Bakan Bolat: Türkiye-İsrail Ticareti 2 Mayıs 2024’ten İtibaren Tamamen Durdu

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda 2026 Merkezi Yönetim Bütçe ve 2024 Kesin Hesap Kanun Teklifi görüşmelerinde önemli açıklamalarda bulundu. Bakan Bolat, Türkiye’nin dış ticaret performansı, ithalat-ihracat dengesi, bölgesel ticaret ilişkileri ve geleceğe yönelik ekonomik beklentileri hakkında detaylı bilgiler paylaştı.

Türkiye’nin Dış Ticaret Performansı ve İhracat Rekorları

Bakan Bolat, ihracatçıların zorlu koşullara rağmen dünya pazarlarında büyük bir mücadele verdiğini ve Türkiye’nin ekonomik büyümesine katkı sağladığını vurguladı. “İhracatçılarımızla birlikte dünya pazarlarında zor şartlara rağmen büyük bir mücadele ile ihracatımızı arttırarak ekonomik büyümemize, kalkınmamıza katkı yapmanın azami gayreti içindeyiz” diyen Bolat, son 12 ay itibarıyla mal ihracatının **271 milyar dolar** seviyesine ulaşarak tarihi bir rekor kırdığını belirtti. Ayrıca, 2025 yılının ilk on ayının sekizinde mal ihracatında artışlar kaydedildiğini de ekledi.

Hizmetler ihracatında da önemli artışlar yaşandığını ifade eden Bolat, 2025 yılının ilk on ayında hizmetler ihracatında net **4 milyar dolar** artış kaydedildiğini ve Ekim 2025 itibarıyla yıllıklandırılmış hizmetler ihracatının **121.2 milyar dolara** ulaştığını açıkladı.

İthalat ve Dış Ticaret Açığı

İthalat rakamlarına da değinen Bakan Bolat, 2025 yılı Ekim ayı itibarıyla ilk on ay sonunda yıllıklandırılmış ithalatın **361 milyar dolar** olduğunu belirtti. Bu artışta özellikle dünya piyasalarındaki altın fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle altına olan talebin artması ve otomotiv ithalatındaki yükselişin etkili olduğunu ifade etti.

Dış ticaret açığı konusuna da değinen Bolat, Ekim 2025 itibarıyla yıllıklandırılmış dış ticaret açığının **90.7 milyar dolar** seviyesinde olduğunu ve bu rakamın 2023 yılı Mayıs ayındaki tepe noktası olan **122 milyar dolardan 31.5 milyar dolar** azalışı ifade ettiğini vurguladı. Bakan Bolat, ithalat politikaları ve ticaret politikası önlemlerinin geniş bir şekilde uygulandığını ve Türkiye’nin milli üreticilerini ithalat kaynaklı zarar ve tehditlere karşı ticaret politikası savunma araçlarıyla en fazla koruyan ülkeler arasında yer aldığını belirtti. Türkiye, damping ve sübvansiyona karşı önlem sıralamasında dünyada dördüncü, korunma önlemlerinde ise üçüncü sırada bulunuyor.

Cari İşlemler Fazlası ve Gelecek Beklentiler

Temmuz ayında cari fazla verdiklerini hatırlatan Bakan Bolat, Eylül ayında **1 milyar dolar** ve Ekim ayında **500 milyon dolar** cari işlemler fazlası beklendiğini ifade etti. Böylece dört ay üst üste cari işlemler fazlası verilmiş olacak. Orta Vadeli Program (OVP) çerçevesinde, 2026 yılında ekonomik büyümenin **yüzde 3.8’e** ve 2028 yılında **yüzde 5’e** yükselmesi, kişi başına milli gelirin ise gelecek yıl **18 bin 621 dolara** ve 2028’de **21 bin dolara** ulaşması hedefleniyor.

2026 yılında mal ihracatının **282 milyar dolara**, mal ithalatının **378 milyar dolara** yükselmesi öngörülürken, hizmetler ihracatının da **228 milyar dolara** yükselmesi bekleniyor.

