BETAM Raporu: Ekim 2025 Enflasyon Beklentisi Yüzde 61’e Yükseldi, Cinsiyet Farkı Arttı
Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM), Ekim 2025’e yönelik hanehalkı enflasyon beklentilerini içeren raporunu yayınladı. Rapor, Türkiye ekonomisi için kritik bir gösterge olan enflasyon beklentilerindeki son durumu gözler önüne seriyor. Ekim ayında ortalama enflasyon beklentisi yüzde 61 olarak ölçüldü. Bu oran, bir önceki aya göre dikkat çekici bir artış göstererek, ekonomik aktörlerin geleceğe yönelik belirsizlik algısının yükseldiğini işaret ediyor.
Enflasyon Beklentilerinde Keskin Yükseliş
BETAM’ın araştırması, hanehalkının enflasyon konusundaki endişelerinin arttığını net bir şekilde ortaya koyuyor. Enflasyon beklentisi Ekim ayında yüzde 61’e yükselerek, bir önceki aya kıyasla 6,9 puanlık önemli bir artış kaydetti. Bu yükseliş, tüketicilerin gelecekteki harcama davranışlarından, yatırım kararlarına kadar birçok ekonomik faaliyeti etkileyebilecek potansiyele sahip. Hanehalkının enflasyonu kontrol altına alma beklentisinin zayıflaması, tüketim harcamalarında daralmaya ve tasarruf eğiliminde artışa yol açabilir. Bu durum, ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturabilecek bir faktör olarak değerlendiriliyor.
Araştırmaya katılanların dağılımına bakıldığında, yüzde 26,5’i enflasyonun yüzde 41-60 aralığında olacağını öngörüyor. Öte yandan, enflasyonun mevcut seviyenin (yüzde 33,3) altında kalacağını düşünenlerin oranı ise yüzde 26,7 olarak belirlendi. Bu veriler, hanehalkının enflasyonun gelecekteki seyri konusunda farklı beklentilere sahip olduğunu gösteriyor. Ancak, genel eğilim, enflasyonun yüksek seviyelerde seyredeceği yönünde bir beklentiye işaret ediyor.
Cinsiyet ve Yaş Gruplarına Göre Enflasyon Beklentileri
BETAM araştırması, farklı demografik gruplar arasındaki enflasyon beklentilerindeki farklılıkları da ortaya koyuyor. Özellikle, cinsiyet ve yaş gruplarına göre belirgin farklılıklar göze çarpıyor. Kadınların enflasyon beklentisi, erkeklere göre daha yüksek seviyede seyrediyor. Ekim ayında erkeklerin ortalama enflasyon beklentisi yüzde 57,7 iken, kadınlarınki yüzde 67 olarak belirlendi. Bir önceki aya göre erkeklerde 3,3 puanlık bir artış yaşanırken, kadınlarda bu artış 13,3 puan gibi daha yüksek bir oranda gerçekleşti. Bu durum, kadınların ekonomik belirsizliklerden daha fazla etkilendiği şeklinde yorumlanabilir.
Yaş grupları incelendiğinde, en yüksek enflasyon beklentisi 25-34 yaş grubunda (yüzde 65,4) ölçüldü. Bu yaş grubunu, iş hayatına yeni atılan veya kariyerlerinin başlarında olan genç yetişkinler oluşturuyor. En düşük beklenti ise 35-44 yaş grubunda (yüzde 58,9) gerçekleşti. Tüm yaş gruplarında bir önceki aya göre artış gözlenirken, en güçlü yükseliş 25-34 yaş grubunda (14,2 puan) kaydedildi. Gençlerin enflasyon konusunda daha karamsar bir tablo çizmesi, geleceğe yönelik ekonomik planlamalarını ve tüketim alışkanlıklarını etkileyebilir.
İş Durumuna Göre Enflasyon Beklentileri
Araştırmada, iş durumuna göre enflasyon beklentilerindeki farklılıklar da analiz edildi. İşsiz ve iş arayanların enflasyon beklentisinde 15,2 puanlık belirgin bir artış yaşandı. Bu durum, işsizliğin ekonomik belirsizlikleri artırdığı ve enflasyon endişesini yükselttiği şeklinde değerlendirilebilir. Güncel verilere göre enflasyon beklentileri şu şekilde sıralanıyor:
- Öğrencilerde: yüzde 68,2
- İşsiz ve iş arayanlarda: yüzde 65,7
- Emekli ve çalışmayanlarda: yüzde 63,2
- Özel sektör çalışanlarında: yüzde 59,4
- Kendi hesabına çalışanlarda: yüzde 58,4
- Devlet memurlarında: yüzde 57,5
- Günlük/yevmiyeli çalışanlarda: yüzde 52
Bu veriler, farklı iş gruplarının enflasyon konusundaki algılarının birbirinden farklı olduğunu gösteriyor. Özellikle, güvencesiz çalışma koşullarına sahip olan günlük/yevmiyeli çalışanların enflasyon beklentisinin daha düşük olması, gelirlerinin enflasyonun etkisiyle daha hızlı erimesine bağlı olabilir.
Sonuç ve Değerlendirme
BETAM’ın Ekim 2025 enflasyon beklentileri araştırması, Türkiye ekonomisinin karşı karşıya olduğu zorlukları ve hanehalkının geleceğe yönelik endişelerini yansıtıyor. Enflasyon beklentisindeki yükseliş, ekonomik aktörlerin güvenini zedeleyebilir ve yatırım kararlarını olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, hükümetin enflasyonu kontrol altına almaya yönelik politikalarının etkinliği ve inandırıcılığı büyük önem taşıyor. Enflasyon beklentilerini düşürmek için atılacak adımlar, ekonomik istikrarın sağlanması ve sürdürülebilir büyümenin desteklenmesi açısından kritik bir rol oynayacaktır.
Araştırmada ortaya çıkan demografik farklılıklar da dikkate alınmalı ve politika yapıcılar tarafından hedeflenmiş çözümler üretilmelidir. Özellikle, kadınların, gençlerin ve işsizlerin enflasyon konusundaki endişelerini gidermeye yönelik tedbirler, toplumsal refahın artırılmasına katkı sağlayacaktır.
