Rekabet Kurulu İlaç Sektörü Soruşturmasında Sözlü Savunmaları Aldı, Karar Bekleniyor
Rekabet Kurulu, ilaç sektöründe faaliyet gösteren 17 şirket hakkında yürütülen soruşturma kapsamında önemli bir aşamaya geldi. Şirketlerin rekabete aykırı anlaşmalar yaptığı iddiasıyla başlatılan soruşturmada, sözlü savunma toplantıları tamamlandı. Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle başkanlığında gerçekleşen toplantıda, soruşturma heyeti temsilcileri ve şirket temsilcileri iddialara ilişkin savunmalarını sundu. Nihai kararın 15 gün içinde açıklanması bekleniyor.
Soruşturmanın Kapsamı ve İddialar
Rekabet Kurulu Başkanı Birol Küle, toplantının başında soruşturmanın amacını özetledi. Soruşturma, ilaç sektöründe faaliyet gösteren teşebbüslerin rekabete hassas bilgi paylaşımında bulunmak ve çalışan ayartmama anlaşmasına taraf olmak iddiaları üzerine başlatılmıştı. Ayrıca, AbbVie Tıbbi İlaçlar Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin (ABBVIE) hakim durumunu kötüye kullanmak suretiyle Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal edip etmediği de soruşturma kapsamında incelendi.
Soruşturma heyeti temsilcisi, AbbVie ile Pfizer PFE İlaçları AŞ (PFIZER) arasında rekabete hassas bilgi paylaşımı yapıldığı iddiasını dile getirdi. Buna ek olarak, AbbVie, Abdi İbrahim İlaç San. ve Tic. AŞ (Abdi İbrahim), AstraZeneca İlaç San. ve Tic. Ltd. Şti. (Astrazeneca), BASF Türk Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. (BASF), Bausch+Lomb Sağlık ve Optik Ürünleri Tic. AŞ (Bausch&Lomb ), Bayer Türk Kimya San. Ltd. Şti. (Bayer), Glaxosmithkline İlaçları San. ve Tic. AŞ (GSK), İlko İlaç San. ve Tic. AŞ (İlko), Johnson Sıhhi Malzeme San. ve Tic. Ltd. Şti. (Johnson&Johnson), Liba Laboratuarları AŞ (Liba), Menarini Sağlık ve İlaç San. Tic. AŞ (MenariniI), Merck İlaç Ecza ve Kimya Tic. AŞ (Merck), Merck Sharp Dohme İlaçları Ltd. Şti. (MSD), Michael Page NEM İstihdam Danışmanlığı Ltd. Şti. (Michael Page), Panasonic Elektronik Satış AŞ (Panasonic), PFIZER, Sanofi İlaç San. ve Tic. AŞ (Sanofi), SIFI İlaç AŞ (SIFI) ve World Medicine İlaç San. ve Tic. AŞ (World Medicine) şirketlerinin çalışan ayartmama anlaşmasına taraf olduğu iddiaları da soruşturma kapsamındaydı.
Soruşturma sürecinde elde edilen belgeler doğrultusunda, Adeka İlaç San. ve Tic. AŞ (Adeka), Arven İlaç San. ve Tic. AŞ (Arven), Berko İlaç ve Kimya San. AŞ (Berko), Bilim İlaç Sanayii ve Tic. AŞ (Bilim), Daiichi Sankyo İlaç Tic. Ltd. Şti. (Daiichi), Drogsan İlaçları San. ve Tic. AŞ (Drogsan), Genveon İlaç San. ve Tic. AŞ (Genveon), Neutec İlaç San. Tic. AŞ (Neutec), Novartis Sağlık, Gıda ve Tarım Ürünleri San. ve Tic. AŞ (Novartis), Sanovel İlaç San. ve Tic. AŞ (Sanovel), Santa Farma İlaç San. AŞ (Santa Farma) ve Servier İlaç ve Araştırma AŞ (Servier) hakkında da ilgili kanunu ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla soruşturma açılmasına karar verildiği belirtildi. Kurul, soruşturma süreci devam ederken Argis İlaç Sanayi ve Ticaret AŞ (Argis), Farmatek İlaç Sanayi ve Ticaret AŞ (Farmatek) ve Helba İlaç İç ve Dış Sanayi Ticaret AŞ’nin (Helba) soruşturma tarafı olarak eklenmesine karar verdi.
