Enflasyon Verisi Sonrası Merkez’in Faiz Kararı Belirsizleşti: İndirim Beklentisi Azaldı

Türkiye’de ağustos ayı enflasyon verileri, piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşerek %2,04 olarak açıklandı. Yıllık enflasyon ise %32,95 seviyesine yükseldi. Bu durum, Merkez Bankası’nın (TCMB) gelecek haftaki Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı öncesinde belirsizlikleri artırdı ve faiz indirim beklentilerini değiştirdi.

Enflasyon Verisi ve Beklentilerdeki Değişim

Ağustos ayında açıklanan enflasyon verisinin beklentileri aşmasında, özellikle gıda enflasyonunun yüksek çıkması etkili oldu. Bu durum, daha önce 300 baz puan faiz indirimi bekleyen uzmanların tahminlerini revize etmesine neden oldu. Uzmanlar, artık 100-250 baz puan aralığında bir indirim bekliyor. Siyasi tansiyonun artması halinde ise pas geçme ihtimalinin bile olduğunu belirtiyorlar. Uluslararası yatırım kuruluşları da PPK beklentilerini güncelledi. Örneğin, JPMorgan 300 baz puanlık indirim beklentisini 200 baz puana çekti, ING Global ise daha ölçülü bir faiz indirimi beklediğini açıkladı.

Piyasalarda Enflasyonun Etkileri

Enflasyon verisi sonrası TL varlıklarda negatif fiyatlama devam ederken, 5 yıllık iflas risk primi (CDS) 270 baz puanın altında sakin seyrediyor. Özellikle 2 yıllık tahvil faizleri 18 Ağustos sonrası yeniden %40’ın üzerine çıktı. Dolar ve Euro, TL karşısında değer kazandı. Borsa İstanbul’da ise bankacılık endeksi en yüksek kaybı yaşarken, BİST100 endeksinde gün içinde düşüş %2’nin üzerine çıktı. Bankacıların hesaplamalarına göre, CHP İstanbul Kongresi iptal kararı sonrası son iki günde Merkez Bankası rezervlerinden 4-4.8 milyar dolara yakın satış gerçekleştirildi.

Sektörel Enflasyon Verileri

TÜİK verilerine göre ağustos ayında hizmet enflasyonu %2,65 olurken, mal enflasyonu %1,72 ile nisandan bu yana en yüksek aylık artışına imza attı. Geçen ay aylık en yüksek artış %6,04 ile alkollü içkiler ve tütün grubunda yaşandı. Ay başında bu ürünlere gelen zamlar yükselişte etkili oldu. İçki ve sigara grubu bu yüksek artışla manşet enflasyonu 0.21 puan yukarıya çekti. Geçen ay sigara %6,36, şarap %4,53 diğer içkiler ise %2,7 oranında zam gördü.

Gıda ve içecek grubunda ise %3,02‘lik aylık enflasyon gerçekleşti. Bu artışın manşet enflasyona etkisi 0.72 puan olarak hesaplandı ve ayın en yüksek etkisi de gıda grubundan geldi. Gıdada taze meyve sebze, ekmek, işlenmiş ve işlenmemiş tüm ürünlerde ağustos ayı zamlı geçerken en yüksek aylık enflasyon %5,77 ile ekmek ve tahıllarda yaşandı. Zam şampiyonları listesinde de un ve diğer tahıllar %8,14 zam oranıyla üçüncü sırada yer aldı. Ekmek de %8,11 ile dördüncü oldu ağustos ayında. Taze meyve ve sebzeler don etkisinin devam etmesi nedeniyle aylık %2,25 artış gerçekleştirdi temmuzdaki olumlu hava geride kaldı.

Konut grubu %2,66 artışla manşet enflasyonu 0.46 puan yükseltti. Kira fiyatları aylık %4,61 artışla temmuzdaki %4,68‘lik artışın ardından yüksek seyrini devam ettirdi. Kirada Merkez Bankası’nın da işaret ettiği gibi katılaşma devam ediyor.

Ulaştırma grubunda %1,55 aylık artış manşet enflasyonu 0.24 puan arttırırken ağustosta uçak biletlerine gelen %36,43‘lük zam etkili oldu. Uçak biletleri bu artışla ayın zam şampiyonluğunu elinde tutarken, köprü ve otoban ücretlerine %2,98 zamlandı.

Gelecek Projeksiyonları ve Beklentiler

Yıllık enflasyon 14 aydır kesintisiz olarak düşüşünü sürdürse de, Merkez Bankası’nın yılsonu %25-29 aralığındaki enflasyon tahminlerinde üst bandın bile yakalanması riske girmiş durumda. Bundan sonra aylık enflasyonların %1,6’nın üzerine çıkmaması gerekirken siyasi risklerin arttığı bir döneme girildi. Uzmanlar, tüm bu beklentileri aşan verilerin yanı sıra 15 Eylül’de CHP Kurultay davası öncesinde Merkez Bankası’nın daha ihtiyatlı bir karar verebileceği görüşünde. Ayrıca bu gelişmelerin döviz talebine de etkisi olabileceği dikkate alınıyor.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Değerlendirmesi

