Konkordato Mağduru İşçilere Kıdem Tazminatı Garanti Fonu Çözümü Önerisi

Ekonomik zorluklar yaşayan ve konkordato ilan eden şirketlerde çalışan işçilerin en büyük sorunlarından biri, hak ettikleri kıdem tazminatlarını alamamalarıdır. Bu soruna çözüm olarak, alanında uzman isimler tarafından Kıdem Tazminatı Garanti Fonu kurulması önerisi gündeme getirildi. Eski Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başmüfettişi Ahmet Metin Aysoy ve Yeni Ekonomi Danışmanlık A.Ş Kurucu Ortağı Nazmi Karyağdı’nın ortak çalışması, bu konudaki mevcut sorunlara ve olası çözüm yollarına dikkat çekiyor.

Konkordato Sürecinde Kıdem Tazminatı Sorunu

Çalışmada, konkordato, işverenin ödeme güçlüğüne düşmesi ve iflas gibi durumların, ödenmeyen kıdem tazminatları nedeniyle işçi ve işveren arasında büyük anlaşmazlıklara yol açtığı vurgulanıyor. Bu tür durumlarda işçilerin haklarını koruyacak ve işverenlerin de yükünü hafifletecek bir mekanizmaya ihtiyaç duyuluyor.

Mevcut durumda, mevzuatta sadece 3 aylık ücretler için Ücret Garanti Fonu uygulaması bulunuyor. Ancak bu fon, kıdem tazminatlarını kapsamıyor. Aysoy ve Karyağdı, bu eksikliği gidermek amacıyla, Ücret Garanti Fonu benzeri bir yapının, konkordato ilan etmiş veya iflas etmiş işverenlerin kıdem tazminatı borçları için de hayata geçirilebileceğini belirtiyor.

Ücret Garanti Fonu’nun İşleyişi ve Kapsamı

Çalışmada Ücret Garanti Fonu’nun işleyişi hakkında detaylı bilgiler veriliyor. Buna göre, Ücret Garanti Fonu, işverenler tarafından ödenen işsizlik sigortası primlerinin yıllık toplamının %1’inden oluşuyor. Bu fondan yararlanabilmek için belirli şartların sağlanması gerekiyor:

• Hizmet akdine bağlı olarak, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında çalışıyor olmak.
• İşverenin ödeme güçlüğüne düşmesi (konkordato ilanı, aciz vesikası alınması, iflas veya iflasın ertelenmesi kararı verilmesi).
• İşçinin, işverenin ödeme güçlüğüne düşmesinden önceki son bir yıl içinde aynı işyerinde 4447 sayılı Kanun kapsamında çalışmış olması.
• 5 yıllık zaman aşımına uğramamış ödenmeyen ücret alacağının bulunması.

Ancak burada bir üst sınır bulunuyor: Ödeme, asgari ücretin 7.5 katını geçemiyor.

Kıdem Tazminatı Garanti Fonu Nasıl Finanse Edilebilir?

Çalışmada, Kıdem Tazminatı Garanti Fonu’nun finansman kaynakları da değerlendiriliyor. İşsizlik Sigortası Nakit Fon Varlığı‘nın 2024 yılı sonu itibarıyla 358 milyar 971 milyon liraya ulaştığı bilgisi veriliyor. Bu kapsamda, Kıdem Tazminatı Fonu’nda da Ücret Garanti Fonu’nda olduğu gibi işverenin ödediği primden %10 civarında kesinti yapılabileceği ve bu sayede 3 yıllık kıdem tazminatı alacağının karşılanabileceği öngörülüyor.

Çalışmanın Sonuç ve Önerileri

Çalışmanın sonuç bölümünde, ödeme aczi içine girmiş, konkordato ilan etmiş veya iflas etmiş işverenlerin işçiye olan ödenmemiş üç aylık ücretlerinin Ücret Garanti Fonu’ndan ödenmesinin, ödenmemiş kıdem tazminatları için de örnek teşkil ettiği belirtiliyor. Bu nedenle, ödenmemiş kıdem tazminatlarının bir kısmının Kıdem Tazminatı Garanti Fonu’ndan ödenmesi yönünde mevzuat değişikliği yapılması öneriliyor. Bu sayede hem işçilerin hem de işverenlerin mağduriyetleri ve ihtilafların önüne geçilebileceği vurgulanıyor.

Bu önerinin hayata geçirilmesi, özellikle ekonomik olarak zor durumda olan şirketlerde çalışan işçiler için büyük bir güvence sağlayabilir. Kıdem tazminatlarının ödenmemesi, zaten zor durumda olan işçilerin geçim kaynaklarını daha da zorlaştırırken, Kıdem Tazminatı Garanti Fonu sayesinde bu mağduriyetlerin önüne geçilebilir.

Ayrıca, bu tür bir fonun kurulması, işverenler açısından da belirsizliği azaltabilir ve konkordato süreçlerinin daha sağlıklı yönetilmesine katkı sağlayabilir. Özellikle konkordato sürecinde olan ve işçi haklarını koruma konusunda hassas olan şirketler için bu fon, önemli bir destek mekanizması olabilir.