sıkıntılarının şirket performansına yansıması konusunda uyarıcı bir tablo sundu.