Cebri İcra Kanunu Taslağı: ATO’da Tartışıldı, Ticaretin Sigortası Olacak mı?

İcra İflas Kanunu’nu kökten değiştirmesi beklenen Cebri İcra Kanunu taslağı, Ankara Ticaret Odası (ATO) ev sahipliğinde düzenlenen bir toplantıda masaya yatırıldı. Adalet Bakan Yardımcısı Niyazi Acar, taslağın tüm kesimler tarafından derinlemesine tartışılmasının önemine vurgu yaparak, metnin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), barolar ve üniversitelere gönderildiğini ve taraflara altı ay süre verildiğini belirtti. Acar, “Kanun taslağını yasalaşmadan önce tartışırsanız, yasalaştıktan sonra tartışılmaz, uygulanır” diyerek sürecin şeffaf ve katılımcı bir şekilde yürütülmesinin gerekliliğini vurguladı.

Ticaretin Sigortası: Cebri İcra Kanunu’nun Önemi

ATO Başkan Yardımcısı Temel Aktay, düzenlemenin ticaretin sigortası niteliğinde olduğunu ifade ederek, işlerin kötüye gitmesi durumunda şirketlerin ve ticaretin ayakta kalmasını sağlayacak, ekonomiye güvenin sarsılmasını önleyecek önemli bir araç olduğunu dile getirdi. Aktay, ticaretin temel şartının güven olduğunu belirterek, “Güvenin olmadığı yerde yatırım olmaz, üretim olmaz, istihdam olmaz. Mevcut sistemde, alacaklının hakkına kavuşması uzun sürüyor, hatta bazen alacaklı alacağını unutmak zorunda kalıyor” dedi.

Aktay, zor duruma düşen bir işletmeden devlet, bankalar ve finansal kurumların alacaklarını öncelikli olarak tahsil edebildiğini, ancak ekonominin lokomotifi olan ve finansmana erişmekte zorlanan KOBİ’lerin alacaklarının çoğu zaman tahsil edilemeyen alacaklara dönüştüğünü belirtti. Bu durumun KOBİ’ler üzerindeki yükünü hafifletmek ve alacaklarını daha hızlı tahsil etmelerini sağlamak amacıyla yeni düzenlemelerin hayata geçirilmesinin elzem olduğu vurgulandı.

Mevcut Sistemdeki Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Yargının ve icra dairelerinin iş yükünün fazlalığına dikkat çeken Temel Aktay, konkordato sürecinin çoğu zaman kötüye kullanıldığını ve bunun ticari hayatın hızına ayak uyduramadığını ifade etti. “Reel sektör hızlı karar alır, hızlı üretir, hızlı satar ama hukuk ağır işlediğinde o hız zincirleniyor” diyerek mevcut sistemin verimsizliğini dile getirdi.

Aktay, mevcut sistemin başvuruda bulunan şirketi koruma altına alırken, bu şirketle iş yapanları dışarıda bıraktığını savunarak, “Bugün bir işletme alacağını tahsil edemediğinde, sadece kendisi değil, tedarikçisi, çalışanı, devlete ödediği vergi zinciri de etkileniyor. Çekini bozduramayan, alacağını tahsil edemeyen büyük bir sıkıntı içinde yaşarken, konkordato şemsiyesi altına giren şirket tüm sıkıntıların dışında kalıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Konkordato Uygulaması ve Alternatif Modeller

Konkordatonun doğru kullanıldığında işletmelere nefes aldıran bir uygulama olduğunu belirten Temel Aktay, yapılan araştırmalarda bu sistemin sadece Türkiye ve İsviçre’de uygulandığının tespit edildiğini ifade etti. Aktay, Almanya, Fransa ve Amerika gibi ülkelerde uygulanan yeniden yapılanma modellerinin işletmeleri batmaktan koruduğunu ve bu modellerin Türkiye’ye uyarlanabileceğini vurguladı.

Aktay, bu taslağın sadece hukukçuların değil, girişimcinin, üreticinin, her vatandaşın meselesi olduğunun altını çizerek, taslağın geniş bir mutabakatla şekillendirilmesinin önemini vurguladı.

100 Yıllık Kanuna Neşter: Yeni Taslağın Hedefleri

Cebri İcra Kanun Taslağı Bilim Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Selçuk Öztek, komisyonun dokuz yıldır çalıştığını ve yürürlükteki düzenlemenin İsviçre kanunu örnek alınarak 1932 yılında yayınlandığını hatırlattı. Öztek, “Biz icra ve iflas hukukçuları ekonomide işler iyi gidiyor mu gitmiyor mu bunu anlamak için iflaslara ve konkordatoya bakıyorduk. Kanun nerdeyse 100 yıllık bir kanun ve bu sürede tam 41 değişiklik yapıldı” dedi.

Prof. Dr. Öztek, mevcut kanunun günümüz ihtiyaçlarına cevap vermediğini ve bu nedenle köklü bir reforma ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Taslağın, alacaklı ve borçlu haklarını dengeli bir şekilde koruyacak, icra süreçlerini hızlandıracak ve şeffaflığı artıracak bir yapıya sahip olması hedefleniyor.

Toplantının devamında, Yeni Ekonomi Danışmanlık A.Ş Kurucu Ortağı YMM Nazmi Karyağdı’nın moderatörlüğünde düzenlenen panelde, Cebri İcra Kanunu Taslağı’nın farklı yönleri alanında uzman isimler tarafından ele alındı.

Sonuç olarak, Cebri İcra Kanunu taslağı, Türkiye’deki icra ve iflas sistemini modernleştirmeyi, ticaretin önündeki engelleri kaldırmayı ve ekonomiye güveni artırmayı amaçlayan önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Taslağın tüm paydaşların katılımıyla şekillendirilmesi ve en iyi uygulamaların dikkate alınması, başarılı bir reformun anahtarı olacaktır.