Altın Rekor Kırdı, Emtia Piyasaları Hareketli: İşte Detaylı Analiz
“`html
Emtia piyasaları, geçtiğimiz hafta boyunca önemli hareketlilikler gösterdi. Özellikle değerli metaller sektöründe yaşanan gelişmeler dikkat çekerken, altının ons fiyatı rekor seviyelere ulaştı. Fed’in bağımsızlığına yönelik tartışmalar ve dolar endeksindeki zayıflama, altın fiyatlarını yukarı yönlü destekleyen temel faktörler oldu. İşte emtia piyasalarındaki son gelişmeler ve detaylı analiz.
Altın Fiyatları Rekor Seviyede
Altının ons fiyatı, geçtiğimiz hafta 3 bin 448,21 dolardan kapanarak tüm zamanların en yüksek haftalık kapanışını gerçekleştirdi. Hafta içinde 3 bin 453,88 dolara kadar yükselen altın, 22 Nisan’daki zirvesinin ardından en yüksek seviyesine ulaştı. Bu yükselişte, Fed’in bağımsızlığına yönelik süregelen tartışmalar ve dolar endeksindeki zayıflık önemli rol oynadı.
Gümüş de altınla birlikte değer kazanarak 2011 yılından bu yana en yüksek seviyelerine yaklaştı. Gümüşün ons fiyatı, 39,74 dolardan haftayı tamamladı ve 12 Eylül 2011’deki 40,68 dolarlık zirvesine yaklaştı.
Makroekonomik Verilerin Etkisi
Küresel makroekonomik veriler, emtia fiyatlamalarında belirleyici bir unsur olmaya devam ediyor. Özellikle ABD ekonomisine ilişkin veriler yakından takip ediliyor. ABD ekonomisi, yılın ikinci çeyreğinde beklentilerin üzerinde bir performans sergileyerek kaygıları azalttı. Yıllıklandırılmış bazda yüzde 3,3 büyüme kaydeden ülke ekonomisi, ilk tahmin olan yüzde 3‘ün üzerine revize edildi. Bu büyümede yatırımlar ve tüketim harcamalarındaki artış etkili oldu. Yılın ilk çeyreğinde ise ABD ekonomisi yüzde 0,5 daralmıştı.
Temmuz ayında kişisel tüketim harcamaları aylık yüzde 0,5 artarken, Fed’in yakından izlediği çekirdek PCE fiyat endeksi aylık yüzde 0,3 yükseldi. Yıllık artış ise yüzde 2,9 ile son beş ayın en yüksek seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde ABD’nin mal ticareti açığı, ithalattaki sıçramanın etkisiyle yüzde 22,1 artarak 103,6 milyar dolara yükseldi.
Fed Tartışmaları ve Siyasi Gelişmeler
Siyasi cephede ise eski ABD Başkanı Trump’ın Fed üyesi Lisa Cook’u görevden alması, piyasalarda belirsizlik yarattı. Trump, Cook’un mortgage sözleşmelerinde yanlış beyanlarda bulunmuş olabileceğini iddia etti. Cook ise bu karara karşı hukuk yoluna başvurarak dava açtı. Davanın ilk duruşması Cuma günü görüldü, ancak Cook’un görevden alınmasını durdurma talebine ilişkin bir karar çıkmadı.
Tarifeler konusunda ise bir ABD temyiz mahkemesi, Trump’ın gümrük vergilerinin çoğunun yasa dışı olduğuna hükmetti. Bu karar, yönetimin vergileri uluslararası ekonomik politika aracı olarak kullanmasını engelledi. Mahkeme, ABD Yüksek Mahkemesi’ne itirazda bulunma şansı tanımak için tarifelerin 14 Ekim‘e kadar yürürlükte kalmasına izin verdi.
Gelecek dönemde Fed başkanlığı için adaylar da yatırımcıların odağında. Hazine Bakanı Scott Bessent, Fed başkanlığı için 11 güçlü adayın bulunduğunu ve mülakatlara İşçi Bayramı’ndan sonra başlanacağını belirtti. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller ise eylül toplantısında 25 baz puanlık bir faiz indirimini destekleyeceğini ve ilerleyen 3 ila 6 ay içinde ilave faiz indirimleri öngördüğünü yineledi.
Bu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,23 seviyesinde tamamlarken, dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 97,8‘e çıktı.
Diğer Değerli Metallerdeki Durum
Platin tarafında, Güney Afrikalı platin üreticisi Impala Platinum’un CEO’su Nico Muller, üretimi kontrollü artırma çağrısında bulundu. Hazirandan bu yana Çin’in artan ithalatı ve Güney Afrika’daki arz düşüşü sayesinde platin fiyatları toparlanırken, Muller yeni üretimin pazarda arz fazlasına yol açabileceği konusunda uyardı.
Dünyanın büyük paladyum üreticilerinden Sibanye-Stillwater, yılın ilk yarısında zararının azaldığını açıkladı. ABD’de uygulanan üretim teşvik kredileri sayesinde şirketin paladyum faaliyetleri destek bulurken, Sibanye yönetimi Rus paladyumuna yüzde 50 ek vergi getirilmesi için ABD’ye resmi başvuru yaptığını duyurdu. Analistler ise bu adımın, küresel paladyum piyasasında fiyat oynaklığını artırabileceğini belirtiyor.
