Türkiye, Avrupa’da Enerji Arzında En Hızlı Büyüyen Ülke Oldu (2024)
Türkiye, 2024 Dünya Enerji İstatistik Raporu’na göre Avrupa’da enerji arzında en hızlı artışı gösteren ülke oldu. Küresel enerji talebi ise geçtiğimiz yıla kıyasla yüzde 2’nin üzerinde artarak rekor seviyeye ulaştı. KPMG ile Enerji Enstitüsü’nün hazırladığı rapor, Türkiye’nin enerji sektöründeki yükselişini ve küresel enerji piyasalarındaki önemli gelişmeleri gözler önüne seriyor.
Küresel Enerji Talebi Rekor Kırıyor
2024 Dünya Enerji İstatistik Raporu’na göre, küresel enerji talebi, bir önceki yıla göre yüzde 2’nin üzerinde bir artış göstererek tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Bu artışta, özellikle elektrik talebindeki hızlı yükseliş etkili oldu. Elektrik talebi, enerji tüketimindeki genel artışın da önüne geçerek yüzde 4’ün üzerinde bir yükseliş kaydetti. Elektrifikasyonun giderek daha fazla önem kazanması, bu hızlı artışın temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
Enerji ve elektrik talebindeki bu artış, doğal olarak karbon emisyonlarına da yansıdı. Küresel CO2 emisyonları 2024’te yüzde 1 oranında artarak art arda dördüncü kez rekor seviyeye ulaştı. Bu durum, küresel iklim hedeflerine ulaşma konusunda hala ciddi zorlukların yaşandığını gösteriyor.
Türkiye’nin Enerji Arzındaki Yükselişi
Raporda dikkat çekilen önemli bir nokta da Türkiye’nin enerji arzındaki yükselişi oldu. Türkiye’nin toplam enerji arzı 2024 yılında 7,02 exajoule seviyesine ulaşarak yüzde 5,1 oranında büyüdü. Bu büyüme oranıyla Türkiye, Avrupa’da enerji arzı en hızlı artan ülke konumuna yükseldi. Ayrıca, Türkiye, Avrupa’da yüzde 1,2’lik payla Almanya ve Fransa’nın ardından üçüncü sırada yer alıyor. 2014-2024 döneminde ise yıllık ortalama yüzde 3,5 büyüme oranı ile Avrupa’nın en hızlı büyüyen enerji tedarikçisi olma başarısını gösterdi.
KPMG’den Değerlendirme: Karşıt Dinamiklerin Etkisi
KPMG Türkiye Enerji Sektörü Lideri Hakan Demirelli, mevcut enerji dinamiklerini “karşıt güçlerin yön verdiği bir küresel enerji sistemi” olarak değerlendirdi. Demirelli, “Elektrifikasyon hızla artıyor ancak fosil yakıt kullanımı da aynı şekilde yükseliyor. Yenilenebilir kaynaklar gelişiyor fakat iklim hedeflerine ulaşmakta hâlâ gerideyiz.” şeklinde konuştu. Türkiye’nin enerji arzındaki güçlü artışını ise enerji güvenliğini güçlendirme ve ekonomik büyümeye katkı açısından önemli bir kazanım olarak nitelendirdi.
Fosil Yakıtlar ve Yenilenebilir Enerji Dengesi
Raporda, temiz enerji yatırımları hızla artsa da fosil yakıtların hala küresel enerji denkleminde önemli bir yer tuttuğu belirtiliyor. 2024 yılında küresel petrol üretimi yüzde 0,6 artışla günlük 97 milyon varile yükseldi. Üretimin büyük bir kısmı OPEC dışındaki ülkelerden sağlanırken, ABD tarihinde ilk kez günlük 20 milyon varilin üzerinde üretim yaparak Suudi Arabistan ve Rusya’yı geride bıraktı.
Yenilenebilir Enerjide Liderlik Yarışı
Yenilenebilir enerji alanında ise Çin, 2024 yılı itibarıyla ABD, Avrupa ve Hindistan’ın toplamını geride bırakarak liderliğini pekiştirdi. Avrupa’da ise yenilenebilir enerji yatırımları, yüksek faiz oranları ve tedarik zinciri sorunları nedeniyle yavaşladı. Rüzgâr ve güneş enerjisi üretimi, 2024’te yüzde 16’dan fazla artarak toplam enerji talebi artış hızını neredeyse dokuz kat aştı. Ancak altyapı ve yatırım eksikliği nedeniyle bu kaynaklar, özellikle gelişmekte olan bölgelerde artan talebi karşılamakta yetersiz kalıyor.
Gelişmekte Olan Ülkelerin Rolü Artıyor
Son on yılda OECD dışındaki ülkeler, yenilenebilir enerji yatırımlarını OECD ülkelerinin iki katı hızla artırdı. Enerji talebi ve sermaye, giderek bu büyüyen piyasalara yöneliyor. Bu durum, küresel enerji dönüşümünün merkezinin artık gelişmekte olan ülkelere kaydığını gösteriyor.
Sonuç: Türkiye’nin Stratejik Önemi Artıyor
Türkiye’nin Avrupa’da enerji arzı en hızlı artan ülke olması, ülkenin enerji güvenliği ve bölgesel enerji piyasasındaki stratejik önemini artırıyor. Artan enerji talebi ve küresel enerji dönüşümü göz önüne alındığında, Türkiye’nin bu başarısı, gelecekte enerji sektöründeki rolünü daha da güçlendirebilir.
