TÜİK: Eylül’de İhracat Birim Değeri Arttı, Miktar Endeksi Azaldı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan son verilere göre, **ihracat birim değer endeksi Eylül ayında bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 6,0 oranında artış gösterdi.** Bu artış, Türkiye ekonomisi için olumlu bir sinyal olarak değerlendirilirken, aynı dönemde ihracat miktar endeksinde yaşanan düşüş dikkat çekiyor.

İhracat Birim Değer Endeksi Detayları

Eylül ayındaki **yüzde 6,0’lık artış**, ihracat birim değer endeksinin genel bir yükseliş trendinde olduğunu gösteriyor. TÜİK verilerine göre, bu artışın temelinde farklı sektörlerdeki performanslar yatıyor. Gıda, içecek ve tütün sektöründe **yüzde 11,1’lik bir artış** kaydedilirken, ham maddelerde (yakıt hariç) **yüzde 6,9’luk bir yükseliş** görüldü. İmalat sanayi (gıda, içecek, tütün hariç) de **yüzde 5,8’lik bir artışla** genel tabloya katkıda bulundu. Ancak, yakıtlar kategorisinde **yüzde 7,1’lik bir azalma** yaşandı.

İhracat Miktar Endeksindeki Azalma

İhracat birim değer endeksindeki artışa rağmen, ihracat miktar endeksi aynı dönemde **yüzde 3,0 oranında azaldı.** Bu durum, Türkiye’nin ihraç ettiği ürünlerin birim fiyatlarının artmasına karşın, toplam ihraç edilen ürün miktarında bir düşüş yaşandığını gösteriyor. Sektörel bazda incelendiğinde, gıda, içecek ve tütün sektöründe **yüzde 11,9’luk bir azalma**, ham maddelerde (yakıt hariç) **yüzde 1,0’lık bir düşüş** yaşandı. İmalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) ise **yüzde 3,1’lik bir azalma** görüldü. Yakıtlar kategorisinde ise **yüzde 28,9’luk bir artış** kaydedildi.

İthalat Verileri: Birim Değer ve Miktar Endeksleri

TÜİK verileri, ithalat tarafında da önemli gelişmelerin yaşandığını ortaya koyuyor. İthalat birim değer endeksi Eylül ayında bir önceki yılın aynı ayına göre **yüzde 1,7 oranında arttı.** Bu artışta, gıda, içecek ve tütün sektöründeki **yüzde 10,2’lik yükseliş** etkili oldu. İmalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) **yüzde 2,0’lık bir artış** kaydedilirken, yakıtlarda **yüzde 9,1’lik** ve ham maddelerde (yakıt hariç) **yüzde 4,5’lik bir azalma** görüldü.

İthalat miktar endeksi ise aynı dönemde **yüzde 6,9 oranında arttı.** Gıda, içecek ve tütün sektöründe **yüzde 10,9’luk**, ham maddelerde (yakıt hariç) **yüzde 3,2’lik**, yakıtlarda **yüzde 6,1’lik** ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) **yüzde 3,5’lik bir artış** yaşandı.

Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Veriler

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre, ihracat miktar endeksi Ağustos ayında 152,2 iken Eylül ayında **yüzde 7,5 oranında azalarak 140,9** oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise, ihracat miktar endeksi 2024 yılı Eylül ayında 151,8 iken 2025 yılı Eylül ayında **yüzde 6,7 oranında azalarak 141,6** oldu.

İthalat tarafında ise, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ithalat miktar endeksi Ağustos ayında 113,9 iken Eylül ayında **yüzde 5,8 oranında artarak 120,5** oldu. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise ithalat miktar endeksi 2024 yılı Eylül ayında 113,7 iken 2025 yılı Eylül ayında **yüzde 3,7 oranında artarak 117,9** oldu.

Dış Ticaret Haddi

İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, 2024 yılı Eylül ayında 85,8 iken, **3,6 puan artarak 2025 yılı Eylül ayında 89,4 olarak gerçekleşti.** Bu durum, Türkiye’nin dış ticaret koşullarının bir miktar iyileştiğini gösteriyor.

Sonuç ve Değerlendirme

TÜİK’in açıkladığı bu veriler, Türkiye ekonomisinin dış ticaret performansında karmaşık bir tablo çiziyor. İhracat birim değer endeksindeki artış, ihraç edilen ürünlerin birim fiyatlarının yükseldiğini gösterirken, ihracat miktar endeksindeki azalma ise ihraç edilen toplam ürün miktarında bir düşüş yaşandığını ortaya koyuyor. İthalat tarafında ise hem birim değer hem de miktar endekslerinde artış görülmesi, iç talebin canlılığını koruduğunu ve ithalata olan ihtiyacın sürdüğünü gösteriyor. Dış ticaret haddindeki iyileşme ise genel ekonomik denge açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilebilir. Ancak, ihracat miktar endeksindeki düşüşün nedenleri ve sürdürülebilirliği yakından takip edilmelidir.