New York Borsası’nda Karışık Kapanış: Ticaret Gerilimi ve Bilançolar Etkili Oldu
New York borsası, ABD ile Çin arasındaki ticaret geriliminin yeniden tırmanacağına dair endişeler ve şirketlerin güçlü bilançolarının etkisiyle karışık bir seyir izleyerek günü tamamladı. Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,04 azalarak 46.253,31 puana gerilerken, S&P 500 endeksi yüzde 0,4 artışla 6.671,06 puana ve Nasdaq endeksi yüzde 0,66 kazançla 22.670,08 puana yükseldi.
Ticaret Gerilimleri ve Piyasalar Üzerindeki Etkisi
Piyasaların yönünü belirleyen en önemli faktörlerden biri, ABD ile Çin arasındaki ticaret ilişkilerindeki belirsizlik oldu. Çin’in nadir toprak elementlerinin ihracatına kısıtlama getirmesi ve ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin’e ek tarife tehdidi, yatırımcılar arasında endişeye yol açtı. Bu durum, piyasalarda dalgalı bir seyre neden oldu.
Başkan Trump’ın, Çin’in ABD’den soya fasulyesi almamasını “ekonomik açıdan düşmanca” olarak nitelemesi ve Çin ile yemeklik yağ ticaretini sonlandırma olasılığını değerlendirmesi, gerilimi daha da artırdı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de küresel tedarik zincirinde Çin’e “güvenilmeyeceğini” belirterek, riskleri azaltmak ve tedarik zincirlerini çeşitlendirmek için ABD ve müttefiklerinin birlikte çalışması gerektiğini vurguladı.
Bessent, tarifeler konusunda varılan ve 90 gün daha uzatılan uzlaşmaya değinerek, Çin’in nadir toprak elementlerine yönelik ihracat kısıtlaması uygulama planını ertelemesi karşılığında bu sürenin uzatılabileceğini ifade etti. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ise Çin’in nadir toprak elementlerine ilişkin adımının, “küresel tedarik zincirleri üzerinde güç kazanma girişimi” olduğunu savundu ve Çin’in bu sistemi uygulamaya koymaması gerektiğini belirtti.
Şirket Bilançoları ve Hisselerdeki Hareketlilik
Ticaret gerilimlerinin yanı sıra, şirketlerin açıkladığı bilançolar da piyasalar üzerinde önemli bir etki yarattı. Beklentilerin üzerinde gelir ve kar bildiren ABD’li yatırım bankalarından Bank of America’nın hisseleri yüzde 4‘ün üzerinde, Morgan Stanley’nin hisseleri ise yüzde 5‘e yakın değer kazandı. Hollandalı çip şirketi ASML’nin beklenenden iyi gelen bilançosu, Amerikan çip şirketi AMD’nin hisselerinin yüzde 9‘un ve Intel’in hisselerinin yüzde 4‘ün üzerinde yükselmesine neden oldu.
Tedarik zinciri verimliliğini artırmak için Microsoft ile işbirliği yapacağını duyuran ABD’li teknoloji şirketi Oracle’ın hisseleri yüzde 1,6 yükseldi. Meta da Texas’ta 2028’de faaliyete geçmesi beklenen bir veri merkezi için 1,5 milyar dolar yatırım yapacağını açıkladı. Şirketin hisseleri yüzde 1,3 değer kazandı.
Makroekonomik Veriler ve Fed’in Rolü
Makroekonomik veri tarafında, ABD Merkez Bankası (Fed) New York şubesinin açıkladığı imalat endeksi ekimde 10,7 değerine çıkarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Fed’in yayımladığı Bej Kitap raporunda ise ekonomik faaliyetin bir önceki rapordan bu yana genel olarak çok az değişim gösterdiği belirtildi. Raporda, istihdam seviyelerinin son haftalarda büyük ölçüde sabit kaldığı, fiyatların daha da yükseldiği aktarıldı.
Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip edildi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran, istihdam ve enflasyon riskleri dengesindeki değişimle daha nötr bir politikaya geçmenin acil hale geldiğini ifade etti ve bu yıl iki faiz indirimi daha yapılmasının gerçekçi göründüğünü söyledi.
Federal Hükümetin Kapanması ve Ekonomik Etkileri
ABD’de federal hükümetin finansman yetersizliği nedeniyle kapanmasının üçüncü haftasına girilmesi, ekonomik belirsizliği artıran bir diğer faktör oldu. Hazine Bakanı Bessent, kapanmanın ekonomiye günde 15 milyar dolara kadar maliyet oluşturabileceğini kaydetti.
Sonuç
New York borsası, ticaret gerilimleri, şirket bilançoları ve makroekonomik verilerin etkisiyle karışık bir seyir izledi. Ticaret gerilimlerinin geleceği, şirketlerin performansı ve Fed’in para politikası kararları, piyasaların önümüzdeki dönemdeki yönünü belirleyecek önemli faktörler olmaya devam edecek. Federal hükümetin kapanmasının da ekonomiye olan olumsuz etkileri yakından izlenecek.