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklama ile enflasyon verilerini değerlendirdi. Şimşek, dezenflasyon sürecinin kesintisiz devam ettiğini belirtirken, ağustosta yıllık enflasyonun geçen yılın mayıs ayına göre 42.5 puan gerileyerek %33’ün altına indiğini kaydetti. Şimşek, “Zirai don ve kuraklığın da etkisiyle uzun dönem ortalamasının oldukça üzerinde fi yat artışı gerçekleşen gıda grubunun aylık enflasyona etkisi 0,7 puan oldu. Yıllık temel mal ve hizmet enflasyonundaki düşüş ağustosta da devam etti. Temel mal enflasyonu yüzde 19,8 gerçekleşirken hizmet enflasyonu 2022 Nisan ayından sonraki en düşük seviyesi olan yüzde 45,8’e geriledi. Sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için ön koşul olan fi yat istikrarını kalıcı şekilde sağlamak için mali disiplini ve yapısal adımlarımızı aynı kararlılıkla sürdüreceğiz.” dedi.

Uzmanların PPK Tahminleri

• Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kara: Önceki günkü büyüme ve dünkü enflasyon verisinden sonra Eylül ayında merkez bankasının 300 baz puan indirme olasılığı çok azaldı. Şu an itibarıyla merkez bankasının 200-250 baz puan civarında bir indirimle devam etmeyi planladığını düşünüyorum. Öte yandan siyasi ve küresel riskler devam ederse eylülde pas geçme olasılığı artacaktır.
• Nurol Portföy YK Danışmanı Dr. Altuğ Özaslan: Ağustos enflasyon verisi piyasa beklentisinin biraz üstünde gerçekleşmiş olsa dahi reel faiz üstünden bakarsak eylül ayında 300bps indirmesi için hala yeri olduğunu düşünüyorum. İçerideki siyasi gelişmeler ve şokların kur tarafında TCMB izin vermediği sürece bir etkisi olmaz, bu yüzden de kur hala yönetilen ve yönlendirilen bir varlık olmaya devam ettiği sürece faiz indirimi ile ilişkisi zayıf olacaktır. Ama TCMB’nin yıl sonundaki hedef bandının en üstünün tutması için bile bundan sonraki 4 ayda aylık frekansın yüzde 1,6 olması gerekiyor, bu minvalde eylülden sonraki indirim patikası piyasa beklentisi kadar iyimser olmayabilir.
• EMCAP Advisory Yönetici Ortağı Dr. İnanç A. Sözer: Türkiye ekonomisi bütün sektörlerde düşük borçluluk ve gelir dağılımındaki belki de tarihi bozulmaya rağmen tasarruf eden kişi sayısının da 10 milyonu aşmış olması sayesinde küresel, jeopolitik ve iç risklere karşı daha dayanıklı. Hem nominal hem reel olarak 26 yılın en yüksek faiz oranı yaklaşık iki yıldır sürüyor olmasına rağmen, görece ılımlı bir büyümenin ve ihracatın gerçekleşmesinde de bunlar etkili. Bugün gelen enflasyon rakamları ana hatları ile dezenflasyon sürecinin devam ettiğine ve süregelen baz etkisi sayesinde manşet enflasyonun önümüzdeki yıl ortasında yüzde 25’e kadar rahatlıkla gerileyeceğini teyit ediyor. Enflasyonla mücadele sınavı esas bu noktada başlayacak olsa da, o ana kadar kademeli bir şekilde faiz indirimleri için alan olduğu yönündeki görüşümü koruyorum. Bu doğrultuda kredibilitesini de güçlendirmek adına TCMB’nin 11 Eylül’de 250 baz puanlık bir indirim yapacağını öngörüyorum. Yılsonu için politika faizi tahminimiz halen yüzde 36 ve TL’deki değer kaybının yılın geri kalanında rezervlerin daha etkin kullanılarak sınırlı kalacağı varsayımıyla enflasyon tahminimizi de halen yüzde 28 ile değiştirmiyoruz. TCMB’nin rezerv biriktirmeyi önceliklendirmemesi halinde, zorlu gelişmelere rağmen uç risklerin geride kaldığı kanaatindeyim.

Üretici Enflasyonu ve Tüketici Enflasyonuna Etkisi

TÜİK verilerine göre yurtiçi üretici fiyatları endeksi (ÜFE) ağustosta %2,48 arttı. Yıllık üretici enflasyonu temmuzdaki %24,19’dan ağustosta %25,16’ya çıktı. ÜFE ile TÜFE arasındaki makas daralırken yüksek gelen üretici enflasyonundan tüketici enflasyonuna önümüzdeki aylarda ciddi bir baskı gelmesi bekleniyor. İmalat sanayi ÜFE aylık %1,8 artarken imalatta yıllık enflasyon temmuzdaki %24 seviyesinden %24,7’ye çıktı.

Çekirdek enflasyon verilerinde de yıllık düşüş sürdü. Aylık işlenmemiş gıda, enerji, içki ve sigara ile altın fiyatlarındaki gelişmeleri hariç tutarak hesaplanan B çekirdek enflasyonu %2,07 artarken yıllık B çekirdek enflasyonu %33,7’den %32,71’e geriledi. Aylık enerji, gıda ve içecek, içki ve sigara ile altın hariç hesaplanan C çekirdek enflasyonu ise %1,69 artarak yıllıkta %34,70’ten %33’e indi.