KMH Kullanımı Rekor Kırdı: Toplam Krediler İçindeki Payı Tarihi Zirvede!

Yüksek enflasyonun ve sıkı para politikasının etkisiyle kredili mevduat hesapları (KMH) kullanımı tarihi zirveye ulaştı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, bireysel ve ticari KMH bakiyelerinin toplam kredi bakiyesi içindeki payı %4,16’ya yükseldi. Bu oran, BDDK’nın 22 Eylül 2022’den bu yana açıkladığı en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti ve son üç yılda dört kattan fazla bir artışı gösteriyor.

Enflasyon ve Sıkı Para Politikası KMH Kullanımını Artırdı

Enflasyonla mücadele amacıyla uygulanan sıkı para politikaları ve kredilere getirilen makroihtiyati önlemler, bireylerin ve şirketlerin finansmana erişimini zorlaştırdı. Düşük kalan kredi, kredi kartı ve KMH faizleri, yeni ekonomi yönetimi ile birlikte yükselişe geçti. Mevcut durumda, KMH’lar için azami akdi faiz oranı %4,5, azami gecikme faiz oranı ise %4,8 seviyesinde bulunuyor. Bu oranlar, ihtiyaç kredisi ve kredi kartı faizlerinden yüksek olmasına rağmen, KMH kullanımının artışını engelleyemedi.

BDDK verilerine göre, 21 Ekim haftası itibarıyla bireysel KMH bakiyesi 654 milyar lirayı aştı. Ticari KMH bakiyesi ise 219,6 milyar lira seviyesinde gerçekleşti. Son üç yılda toplam krediler %208,4 artarken, bireysel KMH bakiyesi %1.245,2, ticari KMH bakiyesi ise %291,6 oranında büyüdü. Geçen yıla kıyasla, bireysel KMH %82, ticari KMH ise %56,3 oranında artış gösterdi. Aynı dönemde toplam kredilerdeki artış ise %42,5 seviyesinde kaldı. Son iki yılda toplam krediler %97,3 artarken, bireysel KMH %351,4, ticari KMH ise %105,7 büyüdü.

Kamu Bankalarında Ticari KMH’nın Yüksek Payı Dikkat Çekiyor

Bankacılık sektöründe, toplam bireysel ve ticari KMH bakiyesinin toplam krediler içindeki payı %4,16 ile zirveye ulaşırken, bireysel KMH’ın payı %3,09, ticari KMH’ın payı ise %1,06 olarak hesaplandı. Özellikle bireysel KMH kullanımındaki hızlı artış dikkat çekiyor. Kamu mevduat bankalarında ise bireysel KMH bakiyesinin toplam krediler içindeki payı %2,79 iken, ticari KMH’ın payı %1,52 ile sektör ortalamasının üzerinde seyrediyor. Kamu mevduat bankalarında toplam KMH bakiyesi, toplam kredilerin %4,31’ini oluşturuyor. 2022’ye göre toplam krediler içinde bireysel ve ticari KMH bakiyesinin payı 2,08 puan, 2023’e göre 1,38 puan, geçen yıla göre ise 0,8 puan arttı.

Yerli Özel Bankalarda KMH Kullanımı Daha Yaygın

Yerli özel mevduat bankaları, toplam KMH bakiyesinin toplam krediler içindeki payı ile sektörü geride bırakarak öne çıkıyor. Bu bankalarda bireysel ve ticari KMH bakiyesinin toplam krediler içindeki payı %5,59 seviyesinde. Bireysel KMH bakiyesinin toplam kredilerdeki payı %4,36 ile en yüksek seviyede bulunurken, ticari KMH’ın payı ise %1,16 oldu. 2022 yılına göre toplam KMH bakiyesinin toplam krediler içindeki payında artış 4,28 puan, 2023 yılına göre 3,02 puan, geçen yıla göre ise 1,23 puan yükseldi. Bireyselde ise KMH 2022 yılında toplam kredilerin %1’i bile değilken, son 3 yılda bireysel KMH bakiyesinin büyüklüğünde tam 5 kata varan artış gerçekleşti.

Yabancı mevduat bankalarında da toplam KMH bakiyesinin toplam krediler içindeki oranı %5,06 seviyesinde bulunuyor. Bireysel KMH bakiyesinin oranı %4,17, ticari KMH bakiyesinin toplam kredilerdeki payı ise %0,89 seviyesinde gerçekleşti. Bireysel ve ticari KMH bakiyesinin toplam krediler içindeki payı son 3 yılda 3,29 puan, son iki yılda 2,5 puan, son bir yılda ise 0,92 puan yükseldi. Bireysel KMH bakiyesi ise son 3 yılda 3,01 puan, son 2 yılda 2,24 puan artarken geçen yıla göre büyüme 0,81 puan oldu. Yabancı mevduat bankaları yerli özel ve kamu mevduat bankalarından daha düşük oranda ticari KMH bakiyesine sahip bulunuyor.

Sektörde KMH Bakiyesi Bir Yılda %74,8 Arttı

BDDK verilerine göre bireysel ve ticari KMH bakiyesi 873,7 milyar lira seviyesinde bulunuyor. Bu bakiye geçen yıla göre %74,8’lik bir artışa işaret ederken, bireysel KMH bakiyesi çok daha hızlı büyüdü. Verilere göre bireysel KMH bakiyesi 654 milyar lira olurken, geçen yıla göre artış %82,01 oldu, ticaride ise bu artış %56,31 olarak gerçekleşti. Son 3 yılda bireysel KMH bakiyesinde artış %1.145,2, ticaride %291,6, son iki yılda ise sırasıyla %351,45 ve %105,7 olarak hesaplandı.

Kamu mevduat bankalarında da sektöre paralel bir artış gerçekleşti. KMH bakiyesinde son bir yılda hesaplamalara göre %75,7’lik toplam KMH bakiyesi artışına karşılık, bireysel KMH bakiyesi %103 ile iki katından fazla büyüdü. Yerli özel mevduat bankalarında da son bir yılda toplam KMH bakiyesi %75,8 artarken, bireyselde artış %72,3 olurken, ticaride %91,04 ile sektörün en hızlı büyümesi yaşandı. Yabancı mevduat bankalarında da bir yılda %72 artış olurken, bireyselde %74,8, ticaride ise %60 büyüme gerçekleşti.