Bu gelişmelerle değerli metallerde, ons bazında fiyatlar, altında yüzde 2,2, gümüşte yüzde 2,2, platinde yüzde 0,2 arttı, paladyum ise yüzde 1,4 değer kaybetti.
Baz Metaller ve Kritik Mineraller
Baz metallerde geçen hafta kritik minerallere ilişkin listede yapılan güncellemeler fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. ABD, ekonomi ve ulusal güvenlik açısından önemleri nedeniyle 2025 yılı için kritik mineraller listesine bakır ve potasyumun da eklenmesini önerdi. Taslak listeye gümüş, kurşun ve silikon da eklendi.
ABD İçişleri Bakanlığı’na bağlı Jeolojik Araştırmalar Kurumu, taslak listeyi Federal Sicil’de yayınladı ve liste 30 gün boyunca kamuoyunun görüşüne açık kalacak. İçişleri Bakanı Doug Burgum, taslak listenin ABD’nin ithalata olan bağımlılığını azaltmak ve yerli üretimi artırmak için bir yol haritası sunduğunu söyledi.
Analistler, genellikle üç yılda bir güncellenen listeye dahil edilmenin, projelerin federal fon almaya uygun hale gelmesini, izin süreçlerinin kolaylaştırılmasını ve ithalata uygulanan tarifeler nedeniyle daha rekabetçi olunmasını sağlayabileceğini belirtiyor.
Bu gelişmelerle baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta fiyatlar libre bazında nikelde yüzde 3, bakırda yüzde 1,4, çinkoda yüzde 0,7 ve kurşunda yüzde 0,1 değer kazanırken, alüminyumda yüzde 0,1 değer kaybetti.
Petrol Fiyatlarında Talep Endişesi
Brent petrol fiyatları, Ukrayna’nın Rusya’ya yönelik saldırılarının artmasıyla desteklenen arz endişeleri sonucu haftaya yükselişle başladı. Ancak Trump’ın Hindistan’a uyguladığı ek gümrük vergisinin yol açtığı kaygılar ve ABD’de yaz seyahat döneminin sona ermesiyle talebin zayıflayacağı beklentisi ise fiyatlardaki yükselişi törpüledi.
Piyasalar, Yeni Delhi’nin Washington’un Rus petrolü alımlarını durdurma baskısına nasıl yanıt vereceği ve bunun küresel arza olası etkisi yakından takip ediyor. Uzmanlar, Hindistan’ın kısa vadede Rusya’dan petrol alımına devam edeceğini öngörüyor.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta 2,4 milyon varil azaldığını açıkladı. Piyasa beklentisi, stokların 1,7 milyon varil azalacağı yönündeydi. Ülkede, benzin stokları ise yaklaşık 1 milyon 200 bin varil geriledi.
Bu gelişmelerle, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,1 artarken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 11,1 değer kazandı.
Tarım Emtia Piyasası
Tarım emtia piyasasında tamamlanan haftada arz fazlası beklentileri fiyatlar üzerinde baskı oluştururken, ABD’den gelen güçlü ihracat verileri fiyatlamalara yukarı yönlü destekledi.
Chicago borsasında buğday fiyatları, Rusya’nın rekor üretim tahminleri ve Avrupa’da düşük kalite nedeniyle dalgalı bir seyir izledi. ABD’nin haftalık ihracat satışlarının beklentilerin üzerinde gelmesi ise fiyatlamalara pozitif yansıdı.
Mısır piyasasında da Meksika ve Japonya başta olmak üzere güçlü dış talep fiyatlamalara destek sağladı. Soya fasulyesinde ise ABD-Çin ticaret gerilimi ve Çin’in Güney Amerika menşeli alımlara yönelmesi fiyatlarda baskı yarattı. Bununla birlikte ABD’nin yeni sezon için açıkladığı yüksek ihracat satışları fiyatlardaki kayıpları törpüledi.
Bu gelişmelerle, bu hafta Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar soya fasulyesinde yüzde 0,5 değer kaybederken, pirinçte yüzde 2,3, buğdayda yüzde 1,2 ve mısırda yüzde 2,1 arttı.
ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar, kahvede yüzde 1,5 artarken, pamukta yüzde 2,2 ve şekerde yüzde 0,9 azaldı. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 0,4 azalışla tamamladı.
Sonuç
Geçtiğimiz hafta emtia piyasalarında yaşanan gelişmeler, küresel ekonomideki belirsizliklerin ve siyasi faktörlerin etkisini bir kez daha gözler önüne serdi. Altın fiyatlarındaki rekor artış, yatırımcıların güvenli liman arayışının bir göstergesi olarak yorumlanabilir. Makroekonomik verilerin yanı sıra, Fed’in politikaları ve ticaret savaşları gibi faktörler de emtia fiyatları üzerinde önemli bir etkiye sahip olmaya devam edecek. Önümüzdeki dönemde, bu faktörlerin yakından takip edilmesi, yatırım kararları açısından büyük önem taşıyor.
“`