Türkiye, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile Emeklilikte Yeni Dönem Hedefliyor
İstanbul’da düzenlenen Bireysel Emeklilik Küresel Forumu’nda, Türkiye’nin emeklilik sistemindeki gelişmeler ve gelecek hedefleri uluslararası katılımcılarla paylaşıldı. Uluslararası Emeklilik Denetçileri Örgütü (IOPS) ve Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) tarafından düzenlenen ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) ile Emeklilik Gözetim Merkezi’nin (EGM) ev sahipliği yaptığı forum, sektörün önemli oyuncularını bir araya getirdi.
Türkiye’nin Emeklilik Sistemindeki Dönüşüm Hedefleri
SEDDK Başkan Yardımcısı Hande Hatunoğlu Kurtulan, forumun açılışında yaptığı konuşmada, Türkiye’nin özel emeklilik sistemindeki 22 yıllık deneyimini vurgulayarak, yeni dönemin reform hedeflerini açıkladı. Kurtulan, forumun amacının sadece bireylerin emeklilik dönemlerini güvence altına almak olmadığını, aynı zamanda ülkenin uzun vadeli ekonomik istikrarına katkı sağlayacak sürdürülebilir, kapsayıcı ve ileriye dönük bir emeklilik sistemi inşa etmek olduğunu belirtti.
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES): Yeni Bir Soluk
Kurtulan’ın konuşmasında öne çıkan en önemli konu, Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) oldu. Türkiye’nin bir sonraki büyük adımının TES olacağını belirten Kurtulan, nüfusun yaşlanması gibi küresel bir soruna çözüm sunacak, sürdürülebilir ve uzun vadeli bir emeklilik modeli hayata geçirmeyi hedeflediklerini vurguladı. TES kapsamında, hem işverenlerin hem de devletin çalışanların hesaplarına doğrudan katkı sağlayacağı bir modelin öngörüldüğünü aktardı.
Bu model, kamu, özel sektör ve çalışanlar arasında adil bir sorumluluk paylaşımı oluşturacak. Kurtulan, bu yeni sistemle katılımcı sayısının kısa vadede 20 milyonu aşmasını ve fon büyüklüğünün GSYH’nin yüzde 10’una ulaşmasını beklediklerini ifade etti. Bu beklentiler, TES’in Türkiye ekonomisi için önemli bir itici güç olacağını gösteriyor.
Yıllık Gelir Sigortası (Annuite) Ürünlerinin Önemi
Kurtulan, katılımcıların birikimlerini sistemde tutmalarını sağlayacak yıllık gelir sigortası (annuite) ürünlerinin yaygınlaştırılmasına da öncelik verdiklerini söyledi. Mevcut durumda emekli olan katılımcıların yüzde 95’inin birikimlerini toplu para olarak çektiğini belirten Kurtulan, bu durumun uzun vadeli istikrarı zayıflattığını vurguladı. Annuite ürünlerinin ise hem gelir sürekliliğini hem de tasarrufların ekonomide kalmasını sağladığını, bu nedenle paydaşlarla daha cazip modeller geliştirme çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.
Dijitalleşmenin Denetim Süreçlerine Etkisi
SEDDK’nın dijital denetim kapasitesine de dikkat çeken Kurtulan, EGM’nin geliştirdiği dijital gözetim platformu sayesinde denetim süreçlerinin artık tamamen dijital ortamda yürütüldüğünü belirtti. Bu sayede 50’den fazla entegre kurum ve günlük 10 milyonu aşkın işlem ile sistemin güvenli bilgi akışı sağlanıyor. Dijitalleşme, denetim süreçlerini daha şeffaf ve verimli hale getirerek sistemin güvenilirliğini artırıyor.
Türkiye’nin Özel Emeklilik Sisteminin Gelişimi
Türkiye’nin özel emeklilik sisteminin 2003’te devreye alındığını hatırlatan Kurtulan, sistemin kamu emeklilik yapısını tamamlayan ikinci ve üçüncü sütun olarak tasarlandığını belirtti. Düzenli tasarrufu teşvik eden bu modelde, devlet katkısı mekanizması katılımcıların güvenini artırdı. Bugün sistemde yaklaşık 18 milyon katılımcı bulunuyor ve toplam fon büyüklüğü GSYH’nin önemli bir kısmına ulaşmış durumda.
Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ve 18 Yaş Altı Bireylerin Sisteme Dahil Edilmesi
2017’de hayata geçirilen Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ile çalışanların işverenleri aracılığıyla sisteme dahil edildiğini belirten Kurtulan, sistemdeki katılımcı sayısının 7,7 milyona ulaştığını söyledi. Ayrıca, 2021’de yapılan düzenleme ile 18 yaş altı bireylerin de sisteme dahil olabildiğini hatırlatan Kurtulan, bu adımın erken yaşta tasarruf bilincinin ve finansal okuryazarlığın gelişmesi açısından çok değerli olduğunu vurguladı.
Gelecek Beklentileri ve Projeksiyonlar
Türkiye’nin emeklilik sistemindeki bu dönüşüm, sadece bireylerin emeklilik dönemlerini güvence altına almakla kalmayacak, aynı zamanda ülkenin ekonomik istikrarına da önemli katkılar sağlayacak. TES ile birlikte katılımcı sayısının artması ve fon büyüklüğünün GSYH’nin önemli bir bölümüne ulaşması bekleniyor. Ayrıca, annuite ürünlerinin yaygınlaştırılmasıyla birlikte, emeklilik birikimlerinin ekonomide kalması ve uzun vadeli istikrarın sağlanması hedefleniyor.
Bireysel Emeklilik Küresel Forumu’nda yapılan bu açıklamalar, Türkiye’nin emeklilik sisteminde önemli bir dönüm noktası olduğunu gösteriyor. TES ve diğer reformlarla birlikte, Türkiye’nin emeklilik sistemi daha sürdürülebilir, kapsayıcı ve ileriye dönük bir yapıya kavuşacak.
