Ticaret Uzlaşmaları Emtia Piyasasında Hareketi Artırdı, Gözler Fed’de
Emtia piyasaları, geçtiğimiz haftayı ABD’nin Japonya ve Avrupa Birliği (AB) ile gümrük tarifelerinin düşürülmesine yönelik attığı adımlar ve ticaret gerilimlerinin azalacağı yönündeki umutlarla geçirdi. Bu gelişmeler, emtia fiyatlarında dalgalanmalara neden olurken, yatırımcıların dikkati önümüzdeki hafta açıklanacak olan ABD Merkez Bankası (Fed) faiz kararına çevrildi.
Ticaret Uzlaşmaları ve Piyasa Beklentileri
Geçtiğimiz hafta, emtia piyasalarında belirleyici olan temel faktör, ABD’nin önemli ticaret ortaklarıyla tarife konusunda anlaşma zemini araması ve diğer ülkelerle de uzlaşma olasılığının artması oldu. Bu durum, piyasalarda genel bir iyimserlik havası yaratırken, yatırımcılar gelecek haftaki yoğun veri akışına, özellikle de Fed’in faiz kararına odaklandı.
Trump’ın Japonya ve Avrupa Birliği (AB) ile gümrük tarifelerini düşürme yönündeki girişimleri, piyasalarda risk iştahını artırdı. Bu durum, geleneksel olarak güvenli liman olarak görülen altın gibi varlıklara olan talebi sınırladı. Yatırımcılar, ticaret savaşlarının potansiyel etkilerine karşı daha az endişe duymaya başladı.
Avrupa ekonomisinin, ticaret savaşı belirsizliğine rağmen direnç göstermesi ve Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) ek faiz indirimine gitmeyebileceğine yönelik beklentiler, piyasaları destekleyen diğer bir faktör oldu. ECB’nin daha şahin bir duruş sergileyebileceği düşüncesi, euro üzerinde olumlu bir etki yarattı ve genel olarak piyasalara güven verdi.
Makroekonomik Veriler ve Etkileri
Makroekonomik veriler cephesinde, ABD’de İmalat Sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), temmuz ayında önceki aya göre 3,4 puan azalarak 49,5 seviyesine geriledi. Bu, piyasa beklentilerinin altında bir performans sergilenmesi ve son yedi ayın en düşük seviyesinin kaydedilmesi anlamına geliyordu. Veri, imalat sektöründe bir daralma olduğuna işaret etti ve ekonomik büyüme endişelerini yeniden alevlendirdi.
Dünyanın ikinci büyük ekonomisi Çin’de ise mali gelir, yılın ilk altı ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,3 azaldı. Bu düşüş, Çin ekonomisinin karşı karşıya olduğu zorlukların bir göstergesi olarak değerlendirildi ve küresel piyasalarda belirsizlik yarattı. Çin Maliye Bakanlığı, ocak-mayıs döneminde kaydedilen düşüş oranının korunduğunu açıkladı.
Gelecek Beklentileri ve Piyasa Stratejileri
Yatırımcılar, önümüzdeki hafta ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz kararının yanı sıra açıklanacak diğer önemli verileri de yakından takip edecek. Fed’in faiz indirimine gidip gitmeyeceği ve eğer gidecekse, bu indirimin boyutu, piyasaların yönünü belirleyecek önemli bir faktör olacak.
Trump’ın, Fed Başkanı Jerome Powell ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından faizlerin düşebileceği yönünde verdiği mesajlar, piyasalarda ileride daha düşük faiz ortamının oluşabileceğine dair beklentileri güçlendirdi. Düşük faiz oranları beklentileri ve ticaret gerilimlerinin çözülme olasılığı, enerji ve sanayi metalleri talebini destekledi.
Öte yandan, İran ile diplomatik temasların sürmesi ve Rusya ile Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) kaynaklı arz kararları, jeopolitik risklerin kısmen azalmasına ve piyasalardaki belirsizliğin bir miktar hafiflemesine katkı sağladı.
Bölgesel Fiyat Ayrışmaları ve Kur Etkileri
ABD’nin yürürlüğe koyduğu geniş kapsamlı gümrük tarifeleri, bazı emtialarda bölgesel fiyat ayrışmalarına neden oldu. Özellikle bakır ve alüminyum gibi metallere uygulanan yüksek ithalat vergileri, New York ve Londra piyasaları arasındaki fiyat farklarını rekor seviyelere taşıdı.
