Hurda İthalatındaki Düşüş Türk Çelik Piyasasını ve Küresel Dengeleri Etkiliyor

Türkiye’nin hurda ithalatındaki düşüş, küresel hurda piyasasında önemli bir etki yaratıyor. Alımlardaki azalma, fiyat dengelerini yeniden şekillendirirken, Avrupa tedarikçileri yeni pazarlar arayışına giriyor. Yüksek seyreden navlun maliyetleri ise ihracatçılar için ilave bir yük olarak öne çıkıyor. 2025’in ilk sekiz ayında yaşanan bu daralma, Türk çelik sektörünün durumu ve küresel piyasalar üzerindeki etkileriyle yakından takip ediliyor.

Türkiye’nin Hurda İthalatındaki Azalma: Detaylar ve Nedenleri

Türkiye’nin 2025 Ocak-Ağustos dönemindeki hurda ithalatı, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 9,4 oranında azalarak 12,25 milyon ton olarak gerçekleşti. Yalnızca Ağustos ayındaki ithalat miktarı 1,39 milyon ton seviyesinde kaldı. Bu rakamlar, yıllık bazda yüzde 29,1, aylık bazda ise yüzde 5,5‘lik bir düşüşe işaret ediyor.

SteelOrbis ve TÜİK verilerine göre, bu ithalatın değeri 504 milyon dolar olarak kaydedildi. Bu miktar, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 37,5 daha düşük. Türkiye’nin başlıca hurda tedarikçileri arasında ABD, İngiltere ve Hollanda bulunurken, Rusya’dan yapılan hurda arzı ise yüzde 33 artış göstererek 524 bin tona ulaştı.

Talepteki zayıflığın temel nedenleri arasında, Türkiye’deki inşaat demiri satışlarındaki yavaşlama ve çelik sektöründeki karlılık oranlarının azalması yer alıyor. Yüksek enerji maliyetleri ve faiz oranları da üreticilerin ithalat yapma iştahını azaltan faktörler arasında sayılabilir.

Navlun Maliyetleri ve Talep Baskısı Fiyatları Aşağı Çekiyor

S&P Commodity Insights’ın Münih’te düzenlenen Uluslararası İnşaat Demiri Üreticileri Konferansı’nda paylaştığı bilgilere göre, Türk hurda piyasasında Eylül ayının sonundaki genel hava, “bekle-gör” şeklinde özetlenebilir. Konferans katılımcıları, zayıf talep ve artan navlun maliyetlerinin hurda fiyatlarını baskı altında tuttuğunu belirtiyor.

Platts verilerine göre, Türkiye’nin Baltık bölgesinden ithal ettiği ağır ergitme hurdasının (HMS 1/2 80:20) fiyatı 342 dolar/ton CFR, parçalanmış hurda fiyatı ise 362 dolar/ton CFR seviyesinde gerçekleşti. Rotterdam–Aliağa hattındaki Supramax navlun oranı ise 24,25 dolar/ton ile bir ayda yüzde 15 gibi önemli bir artış gösterdi.

Bir piyasa katılımcısı, yüksek navlun maliyetlerinin karlılığı düşürdüğünü ve mevcut hurda fiyatlarının sürdürülebilir olmadığını vurguladı. GMK’nın analizine göre ise, hurda fiyatları Türkiye’de Eylül ayında yüzde 2,2 düşüşle 336 dolar/ton seviyesine geriledi. Avrupa’daki arz fazlası ve ABD’deki zayıf yassı ürün talebi de fiyatlar üzerindeki baskıyı artırıyor. Çin’de ise sadece iç piyasada hafif bir artış gözlemlendi.

Zayıf İnşaat Talebi Zincirleme Etki Yaratıyor

Sektör temsilcileri, Türk çelik sektörünün “bekle-gör” politikası izlediğini belirtiyor. ABD ve Kanada’nın uyguladığı çelik ve alüminyum ithalat kotaları, Türkiye’nin geleneksel pazarlarını olumsuz etkilerken, Avrupa’daki CBAM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması) belirsizliği de yeni siparişlerin yavaşlamasına neden oluyor.

