Fitch’ten Sigorta Sektörü Raporu: İstikrar İşareti, Riskler Devam Ediyor
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye sigorta sektörüne ilişkin yayımladığı son raporda, sektörün istikrara kavuşma yolunda olduğunu belirtirken, mevcut risklere de dikkat çekti. Raporda, özellikle hayat dışı sigorta branşında yaşanan hızlı büyüme ve sektördeki yeni oyuncu sayısındaki artış vurgulanırken, yatırım gelirlerine bağımlılığın oluşturduğu potansiyel riskler konusunda uyarıda bulunuldu.
Sektörde Hızlı Büyüme ve Yeni Oyuncular
Fitch Ratings’in raporuna göre, Türkiye sigorta sektörü son yıllarda önemli bir büyüme kaydetti. Özellikle hayat dışı sigorta branşında 2021 yılında 88 milyar TL olan prim üretimi, 3 yıl içinde dikkat çekici bir artışla 739 milyar TL‘ye ulaştı. Bu hızlı büyüme, sektöre olan ilgiyi artırarak 10 yeni oyuncunun pazara girmesine neden oldu. Bu durum, rekabetin artmasına ve sektördeki dinamiklerin değişmesine yol açtı.
Sektördeki toplam aktifler de paralel bir büyüme göstererek 2024 yılı sonunda 773 milyar TL‘ye ulaştı. Bu büyüme, sektörün finansal gücünün arttığını ve yatırım potansiyelinin yükseldiğini gösteriyor.
Öz Sermaye Kârlılığı ve Finansal Performans
Fitch tarafından hesaplanan sektör öz sermaye kârlılığı rakamları, sektörün zorlu bir ortamda dahi iyileşen bir finansal performansa sahip olduğunu ortaya koyuyor. 2024 yılında sektör öz sermaye kârlılığı yüzde 37 seviyesinde gerçekleşerek, sektörün sağlam bir performans sergilediğini gösterdi.
Faaliyet Ortamının İstikrar Kazanması
Raporda, enflasyon oranlarının kademeli olarak düşmesiyle birlikte faaliyet ortamının daha istikrarlı hale geldiği belirtiliyor. Bu durum, sigorta şirketlerinin daha öngörülebilir bir ortamda faaliyet göstermesine ve daha iyi planlama yapabilmesine olanak tanıyor. Ancak, enflasyonun düşmesiyle birlikte yatırım gelirlerinde bir miktar azalma yaşanabileceği de öngörülüyor. Buna rağmen, sigortacıların kısa vadeli yatırım stratejileri sayesinde, bu yatırım gelirlerinin sigortacılık zararlarını telafi etmeye yeteceği belirtiliyor.
Trafik Sigortasının Kârlılığa Etkisi
Fitch Ratings, motor, sağlık ve konut sigorta branşlarının sektörün büyümesine öncülük etmeye devam edeceğini öngörüyor. Ancak, trafik sigortasında 2017’den bu yana getirilen kısıtlamalar ve düzenlemeler, bu branşın sektör üzerinde yarattığı olumsuz etkiyi sürdürüyor. Motorlu taşıt sigortalarındaki fiyatlandırma kısıtlamaları, sürekli sigorta zararlarına yol açıyor. 2024 yılında görülen yüzde 145‘lik bileşik oran, zararın boyutlarını açıkça ortaya koyuyor. Mayıs 2024’te uygulanmaya başlanan prim tavanları için aylık endeksleme mekanizması ve 2025 başında tek seferlik yüzde 14‘lük prim artışı gibi düzenleyici önlemler, zararları bir nebze hafifletse de, yapısal reformlar olmadan bu zararların ortadan kalkmayacağı belirtiliyor.
2025 Beklentileri ve Riskler
Fitch, sektörün genel olarak 2025 yılında enflasyona göre ayarlanmış pozitif kârlılığını koruyacağını öngörüyor. Bu durumun, iyileşen sigortacılık sonuçları ve güçlü yatırım kazançlarıyla destekleneceği belirtiliyor. Ancak, sigorta şirketlerinin yoğun fiyat rekabeti içinde olduğu da vurgulanıyor.
Sektörün bileşik oranının 2025 yılında yüzde 110 civarında seyretmesi bekleniyor. Bu oran, devam eden zorluklara işaret ediyor. Kasko ve konut sigorta branşlarında olumlu teknik sonuçlar beklenirken, sağlık sigortasında artan talep ve rekabetçi piyasa koşulları nedeniyle kârlılığın baskılanacağı öngörülüyor.
Yatırım Gelirlerine Bağımlılığın Yarattığı Riskler
Fitch, sektörün kârlılığının büyük ölçüde yatırım gelirlerine bağlı olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle trafik sigortasından kaynaklanan zararların devam etmesi nedeniyle, yatırım gelirleri sektör için kritik öneme sahip olmaya devam ediyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB), yüksek politika faizini koruması, sigorta şirketlerinin mali kârlar elde etmesi açısından olumlu bir durum olarak değerlendiriliyor. Ancak, sektörün banka mevduatları ve devlet tahvillerinden gelen yatırım getirilerine bağımlı olması, gelecekte faiz oranlarında yaşanacak herhangi bir düşüşün kazançları olumsuz etkileyebileceği anlamına geliyor.
Doğal Afet Sigortaları ve Düzenleyici Yaklaşımlar
Fitch Ratings’in raporunda dikkat çektiği bir diğer önemli konu ise doğal afet sigortaları. Doğal Afet Sigortaları Kurumu’nun (DASK), 2023 yılında meydana gelen ve sigortalı hasarın 117 milyar TL olarak tahmin edildiği Kahramanmaraş depremi gibi doğal afetlerden kaynaklanan risklerin yönetilmesinde hayati bir rol oynadığına vurgu yapılıyor. DASK’ın sel, heyelan ve orman yangını gibi ek afetleri de kapsayacak şekilde teminat kapsamını genişletme çalışmaları, sektörün dayanıklılığını artırmayı ve poliçe sahiplerine daha kapsamlı koruma sağlamayı amaçlıyor. Düzenleyici kurumun güçlü adımlar attığına işaret eden Fitch, sermaye yeterliliği gerekliliklerinin sıkılaştırıldığını ve ödeme gücü pozisyonlarının daha yakından izlendiğini belirtiyor. Düzenleyici kurumun, sermayesi yetersiz sigorta şirketlerinin yeni iş faaliyetlerini durdurma ve otomotiv segmentindeki aşırı prim artışını sınırlama yönündeki adımları, sektör istikrarını koruma taahhüdünü gösteriyor.
Sonuç
Fitch Ratings’in raporu, Türkiye sigorta sektörünün büyüme potansiyeline sahip olduğunu, ancak mevcut risklerin de dikkate alınması gerektiğini ortaya koyuyor. Sektörün istikrarlı bir şekilde büyümesi ve finansal performansını sürdürebilmesi için, yapısal reformların yapılması, yatırım gelirlerine bağımlılığın azaltılması ve doğal afet risklerinin etkin bir şekilde yönetilmesi gerekiyor. Düzenleyici kurumların sektör üzerindeki denetim ve düzenleme faaliyetlerinin sürdürülmesi de, sektörün istikrarının korunması açısından büyük önem taşıyor.
