Enflasyon ve Şahin Sinyaller Faizleri Yüksek Tutuyor: Kredi ve Mevduat Piyasası

Bankacılık sektöründe mevduat ve kredi faizleri, yüksek enflasyon verileri ve Merkez Bankası’nın sıkı para politikası sinyalleriyle birlikte yüksek seviyelerini koruyor. Eylül ayında beklentileri aşan enflasyon rakamları ve Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan’ın enflasyonla mücadele konusundaki kararlı duruşu, bankacılık sektöründeki faiz indirimlerinin ertelenmesine neden oldu.

Mevduat Faizleri Enflasyonun Üzerinde Seyrediyor

Eylül ayının sonunda TL mevduatta %60 oranına ulaşma hedefiyle artırılan faizler, enflasyon verisinin açıklanmasının ardından beklenen düşüşü göstermedi. Bankalar, özellikle kısa vadeli mevduat faiz oranlarını %40,5 olan politika faizinin üzerinde tutmaya devam ederken, yeni müşterilere sunulan faiz oranları %47-48 seviyeselerinde seyrediyor.

İhtiyaç Kredisi Faizlerinde Yükseliş

İhtiyaç kredisi faiz oranları da yükseliş trendini sürdürüyor. 12 ay vadeli ihtiyaç kredilerinde aylık faiz oranları %3,99 ile %7,49 arasında değişiyor. Eylül ayı enflasyonu, %2,5 olan beklentileri aşarak %3,23 olarak gerçekleşti. Yıllık tüketici enflasyonu ise 16 ay sonra ilk kez bir önceki aydan yüksek çıkarak %33,29 oldu.

Enflasyon Beklentileri Yüksek Seyrini Koruyor

Piyasanın Ekim ayına ilişkin enflasyon beklentisi %2,8 seviyesinde bulunuyor ve yıllık enflasyonun bu tahminlerle %33,2 seviyesinde yatay kalması öngörülüyor. Yıl sonu piyasanın enflasyon tahminleri ise %30-32 arasında değişiyor. Bu da enflasyonun Merkez Bankası’nın %25-29 olan tahmin bandının oldukça üzerinde yılı tamamlayacağı anlamına geliyor.

Merkez Bankası’nın Kararlılığı Test Edilecek

Yılsonuna ilişkin politika faiz oranı beklentileri de yaklaşık 200 baz puan yükseltildi. %35-37 civarında olan yılsonu politika faiz beklentileri %37-39 aralığına çıkarıldı. Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, enflasyon verisi sonrası yaptığı açıklamalarda 2024 Haziran ayından bu yana devam eden dezenflasyon sürecinin yavaşladığını, atacakları adımlarla enflasyonun ara hedeflere uyumlu şekilde seyretmesini sağlayacaklarını vurguladı.

Hem Başkan Karahan’ın şahin açıklamaları hem de beklentileri aşan enflasyon verisi sonrasında piyasada Merkez Bankası’nın 23 Ekim’de açıklayacağı Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı kararına yönelik tahminler de değişti. Eylül ayında politika faizini 250 baz puan indirerek %40,5’e çeken Merkez Bankası’nın Eylül enflasyon verisi öncesinde Ekim toplantısında da 250 baz puan seviyesinde indirim yapması bekleniyordu. Ancak, Eylül ayı PPK metninde yer alan “Enflasyon görünümünün ara hedeflerden belirgin bir biçimde ayrışması durumunda, para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır” ifadesi, Ekim ayı PPK toplantısında daha sıkı bir duruş sergilenebileceğinin işareti olarak yorumlanıyor.

Piyasa Beklentileri ve Ekonomist Yorumları

Piyasada %40,5 olan politika faizinde 100-150 baz puan indirim beklentisi öne çıkarken, ara hedeflere ulaşma konusunda kararlılığın sınanacağı ve gelişmelere nasıl tepki verildiğinin anlaşılacağı kritik bir toplantı olacağı vurgulanıyor. Bazı ekonomistler Kasım ayında toplantı olmadığı için indirimlere ara vermek yerine adımın küçültüleceğini belirtirken, bazı ekonomistler ise pas geçilmesi gerektiği görüşünü savunuyor.

Bankaların Faiz Politikaları

Her koşulda politika faiz indirimine ara verilmesi veya adımın küçültülmesi, bankacılık sektörü için sıkılığın korunacağı anlamına geliyor. Bankacılık sektörü de bu mesajı almış ve fiyatlamış görünüyor. Bankaların internet sitelerinde ilan ettikleri kredi ve mevduat faiz oranları da bunu doğruluyor.

Örneğin, ihtiyaç kredisi faizini takip eden bir yerli özel mevduat bankası, bu hafta 12 ay vadeli ihtiyaç kredisi faizini %5,79’a yükseltti. Bu oran, bir önceki haftaya göre 20 baz puan daha yüksek. Diğer bankaların internet sitelerinde de 12 ay vadeli ihtiyaç kredisi faiz oranları %3,99 ile %7,49’a kadar yükseliyor. Yılbaşından bu yana ihtiyaç kredisi faizlerinde bu denli yüksek oranlar, 19 Mart’ta yaşanan finansal dalgalanma sonrasında görülmüştü.

İhtiyaç kredisinde yüksek faiz oranları hem para politikasında sıkılığı fiyatlarken hem de kredi büyümesinde kısıtlamalar getiren makroihtiyati tedbirlerin uzun süre devam ettiğini gösteriyor.

Mevduat Faizlerinde Durum

TL mevduat faiz oranları da yüksek seyrine devam ediyor. Bankaların internet sitelerinde ilan ettikleri standart TL mevduat faiz oranları bazı bankalarda %40,5 politika faizinin üzerinde. Garanti BBVA’da 100 bin lira mevduata 32 gün vadede %42,5 oranında faiz verilirken, Yapı Kredi’de bu oran %41,5, Denizbank’ta %44 seviyesinde bulunuyor. Halkbank’ta %35, Ziraat Bankası’nda %37, İş Bankası’nda %34,5, TEB’de %38, Akbank’ta %33, Fibabanka’da %39, QNB’de %29,75, Vakıfbank’ta ise %36 seviyesinde mevduat faizi var 32 gün vadede. 46 gün vadede politika faizinin üzerine sadece Denizbank çıkarken 92 gün vadeye bankalar 46 güne nazaran daha yüksek faiz teklif ediyor. Yapı Kredi 92 gün vadeli mevduata %40,5 ile politika faizi kadar faiz oranı sunuyor. Diğer bankaların da %24,25 ile %39,5 arasında değişen faiz oranları teklif ediyorlar müşterilerine. Yeni müşterilere verilen hoş geldin faiz oranlarının tamamı %40,5 politika faizinin üzerinde. Bir ay geçerli olan bu faiz oranları %44 ile %48 arasında değişim gösteriyor. Çok yüklü mevduatlara ise bankalar daha özel faiz oranları teklif ediyor.