Ticari Kredilerde Yapılandırma Beklentisi Artıyor: KOBİ’ler Zor Durumda

Sıkı para politikaları, yükselen faiz oranları, yüksek enflasyon ve alım gücündeki düşüş, bankacılık sektöründe takibe düşen alacakların artmasına neden oluyor. Bireysel kredilerde yapılandırma adımları atılırken, ticari kredilerde de benzer bir beklenti oluşmaya başladı. Özellikle KOBİ kredilerindeki takipteki alacakların son bir yılda yüzde 116 gibi ciddi bir oranda artması, bu ihtiyacı daha da belirginleştiriyor.

Ticari Kredilerde Yapılandırma İhtiyacı Neden Arttı?

Ekonomi yönetimi, bireysel tarafta ihtiyaç kredileri ve kredi kartları için yapılandırma imkanı sunarken, sermaye ihtiyacı olan ticari işletmeler için henüz bir adım atılmadı. Ancak bankacılık sektörü kaynaklarına göre, ticari müşteriler için de bir yeniden yapılandırma planı gündemde. İş dünyası temsilcileri, artan takipteki alacakların yapılandırılmasını ve faiz oranlarının yüzde 2-2,5 bandında olmasını talep ediyor.

Merkez Bankası’nın faiz indirimlerine başlamasına rağmen, kredi büyümesine yönelik makroihtiyati tedbirlerde herhangi bir değişiklik yapılmadı. Bu durum, uzmanlara göre faiz indirimlerinin kredilere tam olarak yansımasını engelliyor. Özellikle KOBİ’lerin limitlerini doldurduğu ve mali tablolarının yeni kredi almaya uygun olmadığı belirtiliyor.

Para Politikası Kurulu (PPK) sonrasında TL cinsi ticari kredilerde KOBİ’ler için aylık yüzde 2,5, diğer krediler için ise aylık yüzde 1,5 büyüme sınırlarında herhangi bir gevşeme yaşanmadı. Yeni krediye ulaşamayan ve sıkı para koşulları, küresel gelişmeler ve iç talepteki daralma nedeniyle zorlanan reel sektör, kredi ödemelerinde zorlanıyor. Bu zorlanma, özellikle belirtilen bir finansal sarsıntı sonrasında daha da hız kazandı.

KOBİ’lerde Takipteki Alacaklar Alarm Veriyor

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, 18 Temmuz haftasında toplam takipteki alacak bakiyesi 441 milyar 309,85 milyon liraya yükseldi. Bu, geçen yılın aynı haftasına göre yüzde 85,12‘lik bir artış anlamına geliyor. Toplam ticari kredilerdeki takipteki alacak bakiyesi de son bir yılda yüzde 54,92 artarak 252 milyar 587,29 milyon liraya ulaştı. Özellikle KOBİ kredileri ve ticari kredi kartlarındaki takipteki alacak artışı dikkat çekiyor. BDDK verilerine göre, KOBİ kredilerindeki takipteki alacak bakiyesi 18 Mart haftası itibarıyla 135 milyar 137 milyon lira olarak gerçekleşti. Bu, geçen yılın aynı haftasına göre KOBİ’lerin takipteki alacak miktarının yüzde 115,86 arttığını gösteriyor. KOBİ’lerin takipteki alacak miktarının toplam takipteki alacak bakiyesi içindeki payı da 18 Temmuz itibarıyla yüzde 30,62‘ye yükseldi. Geçen yıl aynı haftada bu oran yüzde 26,26 seviyesindeydi.

Kurumsal kredi kartlarında da takipteki alacak bakiyesi 18 Temmuz itibarıyla 14 milyar 333,5 milyon liraya yükseldi. Bu, son bir yılda kurumsal kredi kartlarında takipteki alacak miktarının yüzde 182,12 arttığını ortaya koyuyor.

Sektör Temsilcilerinin Yapılandırma Çağrısı

İstanbul Tüccarlar Kulübü Başkanı İlker Önel, reel sektörün takipteki alacaklarının her geçen gün arttığını ve bunun piyasada ciddi sıkıntılar yarattığına dikkat çekiyor. Önel, ticari borçların yapılandırılmasında yüzde 2-2,5 bandında değişken bir faiz oranıyla 3 yıl vadeli bir yapılandırmanın, zor durumdaki işletmelere nefes aldıracağını belirtiyor.

İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTHİB) Başkanı Ahmet Öksüz ise ticari alacaklara yönelik yapılandırmanın en az bireysel taraftaki yapılandırma kadar önemli olduğuna vurgu yapıyor. Öksüz, zorda olan işletmelerin yüzlerce, binlerce kişiye iş imkanı sağladığını ve bu işletmelerin yaşatılmaması halinde bireysel tarafta sıkıntıların daha da artacağını ifade ediyor. Ticari tarafa düzenlenecek bir yapılandırmada faiz oranının yüzde 3,11‘in altında olması gerektiğini ve faiz indirimlerinin hızlıca devam etmesi gerektiğini söylüyor.

Gelecek Beklentileri ve Piyasa Etkileri

Merkez Bankası’nın faiz indirimi yapmasına rağmen kredi kısıtlarında bir gevşemeye gitmemesi, ticari kredilerde takipteki alacakların artışının süreceğini gösteriyor. Bankacılık sektörü kaynakları, bireysel tarafta olduğu gibi ticari krediler için de yeniden yapılandırma beklentilerinin arttığını vurguluyor.

Ticari kredilerdeki yapılandırma beklentisinin gerçekleşmesi durumunda, özellikle KOBİ’lerin rahatlaması ve ekonomik aktivitenin desteklenmesi bekleniyor. Ancak yapılandırma koşullarının (faiz oranı, vade vb.) piyasa koşullarına uygun olması ve reel sektörün ihtiyaçlarını karşılaması büyük önem taşıyor.