Şirketlerin Savunmaları ve Beklentiler
Soruşturma heyeti temsilcisi, Adeka, Amgen, Argis, Arven, Astrazeneca, Berko, Farmatek, Helba, İlko, Merck, Novartis, Novo Nordisk, Pfizer, Sanofi, Sanovel, Santa Farma ve Servier‘in çalışan ayartmama anlaşmasına taraf olmak ve rekabete hassas bilgi paylaşımı yapmak suretiyle ilgili kanunu ihlal ettiklerini bildirdi. Bu eylemlerin bireysel muafiyetten yararlanamayacağı ve bu nedenle ilgili teşebbüslere idari para cezası uygulanması gerektiği sonucuna varıldığına işaret edildi.
Diğer taraftan, AbbVie, Basf, Bausch&lomb, Bayer, Daiichi, Johnson&Johnson, Liba, Michael Page, MSD, Neutec, Panasonic, SIFI ve World Medicine ünvanlı teşebbüslere, kanunu ihlal ettiği tespit edilemediğinden idari para cezası verilmesine gerek olmadığı kanaatine ulaşıldığı kaydedildi.
Toplantıda, hakkında idari para cezası istenen Adeka’nın temsilcisi, ihlal iddiasına katılmadıklarını ve Kovid-19 salgını sürecinde insan sağlığını korumak için uygulanan aşı solüsyonlarının tedariki amacıyla ilave çalışan istihdamı gerekliliğine bağlı olarak 2020-2021 yıllarında 550’ye yakın çalışan bulunduğunu, diğer yıllarda 500 kişinin üzerinde istihdam gerçekleştirilmediğini söyledi. Amgen temsilcisi ise firma hakkında ileri sürülen bulgunun gerçek olmadığını, varsayımlara dayandığını ifade etti.
Karar Ne Zaman Açıklanacak?
Rekabet Kurulu, soruşturmaya ilişkin nihai kararını 15 gün içinde açıklayacak. Kararın daha erken alınması durumunda Kurumun internet sitesinden duyurulacağı belirtildi. Bu karar, ilaç sektöründe rekabet ortamının korunması ve tüketicilerin menfaatlerinin gözetilmesi açısından büyük önem taşıyor.
İlaç sektöründeki bu tür soruşturmalar, sektöre yön veren şirketlerin davranışlarını şekillendirme ve rekabet ihlallerini önleme amacı taşıyor. Rekabet Kurumu’nun bu tür çalışmaları, sektördeki oyuncuların daha dikkatli ve yasalara uygun hareket etmelerine katkı sağlıyor.
Sektörel Etkiler ve Pazar Beklentileri
Rekabet Kurulu’nun bu soruşturması, ilaç sektöründe faaliyet gösteren şirketler üzerinde önemli etkiler yaratabilir. İdari para cezaları, şirketlerin finansal performansını olumsuz etkileyebilirken, itibar kaybına da yol açabilir. Diğer yandan, rekabet ihlallerinin önlenmesi, sektörde daha adil bir rekabet ortamının oluşmasına ve tüketicilerin daha uygun fiyatlarla ilaçlara erişmesine katkı sağlayabilir.
Önümüzdeki dönemde, Rekabet Kurulu’nun nihai kararının açıklanmasıyla birlikte sektördeki şirketlerin stratejileri ve iş modelleri üzerinde değişiklikler yaşanması bekleniyor. Özellikle, çalışan ayartmama anlaşmalarına ve rekabete hassas bilgi paylaşımına ilişkin uygulamaların daha sıkı bir şekilde denetlenmesi ve kontrol edilmesi öngörülüyor.
