Trump’ın İkinci Döneminin İlk Altı Ayı: ABD Borsalarında Dalgalı Seyir

ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminin ilk altı ayı, piyasalarda belirsizlik ve dalgalanmalarla geçti. Göreve geldiği 20 Ocak’tan itibaren agresif ticaret politikaları, ABD borsalarında inişli çıkışlı bir seyir izlenmesine neden oldu.

Trump Döneminde Borsalarda Yaşanan Dalgalanmalar

Trump’ın 20 Ocak’ta Beyaz Saray’daki koltuğuna ikinci kez oturmasıyla başlayan süreç, piyasalarda sert düşüşlere ve tarihe geçen günlük toparlanmalara sahne oldu. Geçen yılki seçim zaferinin ardından kurumsal vergi indirimleri ve düzenlemelerin azaltılması beklentisiyle ABD pay piyasaları yükselişe geçmişti. Seçim gününden yemin törenine kadar S&P 500 endeksi yaklaşık yüzde 4 yükselirken, Dow Jones ve Nasdaq rekor seviyelere ulaşmıştı.

Ancak, Trump’ın ardı ardına açıkladığı tarifeler ve beraberinde gelen enflasyon ve resesyon korkuları, piyasalardaki olumlu havayı tersine çevirdi. 2 Nisan’da açıklanan “kurtuluş günü” olarak nitelendirdiği karşılıklılık esasına dayalı tarifeler, piyasalarda şok etkisi yarattı ve küresel borsalarda da satış baskısı görüldü.

Karşılıklı tarifelerin açıklanması, yalnızca iki günde S&P 500 endeksinin yüzde 10 düşmesine ve ABD piyasalarından 6 trilyon dolar silinmesine yol açtı. Bu, endeksin en hızlı düşüşlerinden biri olarak tarihe geçerken, Dow Jones ve Nasdaq da tarihi kayıplar yaşadı. Tarife duyurularının düzensiz şekilde yapılması, analistlerin “yarı kalıcı belirsizlik durumu” olarak tanımladığı bir ortam yarattı. 2 Nisan öncesi 21 civarında seyreden ve S&P 500 Endeksi’ndeki dalgalanmayı gösteren VIX Endeksi, tarife duyurusu sonrasında 50 değerinin üzerine çıktı.

Piyasalarda Toparlanma ve Beklentiler

Yatırımcıların, gümrük vergilerinin yükselmesinin işletme ve tüketici maliyetlerini artıracağı, bunun da enflasyonu körükleyip büyümeyi yavaşlatacağına yönelik endişeleri güçlendi. Ancak, Trump’ın 9 Nisan’da Çin hariç diğer ticaret ortakları için ek tarifeleri 90 gün süreyle durdurduğunu duyurması borsadaki yükselişi ateşledi.

Bu duyuru, tarihi bir piyasa toparlanmasına yol açarken, 9 Nisan kapanışında Dow Jones endeksi yaklaşık yüzde 8, S&P 500 endeksi yüzde 9,5 ve Nasdaq endeksi yüzde 12’den fazla yükseldi. S&P 500 endeksi, o tarihte Ekim 2008’den bu yana en büyük günlük kazancını elde etmesine rağmen, 20 Ocak’taki seviyesinin yüzde 7’den fazla altında kaldı.

Tarife ertelemesini 1 Ağustos’a uzatan Trump, ülkenin 25 ticaret ortağına bu tarihten itibaren uygulanacak gümrük vergisi oranlarını bildiren tarife mektupları gönderdi. Bu sürenin dolmasına sayılı günler kalmasına rağmen ABD, şu ana kadar sadece 4 ülkeyle ticaret anlaşması yapabildi: İngiltere ve Çin ile mayıs ayında, Vietnam ve Endonezya ile de temmuz ayında anlaşma sağlandı.

Ekonomik Veriler ve Sektörel Etkiler

Trump’ın ikinci başkanlık döneminin ilk altı ayında karmaşık bir ekonomik tablo öne çıktı. Ülke ekonomisi, 2025’in ilk çeyreğinde yüzde 0,5 ile son üç yılda ilk kez daraldı. Bu küçülmenin başlıca nedenleri, tarifelerden kaçınmak isteyen işletmelerin siparişlerini nisan öncesine çekmesiyle rekor seviyeye ulaşan ithalat ve kamu harcamalarındaki azalma oldu.

Ülkede tüketici enflasyonu ise nisanda yüzde 2,3’e kadar gerilerken, mayısta yüzde 2,4’e, haziranda da yüzde 2,7’ye çıktı. İşsizlik oranı yüzde 4 civarında seyretse de tüketici güveni düştü. Artan fiyatlar ve ekonomik belirsizlik kaynaklı işten çıkarmalara ilişkin endişeler arttı. ABD’de ayrıca 2017’de yürürlüğe giren vergi indirimlerini kalıcı hale getiren ve ilave küçük vergi avantajları sağlayan düzenleme yasalaştı. Düzenlemeyle ülkenin borç limiti de 5 trilyon dolar artırıldı.

Getirilen gümrük vergileri, çelik ve enerji gibi sektörleri olumlu etkilerken, teknoloji ve perakende gibi sektörlerde tedarik zinciri bozulmaları ve fiyat baskıları nedeniyle sorunlara yol açtı. Trump ile ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell arasındaki gerilim de belirsizliği artırırken, Trump, faiz oranlarını yeterince hızlı indirmediği gerekçesiyle Powell’ı defalarca kez eleştirdi.

Piyasalarda Son Durum ve Beklentiler

Bu gelişmelerle ABD borsalarında endeksler, Trump’ın görevindeki dalgalı geçen ilk altı ayı kazançla kapattı. Tarife gerilimlerinin azalmasına rağmen belirsizlik sürse de, altı ayda Dow Jones endeksi yaklaşık yüzde 2, S&P 500 endeksi yüzde 5 ve Nasdaq endeksi yüzde 6,5 yükseldi. Böylelikle nisan ayı başında altı ayın dip seviyelerini gören endeksler, tarihi kayıplarından toparlanmış oldu.

S&P 500 endeksi geçen hafta perşembe günü, Nasdaq endeksi cuma günü rekor seviyeden kapandı. S&P 500 endeksi Trump’ın 2017 ile 2021 arasındaki ilk başkanlık döneminde yüzde 68 değer kazanmış, Joe Biden’ın 2021-2025 yıllarındaki başkanlık döneminde de yaklaşık yüzde 58 artmıştı.

“Muhteşem yedili” arasında Nvidia, Trump’ın ilk altı ayında yatırımcılarına en fazla kazandıran şirket oldu. Bu dönemde şirketin hisseleri yüzde 25 arttı. Hisse fiyatı geçen hafta rekor seviyeye çıkarken Nvidia, 4 trilyon dolar piyasa değerini geçen ilk şirket oldu. Microsoft da altı ayda yatırımcılarına yaklaşık yüzde 19 kazandırırken, Meta’nın hisseleri yüzde 15’e yakın arttı. Amazon’un hisseleri ise bu dönemde yatay seyir izledi.

Alphabet’in hisseleri, Trump’ın ikinci başkanlık döneminin ilk altı ayında yaklaşık yüzde 6, Apple’ın hisseleri de yüzde 8’in üzerinde geriledi. Tesla hisseleri ise yüzde 23’e yakın düşerek “muhteşem yedili” arasında en kötü performansı gösterdi.