TÜİK: Gençlerin İşgücüne Katılımı Yüzde 60,1; İşsizlik Yüzde 12,7

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), gençlerin işgücü piyasasındaki durumunu mercek altına alan özel bir araştırma yayınladı. 2024 yılı Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, 15-34 yaş grubundaki gençlerin işgücüne katılım oranı yüzde 60,1 olarak gerçekleşti. Bu oran, genç nüfusun önemli bir bölümünün işgücü piyasasında aktif rol oynadığını gösteriyor.

Gençlerin İşgücü Piyasasındaki Temel Göstergeleri

Araştırma sonuçlarına göre, 2024 yılında Türkiye’de 15-34 yaş grubunda kurumsal olmayan nüfus 24 milyon 291 bin kişi. Bu nüfusun 14 milyon 606 bini işgücünde yer alıyor. İstihdam edilen gençlerin sayısı 12 milyon 744 bin kişi iken, işsiz gençlerin sayısı ise 1 milyon 862 bin kişi olarak kaydedildi. Bu veriler, genç nüfusun işgücü piyasasındaki dinamiklerini ve karşılaştığı zorlukları ortaya koyuyor.

İşgücüne katılım oranı yüzde 60,1 olarak belirlenirken, istihdam oranı yüzde 52,5 seviyesinde. Ne yazık ki, işsizlik oranı ise yüzde 12,7 olarak tespit edildi. Bu oran, gençlerin iş bulma konusunda önemli zorluklar yaşadığını gösteriyor ve bu konuda daha fazla politika geliştirilmesi gerektiğinin altını çiziyor.

Eğitim Seviyesi ve İstihdam İlişkisi

Araştırma, gençlerin eğitim seviyesi ile istihdam arasında önemli bir ilişki olduğunu ortaya koyuyor. İstihdam edilen gençlerin yüzde 25’i lise altı, yüzde 24,7’si ise 4 yıllık yükseköğretim ve üzeri eğitim seviyesine sahip. Yüzde 18,2’sinin ise genel lise mezunu olduğu görülüyor. Bu dağılım, eğitim seviyesinin istihdam üzerindeki etkisini açıkça gösteriyor. Özellikle yükseköğretim mezunlarının istihdam oranı, eğitim seviyesinin yükselmesiyle birlikte artış gösteriyor.

Lise ve üstü eğitimli gençler arasında, eğitimi süresince staj veya çıraklık gibi en az 1 ay çalışma deneyimi olanların istihdam oranı yüzde 68,6 olarak tespit edildi. Bu oran, çalışma deneyiminin istihdam üzerindeki olumlu etkisini vurguluyor. Erkeklerde bu oran yüzde 82,2 iken, kadınlarda yüzde 54,8 olarak gerçekleşti. Bu durum, kadınların işgücü piyasasına katılımında çalışma deneyiminin daha büyük bir öneme sahip olduğunu gösteriyor.

Çalışma deneyimi olmayan veya 1 aydan kısa süreli çalışma deneyimine sahip gençler için istihdam oranı ise yüzde 55,8 seviyesinde kaldı. Bu da işverenlerin, işe alım süreçlerinde deneyime ne kadar önem verdiğini gözler önüne seriyor.

Eğitimin Yarıda Kalmasının Nedenleri

Gençlerin eğitim hayatında karşılaştığı zorluklar da araştırmada yer alıyor. Gençlerin yüzde 17,7’si eğitimini yarıda bıraktığını veya bölüm değiştirdiğini belirtiyor. Eğitimini yarıda bırakan veya bölüm değiştiren gençlerin yüzde 22,5’i ekonomik nedenlerle, yüzde 17,2’si eğitim programının beklentilerini karşılamaması nedeniyle, yüzde 14,1’i ise ailevi nedenlerden dolayı bu kararı aldığını ifade ediyor. Bu veriler, gençlerin eğitimine devam edebilmesi için ekonomik desteklerin ve eğitim programlarının iyileştirilmesinin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.

