Küresel Piyasalar Tarifelerle Sarsılıyor: Risk Algısı Yükseldi, Gözler Fed’de
Küresel piyasalar, ABD ile diğer ülkeler arasındaki ticaret ilişkilerinde yaşanan gelişmelere rağmen, uygulanan ve uygulanması beklenen tarifelerin dünya ekonomisine etkileri konusundaki endişelerle çalkalanıyor. Ticaret görüşmelerinde ilerleme kaydedilse de, tarifelerin küresel büyüme ve enflasyon üzerindeki potansiyel etkileri piyasalarda temkinli bir havanın hakim olmasına neden oluyor. Yatırımcılar, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz kararı başta olmak üzere, küresel ekonomik gelişmeleri yakından takip ediyor.
Tarifelerin Ekonomik Etkileri: Belirsizlik Hüküm Sürüyor
ABD ve diğer ülkeler arasındaki ticaret müzakerelerinde olumlu sinyaller alınsa da, düşük seviyede dahi olsa uygulanan tarife artışlarının küresel büyüme ve enflasyonu olumsuz etkileyebileceği yönündeki endişeler piyasaları tedirgin ediyor. Analistler, ticaret gerilimlerinin azalmasına rağmen tarifelerin ekonomik sonuçlarına dair belirsizliğin devam ettiğini ve bu nedenle piyasalarda ihtiyatlı bir yaklaşımın benimsendiğini vurguluyor. Temel gümrük vergilerinin şirketlerin karlılıklarını nasıl etkileyeceğine dair soru işaretleri, yatırımcıların risk iştahını azaltıyor ve bu durumun şirketlerin gelecek dönem bilançolarını olumsuz etkilemesi bekleniyor.
ABD ile Çin arasındaki ticaret müzakerelerinin üçüncü turu İsveç’in başkenti Stockholm’de gerçekleştirildi. İki gün süren görüşmelerde, “tarife ateşkesinin” uzatılması, fentanil kaçakçılığına yönelik tarifeler ve Çin’in yaptırım uygulanan Rusya ve İran’dan petrol alımları gibi konular ele alındı.
Fed Faiz Kararı Beklentisi ve Başkan Trump’ın Baskısı
Piyasaların odağında Fed’in faiz kararı yer alıyor. Bankanın bu ay faiz oranlarında bir değişiklik yapması beklenmezken, faiz indirimlerine eylül ayında başlaması öngörülüyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Fed Başkanı Jerome Powell’a faiz indirimleri konusunda baskı yapmasına rağmen, Powell’ın ABD’nin ticaret politikalarının ve açıklanacak makroekonomik verilerin kesin etkilerini görene kadar beklemede kalacağı tahmin ediliyor. Trump’ın baskıları, Fed’in bağımsızlığına ilişkin soru işaretlerini de beraberinde getiriyor.
“Muhteşem Yedili” Bilançoları Mercek Altında
“Muhteşem Yedili” olarak adlandırılan teknoloji devleri Meta, Microsoft, Apple ve Amazon’un bu hafta açıklanacak bilançoları, yatırımcılar tarafından yakından izlenecek. Bu şirketlerin finansal performansları, piyasaların genel yönü hakkında önemli ipuçları verebilir.
New York borsasının kapanışında Dow Jones endeksi yüzde 0,14 değer kaybederken, S&P 500 endeksi yüzde 0,02, Nasdaq endeksi ise yüzde 0,33 değer kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,4070 seviyesinde, dolar endeksi ise yüzde 0,1 artışla 98,7 seviyesinde bulunuyor. Brent petrolün varil fiyatı, 0,5 azalışla 69,2 dolardan işlem görürken, altının ons fiyatı yatay seyirle 3 bin 315 dolardan işlem görüyor.
Avrupa Borsalarında Satış Baskısı
Avrupa borsalarında, ABD ile Avrupa Birliği (AB) arasında anlaşma sağlanmasına rağmen, ABD’nin uygulayacağı tarifelerin bölge ekonomisine etkilerine dair endişeler nedeniyle satış ağırlıklı bir seyir izlendi. Anlaşmanın Avrupa’da otomotiv endüstrisini savunmasız bırakabileceği ve Avrupa’daki şirketlerin rekabet gücünü azaltabileceğine dair kaygılar da bulunuyor. Trump döneminden önce ABD ile AB arasındaki gümrük tarifeleri daha düşük seviyelerdeyken, mevcut yüzde 15’lik tarifenin Avrupa’daki otomobil ve makine gibi sektörler için büyük riskler içerebileceğine dair öngörüler dile getiriliyor.
Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,02, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,43 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,43 gerilerken, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi ise yüzde 0,01 değer kazandı. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.
Asya Piyasaları Karışık Seyrediyor
Asya borsaları, ABD ve Çin arasında devam eden ticaret müzakerelerinden çıkacak sonuçlar ve bu haftaki Fed ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) faiz kararları öncesinde karışık bir seyir izliyor. Tarifelerin küresel ekonomiye etkilerine dair endişelerin Asya piyasalarında da risk algısını artırdığı ve bu durumun BoJ’un para politikasına ilişkin belirsizlikleri artırabileceği belirtiliyor.
Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,9 değer kaybederken, Güney Kore’de Kospi endeksi ise yüzde 0,4 artış kaydetti. Çin’de Şanghay bileşik endeksinde ise yatay bir seyir görülüyor.
Yurt İçinde Gözler Dış Gelişmelerde
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dün yüzde 0,94 değer kaybederek 10.542,09 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,2 düşüşle 12.050,00 puanda işlem gördü.
Dolar/TL, dün yüzde 0,1 düşüşle 40,5517’den kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üstünde 40,5630’dan alıcı buluyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel ekonomik büyüme tahminleri, ABD’de tüketici güven endeksi, toptan eşya stokları, konut fiyat endeksi ve JOLTS açık iş sayısının takip edileceğini dile getirerek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.400 ve 10.300 seviyelerinin destek, 10.600 ve 10.700 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.
Özetle, küresel piyasalar ticaret savaşları, faiz kararları ve ekonomik büyüme beklentileri gibi bir dizi faktörün etkisi altında dalgalanmaya devam ediyor. Yatırımcıların dikkatli ve temkinli bir yaklaşım benimsemesi önem taşıyor.
