AB-ABD Ticaretinde Tarifeler Savaşı Büyüyor: Kriz Kapıda mı?

Avrupa Birliği (AB) ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasındaki ticaret ilişkileri, Trump yönetiminin gümrük vergisi kararlarıyla kritik bir döneme giriyor. 1 Ağustos’ta yürürlüğe girmesi beklenen yeni vergiler, dünyanın en büyük ikili ticaret ortaklığını fiilen durma noktasına getirebilir.

Ticaret Savaşının Kökenleri ve Gelişimi

ABD Başkanı Donald Trump’ın “Önce Amerika” politikası, özellikle Avrupa ülkeleri ile gerilime yol açtı. Yıllık **1,5 trilyon Euro**’yu aşan hacmiyle dikkat çeken AB-ABD ticaret ilişkisi, şimdiye kadar dünyanın en entegre ekonomilerinden birini oluşturuyordu.

Mal, hizmet ve yatırımlar dikkate alındığında, AB ve ABD birbirlerinin en büyük ticaret ortakları konumundaydı. Ancak, Trump yönetiminin ihracat odaklı AB’ye yönelik tarifeleri, bu ilişkiyi derinden sarstı.

Vergi Artışları ve Misilleme Hazırlıkları

ABD, ilk olarak çelik ve alüminyuma uyguladığı tarifelerle ticaret savaşını başlattı. Mart 2025’te başlayan bu süreçte, AB menşeli çelik ve alüminyum ürünlerine uygulanan vergi oranı önce **%25**, ardından **%50**’ye yükseltildi. Daha sonra Avrupa otomobil ve parçalarına da **%25** oranında yeni tarifeler getirildi.

Trump’ın “karşılıklı tarifeler” olarak adlandırdığı ve başlangıçta **%10** olarak belirlenen gümrük vergisi oranı, AB için **%20**’ye kadar çıktı. AB’nin müzakere çağrılarına uzun süre yanıt verilmemesi, gerilimi daha da artırdı.

Daha sonra, ABD ile Çin arasındaki gerilimin yükselmesiyle Trump, AB’ye yönelik ek tarifeleri **90 gün**lüğüne durdurdu ve karşılıklı tarife oranını alt limit olan **%10** şeklinde uyguladı. Ancak, bu süre zarfında yapılan görüşmelerin sonuç vermemesi üzerine Trump, **1 Haziran**’dan itibaren AB’ye doğrudan **%50**’lik tarife uygulanmasını önerdi.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in Trump ile yaptığı telefon görüşmesi sonucunda, bu karar **9 Temmuz**’a ertelendi. Daha sonra bu süre **1 Ağustos**’a uzatıldı ve ABD’nin AB ürünlerine uygulayacağı tarife oranının **%30** seviyesinde olacağı açıklandı.

AB’nin Misilleme Hazırlıkları ve Olası Senaryolar

AB, başından beri ABD’ye karşı ılımlı bir yaklaşım sergilemeye çalışsa da, gerektiğinde misilleme yapma hazırlığında. Öncelikle, ABD’nin çelik ve alüminyum tarifelerine karşılık olarak **21 milyar Euro**’luk bir ürün listesi içeren paket hazırlandı. Bu önlem, müzakereler devam ettiği için henüz uygulamaya alınmadı.

İkinci adım olarak ise AB, ABD’nin otomotiv ve başlangıçta **%20** oranındaki karşılıklı gümrük vergilerine karşı **72 milyar Euro**’luk bir misilleme listesi hazırlamaya başladı. Bu listeye Boeing uçakları, makine, otomobil ve viski gibi geniş bir ürün yelpazesi dahil edildi.

ABD’nin karşılıklı vergi oranını **%30**’a yükseltmesiyle birlikte, bu liste yeniden güncellenmeye başlandı. Ayrıca, AB, ABD’nin güçlü olduğu dijital platformları da içerecek teknoloji sektörlerine yönelik önlemleri değerlendiriyor.

Ticaretin Geleceği ve Beklentiler

AB ülkeleri, gümrük vergilerini aşan, ihracat kontrolleri, AB piyasalarına erişim kısıtlaması ve kamu ihalelerine katılımı sonlandırmayı içeren çeşitli yeni tedbirleri de görüşüyor.

AB, tarife geriliminde uzlaşı sağlanamaması ve ABD tarafının **%30** veya üzerinde bir gümrük vergisi uygulamaya başlamasının karşılıklı ticareti “imkansız” hale getireceği görüşünü taşıyor. Söz konusu yüksek gümrük vergisinin AB ile ABD arasında ticareti pratikte yapılamaz bir hale getireceği öngörülüyor. Bu nedenle AB tarafı, ABD ile en azından **%10** seviyesinde tarife ile ticari ilişkileri kesintisiz devam ettirmeyi istiyor.

Umarız, iki taraf arasında yapıcı bir diyalog sağlanır ve ticaret savaşı tırmanmadan çözüme kavuşturulur. Aksi takdirde, hem AB hem de ABD ekonomisi olumsuz etkilenebilir.