Bir ihracatçı, ABD’nin yüzde 50‘ye yükselttiği gümrük vergisiyle satış yapmanın imkansız hale geldiğini ve bu pazarın fiilen kapandığını ifade etti. Avrupa’daki ekonomik durgunluk da iç piyasadaki zayıflığı telafi edemiyor.

Türk inşaat sektöründeki yavaşlamanın hurda talebine doğrudan yansıdığı belirtiliyor. Zayıf demir çelik talebi, hurda ithalatını azaltırken Avrupa’da arz birikimine yol açıyor.

Gelecek Beklentileri ve Projeksiyonlar

Piyasa katılımcılarına göre, hurda fiyatları ekim ayında ton başına 5-10 dolar arasında dalgalanma gösterebilir. Türk fabrikalarının yüksek enerji maliyetleri ve düşük kar marjları, piyasadaki toparlanmayı sınırlayan faktörler arasında yer alıyor. Mısır’ın kütük ithalat vergisi uygulaması nedeniyle hurdaya yönelmesi ve Türkiye’nin Dahilde İşleme Rejimi’nde yaptığı düzenlemeler kısa vadede alımları canlandırabilir. Ancak genel beklenti, 2025’in son çeyreğinde piyasanın durgun ve temkinli bir görünüm sergileyeceği yönünde.

Bölgesel Hurda Piyasası Görünümü

Avrupa

Eylül ayında Avrupa’da hurda fiyatları bölgesel farklılıklarla birlikte düşüş gösterdi. İtalya’da E3 tipi hurda fiyatı 295 euro/ton, Almanya’da ise 280 euro/ton seviyesine geriledi. Türk talebinin azalması, Avrupa limanlarında stok birikimine neden oldu. İspanya ve Fransa’da yüksek mamul stokları birikirken, Almanya’da bazı fabrikalar zayıf siparişler nedeniyle üretimi azalttı ve bu da yerel hurda talebini düşürdü. İnşaat sektöründe bir canlanma ve Türkiye’den gelen talepte bir toparlanma olmazsa, Avrupa fiyatlarının aşağı yönlü dalgalanmaya devam etmesi bekleniyor.

ABD

ABD’de hurda fiyatları 29 Ağustos ile 25 Eylül arasında yüzde 3,9 düşüşle 295 ABD doları/ton FOB seviyesine indi. Zayıf sıcak haddelenmiş rulo talebi nedeniyle üreticiler hurda alım fiyatlarını aşağı çekti. Tayvan, zayıflayan inşaat demiri piyasası ve Çin kütüklerinden gelen rekabet nedeniyle alım seviyelerini kademeli olarak azaltırken, Türkiye’deki talep durgun kaldı. Kanada’nın ABD’ye hurda ithalatı ve Brezilya’nın pik demirine uygulanan gümrük vergisinin devam etmesinin ardından yeni büyüme faktörlerinin eksikliği de ek bir baskı oluşturdu. Ekim ayında fiyatlarda 10-20 dolar/tonluk bir düşüş daha bekleniyor.

Çin

Çin’de Eylül ayında yurt içi fiyatlar yüzde 0,9 artarak 324,3 ABD doları/tona yükselirken, ithalat fiyatları yüzde 0,7 düşüşle 332,5 ABD doları/ton CFR‘ye geriledi. Çelik arzındaki kıtlık nedeniyle iç fiyatların mevcut seviyelerine yakın kalması bekleniyor, ancak çelik talebinde bir iyileşme olmadığı sürece önemli bir artış beklenmiyor. Arz rekabetçi seviyelere düşmediği sürece ithal hurda baskı altında kalmaya devam edecek.

Sonuç olarak, Türkiye’nin hurda ithalatındaki düşüş, sadece yerel çelik sektörünü değil, küresel hurda piyasalarını da derinden etkiliyor. Talep ve maliyet baskısı, piyasa oyuncularını temkinli bir duruş sergilemeye iterken, bölgesel gelişmeler ve dış ticaret politikaları da fiyat hareketleri üzerinde belirleyici rol oynuyor.