Ekonomik Güven Temmuzda Geriledi, İnşaat Sektörü Pozitif Ayrıştı

Ekonomik güven endeksi, Temmuz 2025’te **yüzde 0,4** oranında azalarak **96,3** seviyesine geriledi. Bu düşüş, son 10 ayın en düşük verisi olarak kayıtlara geçti. Endeks, Eylül 2024’te 95 seviyesini gördükten sonra yükselişe geçmişti. 2025 Mart ayında ise **100,8**’e ulaşarak genel ekonomik durumda iyimserliğe işaret etmişti. Temmuz ayında reel kesimde artış sınırlı kalırken, inşaat sektörü pozitif yönde ilerleme kaydetti.

Ekonomik Güven Endeksindeki Düşüşün Nedenleri

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, ekonomik güven endeksi Temmuz 2025’te aylık bazda **yüzde 0,4** azalış göstererek **96,3**’e düştü. Eylül 2024’te 95 seviyesini gören endeks, 2025 Mart ayında **100,8**’e kadar yükselmişti. Ekonomik güven endeksinin **100**’den büyük olması genel ekonomik duruma ilişkin iyimserliği temsil ederken, **100**’den küçük olması ise kötümserliği ifade ediyor. Haziran ayında endeks **96,7** seviyesindeyken, 2025 yılının ortalamasında **98** değerini almıştı. Yaşanan gelişmelere rağmen düşüşün sınırlı kalması, sektörlerdeki temkinli iyimserliğin devam ettiğini gösteriyor.

Genel olarak bakıldığında, ekonomik güven endeksi Temmuz ayında bir önceki aya göre hafif bir gerileme gösterdi. Bu düşüş, sektörler arasındaki farklı yönlerdeki hareketlerle dengelendi. Tüketici tarafında temkinli bir duruş gözlemlenirken, üretici ve yatırımcıların tüketiciye göre daha dirençli bir tablo sergilediği belirlendi.

Reel Kesimde Sınırlı Artış ve İnşaat Sektöründeki Yükseliş

Reel kesim güven endeksi Temmuz ayında **yüzde 98,9** seviyesine ulaştı. Endeks, bir önceki aya göre **0,5 puan** arttı ancak yıl ortalamasının altında kaldı. Reel kesimdeki bu veri, üretici tarafında beklentilerin daha dengeli kaldığına işaret ediyor. Hizmet ve perakende sektörlerinde sınırlı düşüşler gözlemlense de eşik değerin üzerinde seyrediyor. Temmuz ayında perakende güven endeksi **107,9** iken, hizmet sektöründe **110** seviyesi kaydedildi.

Hafif gerilemenin yaşandığı her iki endekste de düşüşün tüketici talebinden kaynaklandığı belirtildi. Bu durum hizmet sektörünü de etkiledi. Ancak inşaat sektöründe artış dikkat çekti. Haziran ayında **86,9** olan endeks, Temmuz ayında **88,8**’e yükseldi ve 2025 ortalamasını geçti. İnşaat endeksindeki bu artışta mevsimsel etkilerin yanı sıra, yaz aylarında artan inşaat faaliyetlerinin de etkili olduğu değerlendiriliyor.

Tüketici Güvenindeki Düşüşün Etkileri

Temmuz ayında gerçekleşen düşüşe en büyük katkı tüketici güveninden geldi. Tüketici güven endeksi Haziran ayında **85,1** seviyesindeyken Temmuz ayında **83,5**’e geriledi. Bu durum, yaklaşık **yüzde 1,8**’lik bir düşüşe işaret ediyor. Alt endekslere göre, hanehalkının gelecek aylara ilişkin beklentilerinde bir miktar tedirginlik olduğu görüldü. Geçen 12 aylık döneme göre bakıldığında, hanenin maddi durumunda **1,1 puanlık** bir gerileme yaşandı ve **68,2** seviyesiyle 2025 ortalamasında yer aldı.

Maddi durum beklentisinde de **84,6** seviyesine düşüş gerçekleşti. Önceki aya göre gerileme **1,2 puan** oldu. Bu, 2025’in en düşük ikinci verisi olarak TÜİK kayıtlarına geçerken, ortalamanın da **0,5 puan** gerisinde kaldı. 12 aylık dönemde ekonomik durum beklentisi de dikkat çekti. 2025’in en düşük verisi olarak kaydedilen ekonomik durum beklentisi **79** seviyesine indi. Haziran ayında **82,4** olarak gerçekleşmişti ve 2025 ortalaması **81,3** idi. Geçen 12 aylık döneme göre, gelecek 12 ayda dayanıklı tüketim mallarına harcama yapılmasında durum ise iyi. Eşik değer olan **100**’ün üzerinde olan veride, Temmuz ayında **102,3** seviyesi gerçekleşti. Bu veri, 2025 ortalamasının üzerinde seyrediyor.

Üretim Hacmi ve İstihdamdaki Olumlu Gelişmeler

Toplam sipariş miktarlarında da Temmuz ayında gerileme söz konusu oldu. Haziran ayında **83,3** olan endeks, Temmuz ayında **80,9** seviyesine geriledi. 2025 ortalaması ise **83,2** seviyesinde bulunuyor. Mamul mal stok miktarı önceki aya göre paralel seviyede seyretti. Temmuz ayında **98,7** seviyesinde olan endeks, 2025 ortalamasında yer aldı. Üretim hacminde ise durum olumlu seyretti. Eşik değer olan **100**’ün üstünde seyreden endeks, **115** ile 2025’in en iyi ikinci verisini sergiledi. 2025 ortalamasının da üzerinde seyreden veride, Ocak ayı **121,8** ile başlamıştı.

Toplam istihdam endeksi de Temmuz ayında eşik değerin üzerine çıktı. Haziran ayında **98,9** olan endeks, Temmuz ayında **100,6** olarak gerçekleşti. Toplam siparişlerde gerileme yaşanırken, yıla iyi başlayan toplam sipariş miktarı endeksi son 10 ayın en düşük seviyesinde kaydedildi. Endeks, Temmuz ayında **92,9** seviyesinde gerçekleşti. İhracat sipariş miktarı da eşik değerin üzerinde seyretmeye devam ediyor. Temmuz ayında **111,1** seviyesine ulaşıldı. Sabit sermaye yatırım harcaması da **100**’ün üzerinde seyrediyor. Son 3 aylık dönemde iş durumu, hizmetlere olan talep ve satışlar eşik değerin üzerinde gerçekleşti.