İstanbul’da Halkın Yarısı Geçinmekte Zorlanıyor: Borç Yükü Artıyor
İstanbul Planlama Ajansı (İPA)’nın Eylül 2025 verileri, İstanbul’da yaşayanların ekonomik sıkıntılarını gözler önüne seriyor. Araştırmaya göre, İstanbulluların yarısı geçinmekte zorlanırken, kredi kartı borcunu ödeyemeyenlerin oranı yüzde 40’a ulaşmış durumda. Bu durum, kentin ekonomik olarak zor bir dönemden geçtiğini gösteriyor.
İstanbul Barometresi’nden Çarpıcı Sonuçlar
İPA’nın her ay yayımladığı İstanbul Barometresi araştırmasının Eylül 2025 sayısı, kentin ekonomik atmosferine dair önemli bilgiler sunuyor. Araştırma sonuçları, hanehalkı gelirlerinin hızla eridiğini, borç yükünün arttığını ve ekonomik umutsuzluğun derinleştiğini ortaya koyuyor.
Araştırmaya katılanların yüzde 37,8’i Türkiye ekonomisinin kötüleşeceğini düşünürken, sadece yüzde 21,9’u iyileşeceğini öngörüyor. Kendi ekonomik durumunun iyileşeceğini düşünenlerin oranı ise yüzde 26,1 ile sınırlı kalmış durumda. İPA verilerine göre İstanbul’da ekonomik algı son altı ayın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Borç Sarmalı Derinleşiyor
Araştırmanın dikkat çekici sonuçlarından biri de hanehalkının borç yükündeki artış. Katılımcıların yüzde 40’ı kredi kartı borcunun yalnızca asgarisini ödeyebiliyor. Tüm borcunu ödeyebilenlerin oranı ise bir ayda yüzde 47,6’dan yüzde 40,6’ya gerilemiş durumda. Alt gelir grubundaki katılımcıların yüzde 11,3’ü ise hiçbir ödeme yapamadığını belirtiyor.
İPA uzmanları bu eğilimin, hanede borç sarmalının derinleştiğini ve gelirlerin krediye bağımlı hale geldiğini vurguluyor. Bu durum, özellikle düşük gelirli ailelerin ekonomik olarak daha da zorlanmasına neden oluyor.
Temel İhtiyaçlar Karşılanamıyor
Araştırmaya katılanların yüzde 53,9’u “geçinmekte zorlandığını” ifade ederken, yüzde 31,4’ü ise artık temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamadığını belirtiyor. Bu oran bir önceki ay yüzde 22,1 seviyesindeydi. Raporda, “Eylül ayı itibarıyla İstanbul’da her üç kişiden biri temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor” tespiti yapılıyor. Bu durum, İstanbul’da yaşayanların yaşam standartlarının ciddi şekilde düştüğünü gösteriyor.
Katılımcıların yüzde 49,5’i hanesinde yeterli gıdaya ulaşamama endişesi yaşıyor. “Sıklıkla endişe duydum” diyenlerin oranı ise yüzde 17,9’a çıkmış durumda. Gıda harcamaları, İstanbul’daki yaşam maliyetinin en hızlı artan kalemi olmaya devam ediyor.
Ödemelerde Aksama
Eylül ayında katılımcıların yüzde 18,3’ü tüm fatura ve aidatlarını ödeyemediğini bildiriyor. Bu durum, özellikle sabit gelirli vatandaşlar için büyük bir sorun teşkil ediyor. En çok aksayan ödemeler ise şu şekilde sıralanıyor:
- Elektrik faturası (yüzde 61)
- Su faturası (yüzde 52,7)
- Doğalgaz faturası (yüzde 44,5)
Bu veriler, enerji ve su gibi temel hizmetlere erişimde yaşanan zorlukları gözler önüne seriyor.
Gelecek Beklentileri Karamsar
Araştırmaya katılanların büyük bir bölümü önümüzdeki 6 aya dair ekonomik risklerin artacağını düşünüyor. Yüzde 73,5’i işsizliğin artacağını, yüzde 87,1’i dövizin yükseleceğini öngörüyor. Katılımcıların yüzde 40,7’si ise ekonomik büyümenin azalacağını düşünüyor. Bu karamsar tablo, İstanbulluların geleceğe dair umutlarını azaltıyor.
Eğitimde de Zorluklar Yaşanıyor
Bu ayın tematik dosyasında “Devlet ve özel okullar arasındaki farklar” ele alındı. Velilerin büyük kısmı, özel okul ücretleri ve kırtasiye-giyim gibi yan giderlerdeki artış nedeniyle çocuklarının eğitimine devam ettirmekte zorlandığını belirtiyor. Bu durum, eğitimde fırsat eşitsizliğinin derinleşmesine neden oluyor.
İPA’nın Değerlendirmesi
İPA’nın gündem araştırmalarına göre eylül ayında İstanbul’da halkın öncelikli gündemi ekonomi, adalet ve toplumsal güvenlik oldu. İPA’dan yapılan değerlendirmede, “İstanbulluların ekonomik dayanıklılığı hızla zayıflıyor. Gelir-gider dengesinin bozulması, yaşam maliyetindeki artış ve borçluluk, sosyal refah üzerinde ciddi baskı yaratıyor” ifadeleri kullanıldı. Bu durum, İstanbul’da yaşayanların yaşam kalitesinin düşmesine ve sosyal huzursuzluğun artmasına neden olabilir.