Eğitim Seviyesi ile İşin Uyumlu Olmaması

İstihdamdaki gençlerin yüzde 67,2’si eğitim seviyesi ile yaptıkları işin gereksinimlerinin uyumlu olduğunu, yüzde 25,4’ü eğitim seviyesinin yaptığı işin gereksinimlerinden daha yüksek olduğunu ve yüzde 7,4’ü de eğitim seviyesinin yaptığı işin gereksinimlerinden daha düşük olduğunu bildiriyor. Bu durum, işgücü piyasasında eğitim seviyesi ile işin gereklilikleri arasında bir uyumsuzluk olduğunu gösteriyor. Özellikle 4 yıllık yükseköğretim ve üzeri eğitime sahip gençlerin yüzde 74,7’si eğitim seviyesi ile yaptığı işin gereksinimlerinin uyumlu olduğunu belirtiyor. Ancak mesleki veya teknik lise mezunlarında, eğitim seviyesinin yaptığı işin gereksinimlerinden daha yüksek olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 32,7 iken, bu oran 2 veya 3 yıllık yüksekokul mezunlarında yüzde 34,6 olarak kaydedildi. Lise altı eğitim seviyesine sahip gençlerin yüzde 11,7’sinin ise eğitim seviyesinin yaptığı işin gereksinimlerinden daha düşük olduğunu aktardı.

İstihdamda olan gençlerden, becerilerinin yaptığı işin gerekliliklerinden yüksek olduğunu beyan edenlerin oranı yüzde 27,1 iken, düşük olduğunu beyan edenlerin oranı ise yüzde 2,6 oldu. Becerileriyle yaptığı işin uyumlu olduğunu belirtenlerin oranı 4 yıllık yükseköğretim ve üzeri mezunlarda yüzde 77,7 iken, mesleki veya teknik lise mezunlarında bu oran yüzde 62,3 olarak gerçekleşti. Becerilerinin yaptığı işin gerekliliklerinden yüksek olduğunu beyan edenlerin oranı 4 yıllık yükseköğretim ve üzeri mezunlarda yüzde 20,8, mesleki veya teknik lise mezunlarında yüzde 34 oldu. Bu sonuçlar, mesleki eğitimin işgücü piyasasının ihtiyaçlarına daha yakın olduğunu gösteriyor.

İşe Başlama Süreleri ve Çalışma Deneyimi

Mevcut durumda eğitime devam etmeyen 15-34 yaş grubundaki gençlerin yüzde 15,7’si, 3 aydan uzun süreli ilk işine, eğitimlerini tamamladıktan veya yarım bıraktıktan sonra ilk 6 ay içinde başladığını belirtti. Bu oran erkeklerde yüzde 17,3, kadınlarda yüzde 14 olarak kaydedildi. Eğitiminden sonra, 3 aydan uzun süreli bir işte çalışmayan gençlerin oranı ise yüzde 21,7 olarak gerçekleşti. Bu oran erkeklerde yüzde 10,6, kadınlarda yüzde 33,9 oldu. Bu veriler, kadınların işgücü piyasasına katılımında karşılaştığı zorlukları ve uzun süreli istihdamda kalma oranlarının erkeklere göre daha düşük olduğunu gösteriyor.

Sonuç

TÜİK’in bu araştırması, gençlerin işgücü piyasasındaki durumunu kapsamlı bir şekilde ortaya koyuyor. İşgücüne katılım oranının yüksek olmasına rağmen, işsizlik oranının hala yüksek olması, gençlerin istihdamında karşılaşılan sorunları gözler önüne seriyor. Eğitim seviyesi ile istihdam arasındaki ilişki, eğitim sisteminin ve işgücü piyasasının uyumlu hale getirilmesinin önemini vurguluyor. Ayrıca, gençlerin eğitimini yarıda bırakmasının önüne geçmek için ekonomik desteklerin ve eğitim programlarının iyileştirilmesi gerekiyor. Kadınların işgücü piyasasına katılımının teşvik edilmesi ve uzun süreli istihdamda kalmalarının sağlanması için de özel politikaların geliştirilmesi büyük önem taşıyor.