DİSK-AR Raporu: İşçi Ücretleri Enflasyon ve Vergiyle 6 Ayda 37.500 TL Eridi
Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), yayınladığı son Ücret Kayıpları İzleme Raporu ile Türkiye’deki işçilerin yaşadığı gelir kayıplarını gözler önüne serdi. Rapora göre, 2025 yılının Ocak-Ağustos döneminde çalışanların toplam maaşlarından 1 trilyon 155 milyar TL‘lik kısmı, enflasyon ve vergi yükü altında eridi. Bu durum, özellikle asgari ücrete ara zam yapılmamış olmasının kayıpları daha da derinleştirdiğini ortaya koyuyor.
Enflasyon ve Vergi Yükü İşçi Ücretlerini Eritiyor
DİSK-AR’ın raporu, işçi ücretlerinin enflasyon karşısında alım gücündeki azalmayı ve vergi kesintileriyle uğradığı kaybı detaylı bir şekilde inceliyor. Çalışma, ortalama bir işçinin 2024 Aralık ayında 47.500 TL olan ücretinin, 2025 Haziran ayı sonunda 50.580 TL‘ye yükselmesine rağmen, enflasyon ve vergiler nedeniyle reel olarak gerilediğini gösteriyor. Bu durum, işçilerin gelirlerindeki artışın, artan yaşam maliyetleri ve vergi yükü karşısında yetersiz kaldığını açıkça ortaya koyuyor.
Raporda yer alan verilere göre, ortalama ücretli bir işçi, 2025’in ilk altı ayında 37.535 TL‘sini enflasyon ve vergi-kesintiler nedeniyle kaybetti. Bu kayıp, işçilerin harcamalarını kısmalarına ve yaşam standartlarını düşürmelerine neden oluyor. Özellikle dar gelirli çalışanlar için bu durum, geçim sıkıntısını daha da artırıyor.
DİSK-AR’ın Metodolojisi ve Uyarıları
DİSK-AR, aylık ücret kayıpları araştırmasını düzenli olarak yayımlıyor. Eylül ayında revize edilen yöntem ve içerikle birlikte, hesaplamalar sadece işçileri kapsar hale getirildi. Kayıt dışı çalışanlar ise vergi kayıpları kısmında yer almadığı için hesaplamadan çıkarıldı. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) ücret istatistikleri üzerinden yapılan hesaplamalarda, enflasyon hesabında Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri dikkate alınıyor. Ancak, raporda TÜİK verilerine yönelik eleştirilere de değinilerek, gerçek gelir kaybının daha yüksek olabileceği uyarısında bulunuluyor.
Asgari Ücrete Ara Zam Yapılmaması Kayıpları Artırdı
DİSK-AR’ın raporunda, asgari ücrete 2025 Temmuz ayında ara zam yapılmaması, işçi kayıplarını daha da artırdığı vurgulanıyor. Özellikle asgari ücretle geçinen milyonlarca çalışanın, enflasyon karşısında alım gücünün düşmesi, ekonomik sıkıntıları derinleştiriyor. Raporda belirtildiği üzere, sadece sigortalı işçilerin aylık enflasyon kaybı Ağustos 2025’te 120,3 milyar TL‘ye ulaşırken, enflasyon ve vergi kaynaklı toplam erime 196,8 milyar TL‘yi buldu. 2025’in ilk sekiz ayındaki birikimli erime ise 1,2 trilyon TL‘ye yaklaştı.
Vergi yükünün artmasıyla birlikte, tüm işçiler için yaşanan 8 aylık birikimli toplam ücret erimesi (kesintiler hariç) 528 milyar TL olurken, enflasyonun yarattığı kayıp ise 627,3 milyar TL‘ye ulaştı. Böylece, artan gelir vergisi yükü ve enflasyonun 17 milyon işçinin ücretlerinde yarattığı 8 aylık kayıp en az 1 trilyon 155 milyar TL‘ye ulaştı.
Tekil İşçi Kayıpları ve Vergi Yükü
Raporda yer alan bir örnekte, Ocak ayında 3 bin TL’nin altında vergi ödeyen bir işçinin, Ağustos ayında 5 bin TL’den fazla vergi ödediği belirtiliyor. Bu durum, vergi dilimlerindeki adaletsizliklerin işçilerin üzerindeki yükünü nasıl artırdığını gösteriyor. Ocak ayı başında artırılan ücretiyle birlikte işçinin enflasyon nedeniyle kaybı 1.885 TL iken, Ağustos ayına gelindiğinde bu kayıp 7.114 TL’yi aşıyor. Bu durum, enflasyonun ve vergi yükünün işçilerin gelirlerini nasıl erittiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
DİSK Başkanı Arzu Çerkezoğlu’nun Değerlendirmesi
DİSK Başkanı Arzu Çerkezoğlu, raporun tanıtım toplantısında ücretlerdeki erimenin yanı sıra, gelir dağılımının daha da bozulduğunun altını çizdi. Çerkezoğlu, “Gelirde, vergide, ülkede adalet” yaklaşımıyla sorunların çözümü için mücadele yürüttüklerini vurgulayarak, raporun gündeme taşıdıkları adaletsizlikler ile uyumlu bir sonucu teknik olarak ortaya koyduğunu belirtti. Çerkezoğlu, ortalama işçi ücretlerinin yaklaşık yüzde 40’ının vergi, kesinti ve enflasyona gittiğini ifade etti.
Ayrıca, vergi sistemindeki adaletsizliklere dikkat çeken Çerkezoğlu, çalışanların yıl içinde aldığı ücret zammının önemli bir bölümünün önce vergilere gittiğini, sonra da enflasyon karşısında eridiğini söyledi. Mevcut gelir ve gelir dağılımı sorunlarının çözümü için ivedilikle asgari ücretin artırılması, tüm ücretlerin gerçek enflasyona karşı korunması, vergi dilimlerinin yeniden belirlenmesi gibi taleplerde bulundu.
Sonuç ve Öneriler
DİSK-AR’ın Ücret Kayıpları İzleme Raporu, Türkiye’deki işçilerin enflasyon ve vergi yükü altında yaşadığı gelir kayıplarını somut verilerle ortaya koyuyor. Rapor, asgari ücrete ara zam yapılmamasının, vergi dilimlerindeki adaletsizliklerin ve enflasyonun işçilerin yaşam standartlarını olumsuz etkilediğini gösteriyor. DİSK’in önerileri doğrultusunda, gelir ve vergi politikalarında yapılacak düzenlemelerle, işçilerin üzerindeki ekonomik yükün hafifletilmesi ve gelir dağılımında adaletin sağlanması mümkün olabilir.
