SGK Sağlık Desteği Erozyonu: Emekli ve Sigortalıların Cepten Ödemesi Artıyor
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) emekli ve sigortalılara sağladığı sağlık hizmetlerindeki destekler, artan maliyetler karşısında yetersiz kalmaya başladı. Özellikle gözlük ve işitme cihazları gibi temel ihtiyaçlarda SGK’nın ödediği katkı payları, piyasa fiyatlarının çok altında seyrediyor. Bu durum, milyonlarca sigortalının sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştırırken, cepten ödeme yükünü önemli ölçüde artırıyor.
SGK Desteği Reel Fiyatların Gerisinde
SGK’nın sunduğu destek ödemelerinin piyasadaki gerçek fiyatların altında kalması, sigortalıların ceplerinden yüksek miktarda ödeme yapmalarına neden oluyor. Gözlük, işitme cihazı, MR, tomografi ve ultrason gibi cihaz ve tetkiklerde doğrudan cepten ödeme yapılması, giderek yaygınlaşan bir zorunluluk haline geliyor. Bu durum, özellikle sayıları 16 milyonu aşan emekli, dul ve yetim SGK’lılar için büyük bir sorun teşkil ediyor. Belirlenen ödeme tutarları, piyasadaki reel fiyatların çok altında kaldığı için emekliler, ya cepten yüklü ödemeler yapmak ya da bankalara borçlanmak zorunda kalıyor.
Gözlük Ödemelerinde Uçurum
SGK’nın görme zorluğu çeken emekli veya çalışan SGK’lılara göz muayenesi ve görme bozukluğu raporu koşuluyla ödediği tutar, çerçeve için 100 TL ve cam için 30 TL olmak üzere toplam 130 TL. Ancak piyasada en düşük çerçeve fiyatı 1750-2500 TL arasında başlıyor ve çerçevenin kalitesine göre daha da artabiliyor. Gözlük camında da SGK ödemesi sadece 30 TL iken, numarasına göre en düşük gözlük camı fiyatı 2 bin TL‘den başlıyor. Camın kalitesi, özellikleri ve mavi ışığa duyarlı olup olmamasına göre bu fiyat 8-12 bin TL‘ye kadar çıkabiliyor. Dolayısıyla SGK’nın ödediği 130 TL‘lik cam-çerçeve parası, katkı olmanın çok uzağında kalıyor.
İşitme Cihazlarında Benzer Durum
İşitme kaybı yaşayan SGK’lılar da benzer bir durumla karşı karşıya. Devlet ve Şehir hastanelerinde Odiyoloji (İşitme) Polikliniklerinde Odiyometri (İşitme testi) için aylar sonrasına randevu veriliyor. MR, Ultrason, tomografi gibi tetkiklerde ise randevu süresi daha da uzayabiliyor. Odiyoloji polikliniklerinden alınan işitme kaybı raporlarına SGK’nın ödediği cihaz desteği kulak başına 4 bin TL olmak üzere toplam 8 bin TL. Ancak özel işitme merkezlerinde yapılan testler SGK tarafından kabul edilmiyor ve bu durumda 8 bin TL‘lik ödeme de yapılmıyor.
Buna karşılık, işitme cihazlarında en düşük kalite kulaklık fiyatı 15 bin TL‘den başlıyor ve cihazın teknolojik özelliklerine göre 75-85 bin TL‘ye kadar çıkabiliyor. Piyasadaki ortalama cihaz fiyatı ise 35 bin TL düzeyinde. SGK ile anlaşmalı işitme cihazı bayileri, kurumun ödediği tutarın piyasa gerçekliğinden kopuk olduğunu, işitme kaybı raporu olanların SGK’nın ödediği tutarın 2-5 misline varan farkı kendi ceplerinden karşılamak zorunda kaldığını belirtiyor.
Ek Yükümlülükler ve Katılım Payları
SGK’lılar ayrıca ayakta muayene ve tedavilerde yazılan reçete ilaç tutarının %10-20‘si arasında ‘katılım payı’ ödüyor. Kanser gibi birçok ağır hastalıkta ise kullanılan ilaçların önemli bir kısmı SGK’nın geri ödeme listesinde yer almıyor. Sosyal devlet ilkesi çerçevesinde ücretsiz olması gereken sağlık hizmetlerinde, tetkik ve tedavi ücretlerindeki katılım payları SGK’lıları zor durumda bırakıyor.
Sağlık Kuruluşlarının SGK Anlaşmalarını Feshetmesi
Yüksek enflasyon ve kurlardaki artışa rağmen SGK’nın belirlediği tarifeler, ödeme oranları ve ödenen ücretlerin düşüklüğü nedeniyle giderek daha çok sayıda özel hastane, tedavi merkezi ve diyaliz merkezi SGK ile anlaşmalarını feshediyor. Bu durum, SGK’lıların sağlık hizmetlerine erişimini daha da zorlaştırıyor.
Sonuç: SGK Desteğinin Güncellenmesi Gerekiyor
SGK’nın emekli ve sigortalılara sağladığı sağlık desteklerinin günümüz ekonomik koşullarına ve piyasa gerçeklerine uygun hale getirilmesi gerekiyor. Aksi takdirde, milyonlarca insanın sağlık hizmetlerine erişimi kısıtlanacak ve cepten yapılan ödemeler giderek daha da artacak. Bu durum, sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmayan ve toplumun geniş kesimlerini olumsuz etkileyen bir tablo ortaya çıkarıyor.