Güvensiz Ürünlere Geçit Yok: Bakanlıktan 5 Milyar TL Ceza!

Ticaret Bakanlığı, Türkiye’de ürün güvenliği konusundaki kararlılığını bir kez daha vurgulayarak, güvensiz ürün arz edenlere toplamda 5 milyar TL idari para cezası uygulandığını duyurdu. Bakanlık, Avrupa Birliği (AB) ile Gümrük Birliği çerçevesinde, AB’deki ürün güvenliği standartlarının Türkiye’de de aynı titizlikle uygulandığını belirtti.

Türkiye’de Ürün Güvenliği Denetimleri Artırılıyor

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, AB mevzuatındaki değişikliklerin hızla Türk hukuk sistemine entegre edildiği vurgulandı. Bu kapsamda, oyuncaklardan yapı malzemelerine, tıbbi cihazlardan anne bebek ürünlerine, ayakkabılardan tekstil ürünlerine kadar geniş bir yelpazede ürün, risk esaslı olarak ithalatta ürün güvenliği denetimine tabi tutuluyor.

Amaç, mevzuata aykırı, tehlikeli, sağlığa zararlı ve güvensiz ürünlerin Türkiye’ye girişini engellemek. Bakanlık, insan, hayvan ve çevre sağlığını koruma misyonunun yanı sıra, yerli üreticileri uygunsuz ithal ürünlerin neden olduğu haksız rekabete karşı koruma konusunda da kararlı adımlar atıldığını belirtti.

TAREKS ile İthalatta Etkin Denetim

Dış ticarette ürün güvenliği denetimlerinin etkinliğini artırmak amacıyla hayata geçirilen TAREKS (Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi) sisteminin önemine değinildi. Bakanlık, TAREKS’in devreye alındığı 2011 yılından bu yana ithalatta toplam 49 milyar sanayi ürünü denetlendiğini açıkladı. Bu denetimler sonucunda, uygunsuz veya güvensiz bulunan toplam 424 milyon ürünün Türkiye’ye girişi engellendi.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan denetimlerle de uygunsuz tarım ve gıda ürünlerinin ülkeye girişinin engellendiği belirtildi. Bu denetimlerin, ülkeye girişine izin verilmeyen ürünlerin sayısının çok ötesinde caydırıcı bir etki yarattığına dikkat çekildi.

Piyasada Güvenlik ve Denetim

Ürün güvenliği faaliyetlerinin yanı sıra, mevzuat uyumu ve kalite altyapısının oluşturulmasının da önemine değinildi. Bakanlık, dış ticarette ve iç piyasada mevzuata uygun ürünlerin piyasaya arzının sağlanması, uygun olmayan ürünlerin piyasaya arzının engellenmesi için denetimlerin yapıldığını vurguladı.

Piyasaya arz edilmesi hedeflenen, arz edilen, piyasada bulundurulan veya hizmete sunulan tüm ürünlerin güvenli olması ve ilgili teknik düzenlemelere uygunluk göstermesi gerektiği belirtildi. Tüm aktörlerin yükümlülüklerine dair düzenlemeler yapıldığı ifade edildi.

Bakanlık öncülüğünde 8 farklı yetkili kuruluşla, Türkiye piyasasına arz edilen ürünlerin mevzuatına uygun ve güvenli olması için gözetim ve denetim faaliyetleri yürütülüyor. 2009 yılından bu yana yapılan denetimlerde uygunsuz ya da güvensiz bulunan 708 milyon ürün uygun hale getirtilmiş, piyasaya arzı yasaklanmış veya piyasadan toplatılmıştır.

E-Ticarette Güvenlik Önlemleri Artırılıyor

Açıklamada, e-ticaret alanındaki gelişmelerin de yakından takip edildiği ve bu doğrultuda “Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik”in Nisan ayı itibarıyla uygulamaya alındığı hatırlatıldı.

Bu yönetmelik kapsamında, Türkiye’de faaliyet gösteren e-ticaret platformları, çevrim içi aracı hizmet sağlayıcılar ile ülkedeki nihai kullanıcılara ürün sunan internet sitelerinin, AB’deki yükümlülüklerle benzer şekilde, ürün listelemelerinde ilgili uyarılara, güvenlik işaretlerine, ürün görsellerine, üretici, ithalatçı veya Türkiye’de yerleşik iktisadi işletmecinin kimlik ve iletişim bilgilerine yer vermeleri gerekiyor.

Aracı hizmet sağlayıcıların, vatandaşların ürün güvenliği ile ilgili hususlarda hızlı şekilde geri bildirim yapabilmelerine olanak tanımak, yetkili kuruluşlardan gelen içerik kaldırma taleplerini yerine getirmek amacıyla “ürün güvenliği temas noktası” oluşturmaları sağlanıyor. Yetkili kuruluşlarca uygunsuz olduğu belirlenen ürünlerin bildirim yapıldıktan sonra en geç 24 saat içerisinde yayından kaldırılmasının yasal bir zorunluluk olduğu vurgulandı.

Aksi halde, söz konusu ürünler Erişim Sağlayıcıları Birliği tarafından erişime kapatılıyor. Bakanlığa yapılan geri bildirimlerden, denetime konu olmadan, iktisadi işletmecilerin mevzuata istinaden kendiliğinden gereklilikleri yerine getirdikleri, örneğin aracı hizmet sağlayıcıların uygunsuz olduğu ortaya çıkan ürünlerin satışını sonlandırdığı, imalatçı ile sözleşmeyi feshettiği görülmektedir.

Yönetmelik hükümleri hem yerli hem de yabancı iktisadi işletmeler ve aracı hizmet sağlayıcılar için geçerlidir. Böylece, Türkiye’de yerleşik iktisadi işletmelerin hem yurt dışından gönderilen, güvensiz olma ihtimali bulunan ürünlere karşı hem de yurt içinde olup da düzenlemelere uymayanlara karşı haksız rekabetten korunması amaçlanmaktadır.

Bakanlık, gelecek dönemde yapay zeka destekli yeni denetim altyapısıyla hem denetim kapasitesini artıracak hem de kaynaklarını daha verimli kullanarak daha hızlı, hedefe odaklı ve önleyici denetimler gerçekleştireceğini duyurdu. Ürün güvenliğinin sağlanması ve e-ticaret alanında güvenli bir piyasa yapısının oluşturulması için gereken her adımın kararlılıkla atılmaya devam edileceği vurgulandı.