Türkiye’de Kooperatif Atağı: Yılın İlk Yarısında 988 Yeni Girişim
Türkiye’de kooperatifçilik hareketinde önemli bir canlanma yaşanıyor. 2025 yılının ilk altı ayında toplam 988 yeni kooperatif faaliyete başladı. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) verilerine göre, bu artış, özellikle gayrimenkul ve konut yapı sektörlerinde yoğunlaşırken, aynı dönemde bazı kooperatiflerin faaliyetlerini sonlandırması da dikkat çekiyor.
Kooperatif Kuruluşlarında Yükseliş
Türkiye, ekonomik kalkınma ve sosyal dayanışma modeli olarak kooperatifçiliğe verdiği önemi bir kez daha gösterdi. 2025 yılının ilk yarısında kaydedilen 988 yeni kooperatif kuruluşu, sektörün büyüme potansiyelini ortaya koyuyor. Özellikle geçtiğimiz Haziran ayında 135 yeni kooperatifin kurulması, bu trendin devam ettiğini işaret ediyor. Ancak aynı dönemde 83 kooperatifin faaliyetlerini sonlandırması, sektördeki rekabetin ve zorlukların da altını çiziyor.
Gayrimenkul Kooperatifleri Lokomotif Görevi Görüyor
Haziran ayında kurulan kooperatiflerin faaliyet alanları incelendiğinde, gayrimenkul sektörünün 94 kooperatif ile başı çektiği görülüyor. Bu durum, konut ihtiyacının artması ve gayrimenkul yatırımlarının cazibesini korumasıyla ilişkili olabilir. Gayrimenkul sektörünü, 9 kooperatifle inşaat, 8’er kooperatifle ulaştırma ve depolama ile toptan ve perakende ticaret takip ediyor. İmalat, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörlerinde ise 7’şer yeni kooperatif kuruldu. Ayrıca, idari ve destekleme hizmetleri ile insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri alanlarında da yeni kooperatifler kurulduğu görülüyor.
Kapanan Kooperatifler ve Sektörel Dağılım
Haziran ayında faaliyetini sonlandıran 83 kooperatifin sektörel dağılımı ise dikkat çekici. En fazla kapanan kooperatifler yine gayrimenkul sektöründe (41 kooperatif) görülürken, toptan ve perakende ticaret (16 kooperatif) ikinci sırada yer alıyor. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektöründe 9, inşaat sektöründe 5, ulaştırma ve depolama sektöründe ise 4 kooperatif faaliyetini durdurdu. Konaklama ve yiyecek hizmetleri, finans ve sigorta faaliyetleri, eğitim, imalat, diğer hizmet faaliyetleri ve uluslararası örgütler ve temsilciliklerinin faaliyetleri alanlarında da kapanan kooperatifler bulunuyor.
Yılın İlk Yarısındaki Genel Tablo
2025’in ilk altı ayında kurulan 988 kooperatifin yanı sıra, 415 kooperatifin faaliyetini durdurması, sektördeki dinamik yapıyı gözler önüne seriyor. Bu durum, kooperatiflerin sürdürülebilirliği ve rekabet gücü konularının önemini vurguluyor.
Konut Yapı Kooperatifleri Öne Çıkıyor
Ocak-Haziran döneminde kurulan kooperatiflerin faaliyet alanlarına bakıldığında, 649 kooperatifle konut yapı sektörünün açık ara önde olduğu görülüyor. Bu durum, Türkiye’deki konut ihtiyacının karşılanmasında kooperatiflerin önemli bir rol oynadığını gösteriyor. Ayrıca, 171 işletme, 49 tarımsal kalkınma, 36 motorlu taşıyıcılar, 34 turizm geliştirme, 9 sulama, 8 üretim ve pazarlama, 8 hizmet kooperatifi de kuruldu. Su ürünleri, tüketim, site işletme, birlikler, küçük sanat, eğitim, araştırma ve geliştirme, küçük sanayi sitesi yapı, toplu iş yeri yapı, esnaf ve sanatkarları kefalet, deniz motorlu taşıyıcılar, yayıncılık, sigorta ve kalkınma kooperatifleri de faaliyete geçen diğer kooperatif türleri arasında yer alıyor.
Ekonomik Etkiler ve Gelecek Projeksiyonları
Kooperatiflerin ekonomik etkileri, yerel kalkınmaya katkı sağlamaları, istihdam yaratmaları ve özellikle dar gelirli vatandaşların ihtiyaçlarını karşılamaları açısından büyük önem taşıyor. Konut yapı kooperatifleri, ev sahibi olma imkanı sunarak vatandaşların yaşam kalitesini artırırken, tarımsal kalkınma kooperatifleri ise kırsal bölgelerde ekonomik canlılığı destekliyor.
2025’in ilk yarısında görülen kooperatif kuruluşlarındaki artışın devam edip etmeyeceği, ekonomik koşullara, hükümet politikalarına ve sektördeki rekabet ortamına bağlı olacak. Ancak, kooperatifçiliğin Türkiye ekonomisi için stratejik bir öneme sahip olduğu ve desteklenmesi gerektiği açık.