Uluslararası İlişkiler ve Ticaret Anlaşmaları

Bakan Bolat, 2025 yılında yüzden fazla ülkenin ticaret bakanları ile toplantılar yapıldığını ve bu temaslarda pazara giriş konularında ihracatın önündeki engellerin azaltılmasına, yerli üreticilerin korunmasına, yeşil mutabakat ve dijital dönüşüm gibi önemli konulara uyum sağlama noktasında önemli çalışmalar yapıldığını ve somut adımlar alındığını belirtti. İngiltere ile Serbest Ticaret Anlaşması (STA) müzakerelerinin hizmetler sektörünü ve tarım ürünlerini kapsamasıyla alakalı görüşmelerin başlatıldığı ve İngiltere pazarında tarım ihracatı için daha fazla tarife kontenjanı almak için yoğun bir şekilde çalışıldığı ifade edildi. Ayrıca, 16 ülkeyle Kanuni Ekonomi Komisyonu toplantıları yapıldığı ve 5 ülkeyle JETKO toplantıları gerçekleştirildiği de belirtildi.

Suriye ile Ticaret İlişkileri

Suriye ile ticarete yönelik olarak Bolat, ilk başta Suriye ile ticaretteki ihracat ve ithalat ürünleri ile transit ticarette birkaç istisna hariç tamamen serbestleşmeye gidildiğini belirtti. Suriye sınırında bulunan dokuz gümrük kapısının yenilenme, modernleşme ve genişletme çalışmalarının başlatıldığı, Suriye hükümetiyle ortak ekonomi ve ticaret komitesini kuran anlaşmanın imzalandığı, kurumsal kapasite ve idari gelişim noktasında iş birliği anlaşması imzalandığı, Türkiye Suriye İş Konseyi’ni kuran anlaşma imzalandığı ve gümrük konularında iş birliği ve karşılıklı yardımlaşma ortak bildirisi imzalandığı ifade edildi.

Türkiye-İsrail Ticareti: Tamamen Durduruldu

Bakan Bolat’ın en dikkat çekici açıklamalarından biri İsrail ile ticaret konusunda oldu. **”2 Mayıs 2024’te hükümetimizin aldığı kararla Türkiye’den İsrail’e bütün ürün gruplarında; ihracat, ithalat, transit ticaret ve serbest bölge ticaretleri tamamen durdurulmuştur. Gümrüklerde ve serbest bölgelerimizde İsrailli ile ticaret işlemi yapılamamaktadır. Çünkü sistem kapalıdır. 2 Mayıs 2024’ten bu yana İsrail ile ticaret sıfırdır.”** şeklinde konuşan Bolat, bu kararın kesin ve net olduğunu vurguladı. Bu verilerin Ticaret Bakanlığı gümrük verileri, Türkiye İhracatçılar Meclisi verileri ve Türkiye İstatistik Kurumu verileriyle şeffaf bir şekilde kamuoyunun önünde olduğunu ve sabit olduğunu ekledi.

Filistin ile Ticaret

Filistin hükümetinin Türkiye’yle ticaret yapma ve acil ihtiyaçlarını karşılamak için ısrarlı istekleri karşısında, 7 Haziran 2024 tarihinde Türkiye Filistin Devleti protokolü imzalandığını belirten Bolat, 7 Haziran 2024’ten sonra Filistin Milli Ekonomi Bakanlığı’nın talep ettiği ve onayladığı ihtiyaçların varış yeri Filistin adresi ve alıcısı Filistinli ithalatçı olmak şartıyla özgün bir kontrollü ticaret mekanizması geliştirdiklerini söyledi. 2025 yılının ilk on ayında Filistin’e yapılan ihracatın toplam tutarının **437 milyon dolar** olduğunu, ancak 7 Ekim 2023 tarihinden önce bu rakamın **2 milyar dolara** yakın olduğunu ifade etti. Bolat, Gazze’de Cumhurbaşkanı’nın mimarlarından biri olduğu ateşkes anlaşmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek, Türkiye’nin Filistinli mazlumların korunması için aldığı sorumluluk ve önemli rolden gurur duyduğunu belirtti.

CHP Milletvekillerinin Açıklamaları

Komisyon toplantısı öncesinde CHP milletvekilleri de açıklamalarda bulundu. CHP Antalya Milletvekili Cavit Arı, küçük esnafa verilen ‘7 bin 200 prim günü’ sözünün yerine getirilmesini istedi. CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba ise kayyum atanan Can Holding’e değinerek, Ticaret Bakanlığı’nın 2020 ve 2022 yıllarında Can Holding soruşturması yaptığını söyledi. Ağbaba, “2020-2021 yılında 42 milyar liralık sahte fatura var. Kaçırılan vergi bedeli 18 milyar TL. MASAK’a bildirilen şüpheli para hareketi 88 milyar TL” ifadelerini kullandı.