Yabancı Yatırımcı Tahvil Alımları Toparlanıyor Ama 19 Mart Öncesi Hala Uzak

Türk finans piyasalarında yabancı yatırımcı hareketleri yakından takip edilirken, özellikle tahvil piyasasındaki gelişmeler dikkat çekiyor. Haziran 2023 sonrası sıkı para politikası uygulamalarıyla birlikte yabancı yatırımcı ilgisi yeniden canlanmaya başlasa da, bu dönüş henüz istenilen seviyede değil. Özellikle 19 Mart’ta yaşanan finansal sarsıntı, yabancı yatırımcıların tahvil piyasasındaki pozisyonlarını önemli ölçüde etkiledi.

Yabancı Yatırımcıların Tahvil Piyasasındaki Seyri

Yabancı yatırımcıların toplam devlet tahvil stoku içindeki payı, bir dönem yüzde 0,6 gibi düşük seviyelere kadar gerilemişti. Ancak bu yılın ocak ayında yüzde 10,96‘ya yükselerek son yılların en yüksek seviyesine ulaştı. 14 Mart tarihinde ise bu oran yüzde 10,79 olarak gerçekleşti ve çift haneli seyrini sürdürdü.

Ancak, 19 Mart’ta yaşanan olaylar, piyasalarda bir sarsıntıya neden oldu ve yabancı yatırımcılar tahvil piyasasında sert satışlar gerçekleştirdi. Bu durum, yabancıların toplam tahvil stokundaki payının haziran başında yüzde 5,27‘ye kadar düşmesine yol açtı. 29 Ağustos itibarıyla bu oran yüzde 7,24‘e yükselmiş olsa da, hala 19 Mart öncesi seviyenin 3.5 puan gerisinde bulunuyor.

19 Mart Sonrası Çıkışlar Devam Ediyor

Merkez Bankası’nın haftalık menkul kıymet verilerine göre, yabancı yatırımcı son üç haftadır tahvil piyasasında net alıcı konumunda. 29 Ağustos ile sona eren haftada net alım 763.3 milyon dolar olarak gerçekleşti. Yılbaşından bu yana yabancıların tahvil alımı 561.75 milyon dolara yükselmiş olsa da, 19 Mart sonrası net çıkış hala 3 milyar doların üzerinde seyrediyor.

Piyasa Uzmanlarının Değerlendirmeleri ve Beklentileri

Piyasa uzmanları, eylül ayının riskli olabileceğine dikkat çekiyor. CHP İstanbul Kurultayı’nın iptaliyle başlayan sürecin, 15 Eylül’de CHP Kurultayı kararlarıyla devam edeceğini belirtiyorlar. Siyasi gerilimlerin, yabancı yatırımcıların hisse ve tahvil piyasalarındaki seyrini etkileyebileceği görüşü hakim.

Hisse Senedi Piyasasında Yabancı Hareketi

Merkez Bankası’nın haftalık verileri, son 9 haftadır hisse senedi piyasasında net alıcı olan yabancı yatırımcının, geçen hafta yeniden satışa geçtiğini gösteriyor. 29 Ağustos ile biten hafta itibarıyla yabancıların hisse senedindeki net satışı 136.6 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Yabancı yatırımcı, yılbaşından bu yana hisse senedi piyasasında net 1.95 milyar dolar, 19 Mart’tan bu yana ise 935.51 milyon dolar net alım yaptı. Siyasi gerginliklerin borsada dalgalı bir seyre neden olduğu bu hafta da dikkat çekiyor.

Merkez Bankası Rezervlerinde Rekor Artış

Merkez Bankası toplam rezervleri, 29 Ağustos haftasında bir önceki haftaya göre 2 milyar 30 milyon dolar yükselişle 178 milyar 357 milyon dolara çıkarak rekor kırdı. Swap hariç net rezerv 56.9 milyar dolara, net uluslararası rezervler ise 73.7 milyar dolara yükseldi. Uzmanlar, Merkez Bankası’nın CHP İstanbul Kurultayı’nın iptal edilmesinin ardından 5 milyar dolara yakın satış gerçekleştirdiğini tahmin ediyor.

Döviz Mevduatlarında Gerileme

Merkez Bankası’nın haftalık para ve banka verilerine göre, yurtiçi yerleşiklerin döviz mevduatı geçen hafta parite etkisinden arındırılmış olarak 4 milyar 49 milyon dolar geriledi. Gerçek kişilerin döviz mevduatı 205 milyon dolar artarken, tüzel kişilerin döviz mevduatı 4 milyar 255 milyon dolar azaldı. Bir önceki hafta tüzel kişilerin döviz mevduatı 2 milyar dolar artış göstermişti.

Kur Korumalı Mevduatta (KKM) Düşüş Trendi

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) haftalık verilerine göre, 29 Ağustos itibarıyla kur korumalı mevduat hesapları 10 milyar doların altına indi. Merkez Bankası’nın geçen ay sona erdirdiği kur korumalı mevduat hesaplarında artık son döneme girilmiş oldu. Aralık 2021’de döviz kurlarında yaşanan sert hareketler sonrası devreye alınan KKM için 23 Ağustos’tan itibaren Merkez Bankası gerçek kişilerin de yeni hesap açmasını engelleyen kararı devreye aldı. Tüzel kişiler için ise 15 Şubat’ta KKM sonlandırılmıştı. BDDK verilerine göre 29 Ağustos itibarıyla KKM bakiyeleri 9 milyar 713,6 milyon dolara indi. KKM bakiyesi 127.6 milyar dolar ile 23 Ağustos 2023 haftasında zirveyi görmüştü. TL bazında ise KKM hesapları 427.1 milyar TL’den 397.3 milyar TL’ye geriledi. Aynı haftada krediler 20 trilyon 326,2 milyar TL’den 20 trilyon 550 milyar TL’ye , mevduat 23 trilyon 867,1 milyar TL’den 23 trilyon 962,2 milyar TL’ye çıktı. Tüketici kredileri 2 trilyon 475,4 milyar TL’den 2 trilyon 506,1 milyar TL’ye, bireysel kredi kartları 2 trilyon 374,4 milyar TL’den 2 trilyon 440,8 milyar TL’ye yükseldi. Takipteki alacaklar ise 462.3 milyar TL’den 470.4 milyar TL’ye geldi.

TL’nin Reel Değeri Arttı

TÜFE bazlı Reel Efektif Döviz Kuru endeksi, ağustos ayında bir önceki aya göre 0.55 puan yükseldi. Merkez Bankası’nın verilerine göre, TÜFE bazlı REK endeksi 69.84, Yİ-ÜFE bazlı REK endeksi ise 93.43 olarak gerçekleşti. Merkez Bankası, REK endeksindeki artışın nedeninin, TÜFE’deki artışın nominal kur artışından daha fazla olmasından kaynaklandığını belirtti.

Özetle, yabancı yatırımcıların Türk tahvil piyasasına dönüşü devam etse de, 19 Mart öncesi seviyelere ulaşmak için henüz katedilmesi gereken bir mesafe bulunuyor. Siyasi gelişmeler ve piyasa koşulları, yabancı yatırımcıların kararlarında etkili olmaya devam edecek.