Enflasyon Asgari Ücreti Vurdu: 7 Ayda Alım Gücü 7 Bin TL Azaldı
Yüksek enflasyonun Türkiye ekonomisi üzerindeki baskısı artarak devam ederken, yılbaşında yapılan asgari ücret zammının etkileri kısa sürede eridi. Yılın ilk yedi ayında yaşanan enflasyon, asgari ücretin alım gücünde önemli bir kayba neden oldu. Yüzde 30’luk zamla brüt 26.005 TL’ye, net 22.104 TL’ye yükselen asgari ücret, enflasyon karşısında eriyerek çalışanların geçim sıkıntısını derinleştirdi.
Asgari Ücretin Alım Gücü Erozyonu
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan temmuz ayı enflasyon verileri, asgari ücretlilerin yaşadığı zorlu durumu net bir şekilde ortaya koydu. Verilere göre, asgari ücretin alım gücündeki kayıp ilk yedi ayda yüzde 19,08’e ulaştı. Bu durum, asgari ücretlilerin maaşlarında 4.217 TL’lik bir erime anlamına geliyor. Yani, yılın başında yapılan zam, enflasyonun etkisiyle neredeyse beşte bir oranında değer kaybetmiş durumda.
Euro Bazında Değer Kaybı: Türkiye, Bölge Ülkelerinin Gerisine Düştü
Ekonomist İnan Mutlu’nun Eurostat verilerinden derlediği bilgilere göre, asgari ücretin euro bazındaki değeri de önemli ölçüde azaldı. Yılbaşında 708 Euro seviyesinde olan brüt asgari ücret, ara zam yapılmaması nedeniyle temmuz ayında 558 Euro’ya kadar geriledi. Bu durum, 7 ayda yaklaşık 150 Euro (7.065 TL)‘lik bir kayıp anlamına geliyor. Türkiye, bu gerilemeyle birlikte yılın başında üzerinde yer aldığı Macaristan, Karadağ, Sırbistan ve Kuzey Makedonya gibi ülkelerin de gerisine düştü. Temmuz ayı itibarıyla brüt asgari ücret; Makedonya’da 584 Euro, Sırbistan’da 618 Euro, Karadağ’da 670 Euro ve Macaristan’da 727 Euro olarak kaydedildi.
Altın Karşısında Asgari Ücretin Değeri
Asgari ücretin alım gücündeki düşüş, altın fiyatları üzerinden de somut bir şekilde görülebilir. AK Parti’nin iktidara geldiği Kasım 2002’de asgari ücretle 1.6 Cumhuriyet altını alınabilirken, bu sayı Aralık 2024’te 1’e, Ağustos 2025’te 0.7’ye kadar düştü. Aynı dönemde çeyrek altın sayısı ise Kasım 2002’de 6.4 iken, Aralık 2024’te 4.4’e, Ağustos 2025’te 3’e geriledi.
Asgari Ücrete Ara Zam Çağrıları Yükseliyor
Enflasyonun asgari ücret üzerindeki olumsuz etkileri, işçi sendikaları ve çeşitli sivil toplum kuruluşları tarafından sıklıkla dile getiriliyor. TÜRK-İş’in hesaplamalarına göre, açlık sınırı temmuz ayında 26 bin 413 TL olurken, yoksulluk sınırı 86.036 TL ile asgari ücretin 3 katına çıktı. Mutfak enflasyonu ise yıllık yüzde 42.6 olarak gerçekleşti. Bu veriler, asgari ücretin günümüz koşullarında temel ihtiyaçları karşılamaktan uzak olduğunu gösteriyor. Yaşam maliyetlerindeki artış, asgari ücretlilere yönelik ara zam taleplerini beraberinde getiriyor. Ancak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, asgari ücrette ara zamma ilişkin ocakta yaptığı açıklamada, “Asgari ücretle ilgili bir ara zammı konuşmak için çok erken. Zamanı geldiğinde gerekli değerlendirmeyi yaparız” ifadelerini kullanmıştı.
Ekonomistten Uyarı: Rekabet Avantajı Yanılgısı
Ekonomist İnan Mutlu, düşük ücretlerle Türkiye’nin rekabet avantajını koruyacağı düşüncesinin yanlış olduğunu ve faturasının ücretli çalışanlara kesildiğini vurguluyor. Mutlu, “Doğu Avrupa ve Balkan ülkeleri ciddi anlamda asgari ücret seviyelerini yukarıya çekerken, Türkiye onların gerisinde kaldı. Son iki yıldır ara zam yapılmaması da bu sonuçta etkili oldu. Yılbaşında 708 Euro olan brüt asgari ücret, ara zam yapılmayınca temmuzda 558 Euro’ya kadar geriledi. Çok az farkla Bulgaristan’ın (551 Euro) önündeyiz. Buna rağmen, hala iş dünyasının işçi ücretlerinden şikayet ediyor olması da ayrı bir skandal” dedi.
Sonuç: Alım Gücünün Korunması İçin Adımlar Atılmalı
Asgari ücretin enflasyon karşısında erimesi, çalışanların yaşam standartlarını olumsuz etkiliyor ve ekonomik dengesizlikleri derinleştiriyor. Bu nedenle, asgari ücretin alım gücünün korunması için acil önlemler alınması gerekiyor. Enflasyonla mücadele politikalarının etkin bir şekilde uygulanması ve asgari ücrete ara zam yapılması, çalışanların ekonomik refahını artırmak ve sosyal adaleti sağlamak adına atılması gereken önemli adımlar arasında yer alıyor.
