Hazine’den Sahte Belge Operasyonu: 578 Milyar TL’lik İşlem Riskli Bulundu
Hazine ve Maliye Bakanlığı, sahte belgeyle mücadele kapsamında önemli bir adım atarak, son iki yılda yapılan 578 milyar TL‘lik alım satım işlemini riskli buldu. Vergi Denetim Kurulu (VDK) tarafından yürütülen çalışmalar, 1 Ekim itibarıyla devreye alınan yeni tedbirlerle daha da sıkılaştırıldı. Bu kapsamda, yapay zeka destekli KURGAN Sistemi aktif olarak kullanılmaya başlandı.
KURGAN Sistemi ile Riskli İşlemlerin Tespiti
KURGAN Sistemi, cari verilerle çalışarak ve işlem riskini ölçerek ekonomideki tüm alım ve satım işlemlerini tarıyor. Bu sayede, riskli görülen işlemler hızlı bir şekilde tespit ediliyor ve sahte belgeye ilişkin riskler minimize ediliyor. Sistemin temel amacı, işlemlerin gerçekliğini tespit etmek ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele etmek.
Sistemin geçmişe dönük verilerle çalıştırılması sonucunda, 2023 yılına ilişkin 8 bin 753 satıcı ve 35 bin 901 alıcının taraf olduğu yaklaşık 190 milyar TL tutarındaki işlem riskli bulundu. 2024 yılı için ise 11 bin 530 satıcı ve 52 bin 557 alıcı nezdindeki yaklaşık 389 milyar TL‘lik işlem riskli olarak değerlendirildi. Mükerrer işlem yapan satıcı ve alıcılar devre dışı bırakıldığında, iki yıl için toplamda 17 bin 373 satıcı ile 77 bin 834 alıcının taraf olduğu yaklaşık 578 milyar TL tutarındaki işlem risk analizine takıldı. Bu durum, sahte belge kullanımının ekonomide yarattığı büyük tehdidi gözler önüne seriyor.
Mükelleflere Bilgilendirme ve Rehberlik
Sistemin riskli bulduğu işlemlere ilişkin olarak alıcı mükelleflere yazılar gönderilerek bilgi talep edilmeye başlandı. Bu kapsamda, 70 binin üzerinde yazı, riskli bulunan işlemlerin alıcılarına gönderildi. Bu yazılarla, olası bir denetim öncesinde mükelleflerin risk durumlarına ilişkin bilgilendirilmesi amaçlanıyor. Amaç, mükelleflerin yasal süreçlere hazırlıklı olmalarını sağlamak ve olası mağduriyetlerin önüne geçmek.
Ayrıca, işlemlere taraf olan 17 bin 373 satıcının incelenmesine de başlandı. Alıcılardan gelecek cevaplar, satıcılar nezdinde yürütülecek incelemelerde delil teşkil edecek. Gelen cevaplara göre, incelemelerin kapatılması da söz konusu olabilecek. Bu durum, soruşturmaların şeffaf ve adil bir şekilde yürütülmesini sağlayacak.
VDK, riskli işlemlere taraf olan alıcı mükellefi bulunan mali müşavirlere de yazıyla bilgi veriyor. Ancak bu bilgilendirme, müşavirlere bir sorumluluk yüklemek için değil, sadece mükelleflere rehberlik edilmesi amacıyla yapılıyor. Müşavirlerin, mükellefleri doğru yönlendirmesi ve gerekli düzeltmelerin yapılmasına yardımcı olması bekleniyor.
Kayıtları Düzeltme İmkanı ve Dürüst Mükellef Vurgusu
KURGAN sistemi ile yapılan tespitler sadece riskli işlemleri belirlediği için satıcı ve alıcıya “sahte belge düzenleyicisi veya kullanıcısı olma” statüsü kazandırmıyor. Bilgilendirilen mükellefin, bilmeden ya da yanlışlıkla sahte fatura kullanmasının önüne geçiliyor. Uyarıları alan mükellefler, kayıtlarını düzeltme imkanı elde ediyor. Bu, mükelleflerin hatalarını düzeltmeleri ve yasalara uyum sağlamaları için önemli bir fırsat sunuyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışılıkla mücadelenin teknolojiye yatırım yaparak ve en yeni sistemleri devreye alarak devam ettiğini vurguladı. Şimşek, “Bu sistemlerin amacı mükellefleri cezalandırmak değil aksine bilgilendirmek ve gönüllü uyuma davet etmek. Her zaman dürüst mükelleflerin hak ve hukukunu koruyoruz, gerçek alım satım işlemine taraf olanlar açısından endişe edilecek bir durum bulunmuyor” dedi. Bu açıklama, Bakanlığın dürüst mükellefleri koruma ve kayıt dışılıkla mücadeledeki kararlılığını ortaya koyuyor.
Ekonomik Etkileri ve Gelecek Beklentileri
Bu operasyonun, kayıt dışı ekonomiyle mücadele ve vergi gelirlerinin artırılması açısından önemli etkileri olması bekleniyor. Sahte belge kullanımının engellenmesi, vergi kaçakçılığının önüne geçilmesine ve devletin gelirlerinin artmasına katkı sağlayacak. Aynı zamanda, dürüst rekabet ortamının sağlanması ve ekonominin daha şeffaf hale gelmesi hedefleniyor.
Gelecekte, KURGAN Sistemi‘nin daha da geliştirilerek, riskli işlemlerin tespiti ve sahte belgeyle mücadelenin daha etkin hale getirilmesi planlanıyor. Bu sayede, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede önemli başarılar elde edilmesi ve ekonominin daha sağlıklı bir yapıya kavuşması bekleniyor.
