ABD Hükümeti Kapanma Riski: Altın, Dolar ve Piyasalar Nasıl Etkilenecek?
Ekonomi dünyasının yakından takip ettiği isimlerden Dr. Mahfi Eğilmez, blog sayfasında yayımladığı son yazısıyla ABD’deki olası bir hükümet kapanmasının piyasalara etkileri konusunda önemli uyarılarda bulundu. Eğilmez, federal bütçenin Kongre’den onay alamaması durumunda yaşanabilecek senaryoları değerlendirirken, özellikle altın, gümüş ve dolar fiyatlarındaki olası dalgalanmalara dikkat çekti.
ABD Hükümeti Neden Kapanma Riski Taşıyor?
Eğilmez, “ABD Bugün Kapanabilir” başlıklı yazısında, hükümetin kapanma riskinin temelinde iki önemli engelin yattığını belirtiyor. Bunlardan ilki, Hazine’nin kamu kesimi adına borçlanma limitinin tavanına ulaşması. İkincisi ise, federal bütçenin Kongre’den onay alamaması ve buna ek olarak geçici bütçe için de yetki alınamaması. Her iki durumda da harcama yetkisinin ortadan kalkması, sistemin durmasına ve “devletin kapanması” olarak adlandırılan duruma yol açıyor.
Amerikan Anayasası’na göre, devletin borçlanmasına karar verme yetkisi yalnızca Kongre’ye ait. Bu durum, geçmişte her borçlanma için ayrı ayrı yasa geçirilmesini gerektiriyordu. Ancak, 1917 yılında I. Dünya Savaşı’nın getirdiği zorunluluklar nedeniyle daha esnek bir sistem arayışına gidildi ve borçlanma için bir tavan belirlendi. Bu sayede, belirlenen tavana ulaşılıncaya kadar yapılacak borçlanmalar için Kongre’den tek tek yasa geçirilmesi zorunluluğu ortadan kalktı. 1941 yılında çıkarılan Federal Borçlanma Yasası ile borç tavanıyla ilgili düzenlemelerin nasıl yapılacağı belirlendi.
ABD’nin Borç Yükü Ne Durumda?
IMF verilerine göre 2025 yılı için ABD’nin tahmin edilen GSYH’si 30.507 milyar dolar. Buna karşılık Haziran ayı itibarıyla federal borç tutarı 37.500 milyar dolar seviyesinde. Bu da kamu kesimi brüt borç yükünün GSYH’nin yaklaşık yüzde 123’üne denk geldiği anlamına geliyor. Son düzenlemeyle ABD Hazinesinin borçlanma limiti (borç tavanı) Kongre tarafından 41,1 trilyon dolara yükseltilmiş durumda. Bu da şimdilik borç tavanı açısından bir sorun görünmediğini gösteriyor.
Ancak Eğilmez, mevcut sorunun federal bütçenin ABD Kongresince onaylanmamış olmasından kaynaklandığına dikkat çekiyor. ABD’de mali yıl 1 Ekim’de başlıyor ve bir sonraki yılın 30 Eylül’ünde sona eriyor. Bu nedenle, kamu personelinin ücretlerinin ödenebilmesi ve diğer kamu harcamalarının yapılabilmesi için bütçenin onaylanarak 1 Ekim’de yürürlüğe girmesi gerekiyor.
Geçici Bütçe Krizi ve Olası Senaryolar
Trump’ın 2026 mali yılı bütçesine muhalefetin yanı sıra kendi partisinden de itirazlar geldi. Bütçenin onaylanmayacağı anlaşılınca, devletin harcamalarını sürdürebilmesi için geçici bütçe çıkarılması gündeme geldi. Temsilciler Meclisi’nde onaylanan geçici bütçe tasarısının Senato’da da onaylanması gerekiyor. Aksi takdirde, ABD devleti kapanma riskiyle karşı karşıya kalacak.
Kapanma durumunda, sosyal güvenlik, ordu ve hava trafik kontrolü gibi otomatik olarak harcama izni taşıyan kamu hizmetleri dışındaki alanlarda harcama yapılamayacak. Başkan Yardımcısı Vance, Demokratları eleştirerek gelişmelerin olumsuz olduğunu ve ABD hükümetinin kapanmaya doğru gittiğini açıkladı. Bu durumun gerçekleşmesi halinde, federal hükümet 1 Ekim Çarşamba sabahından itibaren kapanacak ve belirtilen istisnalar dışında hiçbir harcama yapılamayacak.
Hükümet Kapanmasının Ekonomik Etkileri
Eğilmez, hükümetin kapanması durumunda kamu kesimine ait verileri açıklayan kuruluşların da faaliyetlerini durduracağını vurguluyor. Bu durum, ABD ekonomisine ilişkin verilerin açıklanamamasına ve yatırımcıların ABD ekonomisi hakkında bilgi edinmesinin zorlaşmasına yol açacak. Bu durumun yatırımcıları olumsuz etkileyeceği aşikar.
Son dönemde altın, gümüş ve diğer değerli madenlerde görülen hızlı yükselişin çeşitli nedenleri bulunuyor. Bu nedenlerden birisi de ABD’nin yaşadığı bu kapanma tehlikesi. Her şey bu gece yarısı belli olacak ve doların değeri kadar altın ve gümüş fiyatları da bu konudaki son gelişmelere bağlı olarak şekillenecek.
Piyasa Beklentileri ve Yatırımcı Stratejileri
Dr. Mahfi Eğilmez’in analizleri, ABD’deki potansiyel hükümet kapanmasının küresel piyasalar üzerindeki etkileri konusunda önemli bir perspektif sunuyor. Yatırımcıların bu süreçte dikkatli olması ve gelişmeleri yakından takip etmesi gerekiyor. Özellikle altın, gümüş ve dolar gibi varlıklardaki dalgalanmalara karşı hazırlıklı olmak, riskleri minimize etmek açısından büyük önem taşıyor.