Söz konusu gelişmelerin ardından ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 4 baz puanlık azalışla haftayı yüzde 4,39 seviyesinde tamamlarken, dolar endeksi yüzde 0,9 düşüşle 97,6’ya indi.
Değerli ve Baz Metallerdeki Gelişmeler
Değerli metaller, haftanın ilk işlem gününde tarife endişeleriyle yükseliş kaydetse de ardından gelen ABD’deki tarife anlaşmaları ve faiz indirimi beklentilerinin etkisiyle haftayı düşüşle tamamladı.
Altın fiyatları, haftanın ilk işlem gününde ABD’nin 1 Ağustos’ta yürürlüğe koyacağı ek gümrük tarifeleri öncesindeki belirsizliklerin yanı sıra dolar ve tahvil getirilerinin zayıflamasının etkisiyle değer kazanarak son beş haftanın zirvesine ulaştı. Ancak, ilerleyen günlerde gelen ticaret anlaşmasına yönelik olumlu haberlerle birlikte değer kaybeden altın, haftayı negatif bir seyirle tamamladı.
Gümüş fiyatları, yaklaşık 14 yılın en yüksek seviyesine çıkarak ons başına 39,40 doları gördü. ABD’nin bakır ithalatına getirmeyi planladığı yüzde 50’lik vergi artışının yarattığı endişeler, spot piyasadaki arz sıkışıklığı ve altına alternatif arayışı, gümüşe talebi güçlendirdi. Ancak artan talebe rağmen, haftanın son gününde gelen kar satışlarıyla gümüş haftayı düşüşle tamamladı.
Bu gelişmelerle değerli metallerde, ons bazında fiyatlar, paladyumda yüzde 1,7, platinde yüzde 1,4, altında yüzde 0,4 ve gümüşte yüzde 0,1 değer kaybetti.
Baz metaller, Trump’ın bakır ithalatına yönelik tarife açıklamaları ile bu açıklamaların fiyatlamalara yansıması ve olumlu tarife haberlerinin imalat sektörünü destekleyeceği beklentisiyle haftayı pozitif bir seyirle tamamladı.
Trump’ın, ithal bakıra yönelik ağustos ayında yürürlüğe girecek yüzde 50’lik gümrük vergisi sürprizinin ardından, ABD vadeli bakır fiyatları rekor seviyelere yükseldi. Bu gelişmeyle birlikte Londra Metal Borsası (LME) ile ABD Comex bakır fiyatı arasındaki fark açılarak, yüzde 13’ten yüzde 31 seviyelerine kadar çıktı.
Nikel piyasasında, Endonezya Ekonomi Bakanı Airlangga Hartarto, ABD ile kritik maden ticaretinin stratejik yönetimi konusunda görüşmeler yürüttüklerini açıkladı. 1 Ağustos’taki tarife artışı öncesinde varılan anlaşma kapsamında, ABD, Endonezya menşeli metal ürünlere uygulanan gümrük vergisini yüzde 32’den yüzde 19’a düşürdü. Dünyanın en büyük nikel üreticisi konumundaki Endonezya, bu gelişmeyle ABD pazarında önemli bir avantaj elde etti.
Analistler, ticaret gerilimlerinin azalmasının ekonomik faaliyetleri canlandırabileceğini, bunun da baz metaller üzerinde olumlu etkiler yaratabileceğini belirtti.
Bu gelişmelerle baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta fiyatlar libre bazında bakırda yüzde 4,1, çinkoda ve kurşunda yüzde 0,3, nikelde yüzde 0,1 değer kazanırken, alüminyumda yatay seyretti.
Petrol ve Tarım Emtialarındaki Durum
Petrol fiyatları, haftanın son işlem gününde ABD ve Çin’den gelen olumsuz makroekonomik veriler ile artan arz işaretlerinin yarattığı endişelerle gerileyerek son üç haftanın en düşük seviyesinden haftayı tamamladı.
Bu gelişmelerle, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,5 azalırken, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 12,3 değer kaybetti.
Tarım emtia fiyatları, hem arz hem de talep tarafındaki gelişmelerin yakından izlendiği haftada, karışık bir seyir izledi.
Bu gelişmelerle, bu hafta Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar soya fasulyesinde yüzde 1,4, mısırda yüzde 2,2, buğdayda yüzde 1,3 değer kaybederken, pirinçte yüzde 2 yükseldi.
ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar, kahvede yüzde 1,9, şekerde yüzde 3,2 ve pamukta yüzde 0,7 azaldı. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 6,7 artışla tamamladı.
