Borsa İstanbul’dan Devre Kesici Sisteminde Revizyon: 1 Eylül’de Yeni Dönem
Borsa İstanbul, yatırımcıları ve piyasayı yakından ilgilendiren önemli bir düzenlemeye imza attı. Pay Bazında Devre Kesici Sistemi, Endekse Bağlı Devre Kesici Sistemi (EBDKS) ve açığa satış işlemlerinde yapılan değişiklikler 1 Eylül 2025 tarihinde yürürlüğe girecek. Bu düzenlemeler, piyasa dinamiklerini ve yatırımcı davranışlarını doğrudan etkileyecek nitelikte.
Açığa Satışta Yukarı Adım Kuralında Yenilik
Açığa satış işlemlerinde uygulanan yukarı adım kuralı, Borsa İstanbul tarafından yeniden değerlendirildi. Bu kural, açığa satış yapılabilen işlem sıralarında seans sonuna kadar geçerli olup, BIST 100 Endeksi’ndeki düşüş sınırına bağlı olarak uygulanıyor. Daha önce yüzde 3 olarak belirlenen bu eşik seviye, yapılan değişiklikle yüzde 2’ye düşürüldü. Bu düzenleme, piyasadaki volatiliteyi azaltmayı ve yatırımcıların korunmasını amaçlıyor.
Endekse Bağlı Devre Kesici Sisteminde (EBDKS) Basitleştirme
EBDKS, piyasalarda aşırı oynaklığın önüne geçmek amacıyla kullanılan önemli bir mekanizma. Borsa İstanbul, bu sistemde de önemli bir değişikliğe giderek süreci basitleştirdi. Mevcut sistemde, BIST 100 Endeksi’nin önceki günün kapanışına göre gün içinde yüzde 5 düşmesi durumunda birinci, yüzde 7 veya daha fazla düşmesi halinde ise ikinci aşama olarak devreye giren EBDKS uygulaması artık tek aşamalı olacak. Yeni düzenlemeye göre, endeksin yüzde 6 veya daha fazla değer kaybetmesi durumunda EBDKS devreye girecek. Bu değişiklik, piyasanın daha hızlı tepki vermesini ve daha etkin bir şekilde yönetilmesini sağlayacak.
İşlem Durdurma Sürelerinde Kısaltma
EBDKS kapsamında emir girişlerine ve işlemlere ara verilen sürelerde de önemli bir revizyon yapıldı. Pay Piyasası’nda “.E”, “.F1”, “.F2”, “.S1”, “.G” özellik kodlu işlem sıralarında geçerli olan 20 dakikalık durdurma süresi 10 dakikaya indirildi. Aynı zamanda, “.V”, “.C”, “.F”, “.R”, “.BE”, “.AOF” özellik kodlu işlem sıraları ile Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda işlem gören pay ve pay endekslerine dayalı sözleşmelerde uygulanan 30 dakikalık durdurma süresi ise 20 dakikaya düşürüldü. Bu düzenleme, piyasadaki likiditeyi artırmayı ve yatırımcıların işlemlerine daha hızlı devam etmelerini sağlamayı hedefliyor.
Kapanış Öncesi Devre Kesici Süresinde Değişiklik
Pay Piyasası’nda EBDKS’nin sürekli işlem seansının sona ermesinden önceki 60 dakika içerisinde devreye girmesi halinde işlemlerin durdurulup kapanış seansı ile yeniden başlatılması uygulamasında da değişiklik yapıldı. Bu süre 60 dakikadan 30 dakikaya çekilerek 17.30’dan itibaren uygulanacak. Bu değişiklik, kapanış seansının daha etkin bir şekilde işlemesini ve fiyat oluşumlarının daha sağlıklı olmasını amaçlıyor.
Vadeli Piyasalarda Yeni Seans Saati
Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) EBDKS’nin 17.30’dan sonra devreye girmesi halinde, pay ve pay endekslerine dayalı sözleşmelerde işlemler IOP_SUREKLI_MZYD seansı ile saat 18.08’de yeniden başlatılacak. Bu düzenleme, vadeli piyasalardaki işlemlerin daha düzenli bir şekilde devam etmesini sağlamayı hedefliyor.
Emir Toplama Süresi Standart Hale Getirildi
Pay Piyasası’nda pay bazında devre kesici uygulaması sonrasında emir toplama süresi, sürekli işlem yöntemi ile işlem gören tüm paylar için 10 dakika olarak uygulanacak. Bu standartlaştırma, piyasadaki şeffaflığı artırmayı ve yatırımcıların daha bilinçli kararlar vermesini sağlamayı amaçlıyor.
Yeni Prosedürlere Erişim
Yapılan tüm bu değişikliklerin yer aldığı Pay Piyasası Prosedürü ile Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Prosedürü’ne Borsa İstanbul’un kurumsal internet sitesi üzerinden erişilebilecek. Yatırımcıların ve piyasa aktörlerinin bu prosedürleri dikkatle incelemesi, yeni düzenlemelere uyum sağlamaları açısından büyük önem taşıyor.
Borsa İstanbul’un bu kapsamlı düzenlemeleri, piyasanın daha şeffaf, istikrarlı ve etkin bir şekilde işlemesine katkı sağlayacak. Yeni kuralların 1 Eylül 2025’te yürürlüğe girmesiyle birlikte, yatırımcıların ve piyasa katılımcılarının dikkatli olması ve gerekli uyum çalışmalarını yapması önem arz ediyor.
