Kartlı Harcamalar Rekor Kırdı: 2.19 Trilyon TL’ye Ulaştı, Kredi Kartları Önde

Türkiye’de kartlı ödeme sistemleri, 2024 Eylül ayında önemli bir kilometre taşını geride bırakarak 2,19 trilyon TL‘lik işlem hacmine ulaştı. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) tarafından açıklanan verilere göre, bu rakam 1,76 milyar adet kartlı ödeme işlemiyle elde edildi. Bu veriler, Türkiye ekonomisinde kartlı ödemelerin giderek artan önemini ve tüketici alışkanlıklarındaki değişimi gözler önüne seriyor.

Kart Sayısındaki Artış Trendi Devam Ediyor

Eylül ayı itibarıyla Türkiye’deki kart sayılarına baktığımızda, kredi kartı sayısının 139,1 milyon, banka kartı sayısının 217,2 milyon ve ön ödemeli kart sayısının ise 106,4 milyon adede ulaştığı görülüyor. 2023 Eylül ayı ile kıyaslandığında, kredi kartı adedinde yüzde 9, banka kartı adedinde yüzde 13 ve ön ödemeli kart adedinde ise yüzde 3‘lük bir artış yaşandı. Toplam kart sayısı ise 462,7 milyon adede ulaşarak geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9‘luk bir artış kaydetti.

Bu artış trendi, kartlı ödeme sistemlerinin Türkiye’deki yaygınlığının ve tüketiciler tarafından benimsenmesinin bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Özellikle banka kartlarındaki artış, nakit kullanımının azalması ve dijital ödeme yöntemlerine olan ilginin artmasıyla paralellik gösteriyor.

Kartlı Ödeme Tutarındaki Yükseliş

Kredi kartları, banka kartları ve ön ödemeli kartlar ile Eylül ayında yapılan toplam ödeme tutarı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 51 artarak 2.189,2 milyar TL oldu. Bu büyüme, hem enflasyonun etkisiyle artan fiyatlar hem de tüketicilerin kartlı ödemeleri daha sık tercih etmesiyle açıklanabilir. Kartlı ödemelerin 1.857,5 milyar TL’si kredi kartları ile yapılırken 317,0 milyar TL’sinde banka kartları, 14,7 milyar TL’sinde ise ön ödemeli kartlar kullanıldı. Kredi kartı ile yapılan ödemelerde önceki yılın aynı dönemine göre büyüme oranı yüzde 52, banka kartı ile yapılan ödemelerde yüzde 58 olurken ön ödemeli kartlar ile yapılan ödemelerde ise bu oran yüzde -49 oldu.

Bu veriler, kredi kartlarının hala en çok tercih edilen ödeme yöntemi olduğunu gösteriyor. Ancak banka kartlarının da önemli bir paya sahip olduğu ve kullanımının giderek arttığı gözlemleniyor. Ön ödemeli kartlardaki düşüş ise farklı faktörlerle ilişkilendirilebilir, örneğin bu kartların kullanım alanlarındaki kısıtlamalar veya tüketicilerin diğer kart türlerine yönelmesi gibi.

Kartlı Ödeme Adetlerindeki Değişimler

Kredi kartları, banka kartları ve ön ödemeli kartlar ile eylül ayında yapılan toplam ödeme adedi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 12 artarak 1,76 milyar adet oldu. Kartlı ödemelerin 1.019,1 milyon adedi kredi kartları ile yapılırken 689,4 milyon adedinde banka kartları, 56,1 milyon adedinde ise ön ödemeli kartlar kullanıldı. Kredi kartları ile yapılan ödeme adetlerinde büyüme oranı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12, banka kartları ile yapılan ödeme adetlerinde yüzde 25 olurken ön ödemeli kartlar ile yapılan ödeme adetlerinde ise bu oran yüzde -52 oldu.

Ödeme adetlerindeki değişimler de tutarlardaki eğilimleri destekler nitelikte. Kredi kartları hala en çok kullanılan kart türü olsa da, banka kartlarının kullanımındaki artış dikkat çekici. Ön ödemeli kartlardaki düşüş ise bu kartların pazar payının azaldığını gösteriyor.

İnternet Alışverişlerindeki Büyüme

İnternetten kartlı ödemeler, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 56 artarak 669,8 milyar TL’ye yükseldi. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam içindeki payı ise yüzde 30 oldu. İnternetten kartlı ödeme adedi, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 artarak 231,1 milyon adede yükseldi. İnternetten yapılan kartlı ödemelerin toplam içindeki payı ise yüzde 13’tür. Bu rakamlar, e-ticaretin Türkiye ekonomisindeki rolünün giderek arttığını ve tüketicilerin online alışverişe olan ilgisinin devam ettiğini gösteriyor.

İnternet alışverişlerindeki bu büyüme, hem tüketicilerin online alışverişe olan güveninin artması hem de e-ticaret platformlarının sunduğu kolaylıklar ve avantajlarla açıklanabilir. Ayrıca, pandemi döneminde artan online alışveriş alışkanlıklarının kalıcı hale geldiği de söylenebilir.

Temassız Ödemelerin Yaygınlaşması

Kartlarla yapılan temassız ödeme adedi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 14 artarak 1.192,8 milyon adet oldu. Temassız ödeme tutarı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 56 artarak 716,1 milyar TL oldu. Eylül ayında mağaza içi yapılan her 5 kartlı ödemeden 4’ü temassız gerçekleşti. Bu oran, temassız ödeme teknolojisinin ne kadar hızlı bir şekilde benimsendiğini ve tüketiciler tarafından tercih edildiğini gösteriyor.

Temassız ödemelerin bu kadar yaygınlaşmasında, ödeme kolaylığı, hız ve hijyen gibi faktörler etkili oluyor. Özellikle pandemi döneminde temassız ödemelerin hijyenik olması, bu ödeme yönteminin tercih edilme nedenlerinden biriydi.

Sonuç ve Değerlendirme

BKM verilerine göre, Türkiye’de kartlı ödeme sistemleri 2024 Eylül ayında rekor bir büyüme göstererek ekonomideki önemli bir trendi ortaya koyuyor. Kredi kartları hala en çok kullanılan ödeme yöntemi olsa da, banka kartlarının ve temassız ödemelerin kullanımındaki artış dikkat çekiyor. İnternet alışverişlerindeki büyüme ise e-ticaretin ekonomideki rolünün giderek arttığını gösteriyor. Bu gelişmeler, Türkiye’nin dijitalleşme sürecinde önemli bir adım olarak değerlendirilebilir.