İş Dünyası ve Mali Müşavirlerden Enflasyon Muhasebesinin Kaldırılması Çağrısı

Yıl sonuna yaklaşırken, iş dünyası ve mali müşavirler, 2024’te yeniden uygulanmaya başlanan enflasyon muhasebesi uygulamasının kaldırılması yönünde talepte bulunuyor. Yüksek enflasyon dönemlerinde mali tabloların gerçeğe uygun sunulmasını amaçlayan bu uygulama, varlık, yükümlülük, gelir ve giderlerin enflasyon etkilerine göre düzeltilmesini içeriyor. Ancak, uygulamanın işletmeler üzerinde yarattığı karmaşıklık ve vergi yükü, kaldırılması yönündeki çağrıların temelini oluşturuyor.

TÜRMOB’dan Enflasyon Muhasebesine Eleştiri

Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) Genel Başkanı İrfan Hüseyin Yıldız, enflasyon muhasebesinin tamamen yürürlükten kaldırılacağı yönünde kamuoyunda beklenti oluştuğunu belirtiyor. Yıldız’a göre, enflasyon düzeltmesi uygulaması, işletmelerin mali tablolarının güncel değerlere getirilmesi amacından ziyade bazı işletmelerde daha fazla, bazılarında ise daha az vergi ödenmesine yol açıyor. Bu durum, uygulamanın adil olmadığı yönünde eleştirilere neden oluyor.

Yıldız, uygulamanın geçici vergi dönemleri bazında olmaması gerektiğini vurgulayarak, şu alternatifleri öneriyor: “Sadece yıllık dönem bazında ve vergi etkisi olmaksızın uygulanmalı ya da vergi mevzuatımızda yapılacak kanuni düzenlemeyle uygulama tamamen kaldırılarak bunun yerine zaten vergi mevzuatımızda yer alan sürekli yeniden değerleme uygulaması geçerli olmalıdır.” Yıldız, hem işletmeler hem meslek mensupları hem de mali idare açısından enflasyon muhasebesinin kaldırılmasının daha uygun olacağını savunuyor.

İTO: Uygulama İşletmeler İçin Ek Yük Getiriyor

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, enflasyon muhasebesi uygulamasının mevcut koşullarda yürürlüğe konulmamasının iş dünyası açısından bir rahatlama sağlayacağını ifade ediyor. Avdagiç, bu sayede işletmeler için operasyonel yük, ek maliyet ve uyum karmaşasının ortadan kalkacağını vurguluyor. Özellikle KOBİ’lerin enflasyon muhasebesi kaynaklı finansal raporlama süreçlerinde hata ihtimalinin yüksek olduğunu belirtiyor.

Avdagiç’e göre, duran varlık ağırlıklı çalışan, birikmiş amortismanı veya sermaye düzeltme farkı yüksek olan şirketlerde enflasyon düzeltmesi bilançoda gerçekleşmemiş teknik karlar oluşturuyor. Yüksek finansman maliyetleri nedeniyle firmaların zorlu süreçten geçtiğini dile getiren Avdagiç, “Enflasyon muhasebesi uygulamasının yeniden değerlendirilmesi, işletmelerin daha öngörülebilir, sade ve yönetilebilir bir finansal raporlama süreciyle faaliyet göstermelerine katkı sağlayacaktır.” diyor.

MÜSİAD: Uygulama Maliyetleri Artırıyor, Belirsizlik Doğuruyor

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Genel Başkanı Burhan Özdemir, enflasyon muhasebesinin şirketlerin hayatını kolaylaştırmak yerine, birçok sektörde maliyetleri artıran, belirsizlik doğuran ve vergi yükünü ağırlaştıran bir yapıya dönüştüğünü aktarıyor. Özdemir, enflasyon muhasebesinin teoride şeffaflık sağlarken, uygulamada yatırım isteğini azalttığını, istihdam kaybı riskini artırdığını ve nakit akışını bozduğunu vurguluyor.

