Konut Fiyatları: Uzmanlardan Kritik Uyarı! Reel Artış Beklentisi
Konut piyasası, son dönemde yaşanan ekonomik gelişmelerle birlikte dikkatle takip ediliyor. Uzmanlar, konut fiyatlarının yeniden reel olarak artabileceği yönünde önemli uyarılarda bulunuyor. Haziran ayında konut fiyatları, enflasyonun altında kalarak reel bazda yüzde 1,7 oranında geriledi. Bu, son 17 ayın en düşük reel azalış oranı olarak kayıtlara geçti.
Konut Fiyatlarındaki Son Durum
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından hesaplanan Konut Fiyat Endeksi (KFE/2023=100), konutlardaki fiyat değişimlerini izlemek için önemli bir gösterge olarak kabul ediliyor. Haziran ayında KFE, yıllık bazda yüzde 32,8‘lik bir artış gösterdi. Ancak, aynı dönemde reel azalış yüzde 1,7 olarak gerçekleşti. Bu durum, konut fiyatlarının enflasyona göre daha yavaş arttığını ve alım gücünün düştüğünü gösteriyor.
Ülke genelindeki konutların satış fiyatları, son bir yılda reel anlamda yüzde 1,7 düşüş gösterdi. Konut fiyatları en son 2024 yılının Ocak ayında yıllık bazda yüzde 1,4 artmıştı. Şubat ayında düşüşe geçerek yüzde 5,1 olan reel azalış, Haziran ayında da bu eğilimi sürdürdü.
Geçtiğimiz yılın Eylül ve Ekim aylarında yüzde 14,7 ile zirveye ulaşan reel azalış, enflasyondaki düşüşle birlikte azalmaya başladı. Konut fiyatlarındaki reel azalış, Mart ayında yüzde 4,2, Nisan ayında yüzde 3,6, Mayıs ayında ise yüzde 2,3 olarak gerçekleşti.
Satış Adetleri Arttı
Konut fiyatlarındaki reel azalış, satış adetlerine de yansıdı. Yüksek faiz oranlarına rağmen, Türkiye genelinde konut satışları Haziran ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35,8 artarak 107 bin 723‘e ulaştı. Bu, yıllık bazda yükselişin 12. aya taşındığı anlamına geliyor. Yılın ilk yarısında ise satış adetleri, 2024’ün aynı dönemine göre yüzde 26,9 artarak 691 bin 893 oldu. Bu veri, tüm zamanların en yüksek ikinci Ocak-Haziran dönemi verisi olarak kayıtlara geçti.
Uzmanların Konut Fiyatları Beklentileri
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sefer Şener, Covid-19 sürecinin ve Kahramanmaraş merkezli depremlerin konut fiyatlarını yükselttiğini belirtti. TOKİ ve Emlak Konut aracılığıyla başlatılan hızlı konut inşa sürecinin arzı artırdığını ve dezenflasyon sürecinin konut fiyatlarında reel anlamda bir gevşemeye neden olduğunu ifade etti. Ayrıca, yüksek faiz oranlarının da fiyatların reel olarak gerilemesine yol açtığını vurguladı.
Prof. Dr. Şener, “Pandemi, jeopolitik riskler, savaşlar ve depremle birlikte enflasyonun üzerinde değer artışı yaşayan ve olması gereken seviyesinin üzerine çıkan konut fiyatları, arzın artırılması ve uygulanan sıkı para politikasının etkisiyle son 17 aydır enflasyonun altında kalmıştır. Yıl sonu enflasyonu beklendiği gibi yüzde 24-28 aralığında gerçekleşirse konut fiyat endeksinin yeniden enflasyonun üzerinde artış göstermesi sürpriz olmayacaktır. Enflasyonla birlikte faizlerin de düşecek olması fiyatların reel anlamda artıya geçmesini etkileyecektir,” şeklinde konuştu.
Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman ise konut fiyat artışlarına aylık bazda bakıldığında son dönemde bir hareketlenme görüldüğünü ve bunun istatistiklere yansıdığını belirtti. Konut fiyatlarının geçen yılın Şubat ayından beri reel anlamda azaldığına dikkat çeken Büyükduman, enflasyondaki gerilemenin de etkisiyle konut fiyatlarındaki artışın reel olarak da pozitife dönmesini beklediğini ifade etti.
Büyükduman, “Birkaç aya kadar artışlar pozitife dönse de önceki yıllarda gördüğümüz yüksek artışları ve atakları beklemiyoruz” dedi.
Ekonomik Etkiler ve Projeksiyonlar
Konut piyasasında yaşanan bu gelişmeler, genel ekonomik durumla yakından ilişkili. Enflasyondaki düşüş ve faiz oranlarındaki olası azalmalar, konut talebini artırabilir ve bu da fiyatların yeniden yükselmesine neden olabilir. Ancak, uzmanlar, önceki yıllarda görülen yüksek artışların beklenmediğini vurguluyor.
Arz tarafında ise TOKİ ve Emlak Konut gibi kurumların yürüttüğü projeler, konut arzını artırarak fiyatlar üzerinde dengeleyici bir rol oynayabilir. Bu durum, konut piyasasında daha istikrarlı bir seyir izlenmesine yardımcı olabilir.
Sonuç olarak, konut piyasası, ekonomik göstergelerdeki değişimlere duyarlı bir şekilde hareket etmeye devam edecek. Enflasyon ve faiz oranlarındaki gelişmeler, konut fiyatlarının gelecekteki seyrini belirlemede önemli bir rol oynayacak.