Özdemir, uygulamanın geçici olarak askıya alınabileceğini veya KOBİ’ler için daha basit, ayrı bir model tasarlanabileceğini öneriyor. Ayrıca, reel kar oluşturmayan kazançlarda vergi yükünün kaldırılması gerektiğini belirtiyor ve düzenlemelerin iş dünyası ve meslek örgütleriyle ortak akılla tasarlanması gerektiğini savunuyor.

Özdemir’e göre, “Bugün enflasyon muhasebesinin teorik doğruluğuna rağmen uygulamada işletmelerin gücünü tüketen bir düzenleme haline geldi. Oysa bugün Türkiye’nin ihtiyacı, işletmeleri sıkıştırmak değil, sermayeyi güçlendiren, yatırımı teşvik eden, istihdamı koruyan bir iklim yaratmaktır. Enflasyon muhasebesinin bugünkü haliyle sürdürülmesi değil, ülkenin gerçeklerine ve reel sektörün yükünü taşıyabileceği bir yapıya göre yeniden tasarlanması veya tamamen kaldırılması gerekmektedir.”

ANGİAD: Uygulama Beklenen Etkiyi Yaratmadı

Ankara Genç İş İnsanları Derneği (ANGİAD) Başkanı Ertuğrul Onat, yıl sonuna yaklaşırken enflasyon muhasebesi nedeniyle işletmelerin yaşadığı sıkıntıların daha belirgin hale geldiğini söylüyor. Onat, enflasyon muhasebesiyle şirket bilançolarının ekonomik gerçekliğinin yansıtılması ve finansal analizlerin sağlıklı zemine oturması amaçlanırken, uygulamanın mevcut halinin reel sektörde beklenen etkinliği sağlayamadığına değiniyor. Ayrıca, vergi gelirlerine olumlu yansıyacağı yönündeki beklentilerin de karşılanmadığını belirtiyor.

Onat, özellikle borç ağırlıklı büyüyen firmalar için enflasyonist ortamın yarattığı tablonun reel bir kazanç olmadığı halde ilave vergi yükü doğurduğuna işaret ediyor. “Öz sermaye yapısı zayıf olan KOBİ’lerimiz açısından bu durum daha da ağır yük oluşturmaktadır. İşletmelerimiz, reel bir gelir elde etmeden yalnızca enflasyonun muhasebe kalemleri üzerindeki etkisi nedeniyle vergi ödemek zorunda kalmaktadır. Bu da hem yatırım iştahını azaltmakta hem de mali yapıları zayıflatmaktadır. Firmalarımızın sürdürülebilirliğini koruyacak, mali yapılarının güçlenmesine katkı sağlayacak ve işletmeler arasında adaleti gözeten daha dengeli bir düzenleme yapılması gerektiğine inanıyoruz. Enflasyon muhasebesinin kaldırılmasına yönelik alınacak bir karar, daha sağlıklı yatırım ortamının tesisine katkı sağlayacak, reel sektörün güçlenmesi ise ülkemizin ekonomik istikrarının temelini oluşturacaktır.” şeklinde değerlendirmede bulunuyor.

Sonuç ve Beklentiler

İş dünyası ve mali müşavirler, enflasyon muhasebesi uygulamasının işletmeler üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle kaldırılmasını veya yeniden düzenlenmesini talep ediyor. Uygulamanın maliyetleri artırdığı, belirsizlik yarattığı ve vergi yükünü ağırlaştırdığı yönündeki eleştiriler, kaldırılma çağrılarının temelini oluşturuyor. Özellikle KOBİ’ler için daha basit bir model tasarlanması veya uygulamanın tamamen kaldırılarak sürekli yeniden değerleme uygulamasının geçerli olması gibi alternatifler değerlendiriliyor. Enflasyon muhasebesinin geleceği, iş dünyası ve hükümet arasındaki görüşmeler sonucunda şekillenecek ve bu durum, Türkiye ekonomisi üzerinde önemli bir etki yaratacak.