Yeni Sığınak Yönetmeliği: Zorunluluklar, Standartlar ve Beklentiler

Türkiye’de sığınak yönetmeliği, günümüzün değişen ihtiyaçlarına ve koşullarına uyum sağlamak amacıyla kapsamlı bir şekilde güncellendi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü koordinasyonunda ve **44 farklı kurum ve kuruluşun iş birliğiyle** yürütülen bu çalışma, **6 ayda** tamamlandı. Yapılan değişiklikler, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Yönetmeliğin Amacı ve Kapsamı

Yönetmelik, artan nüfus ve şehirleşmenin getirdiği yeni gereksinimler doğrultusunda, mevcut sığınakların denetimini ve yeni yapılacak binalara sığınak yapımını belirli koşullara bağlamayı amaçlıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, yönetmeliğin milletin huzur ve güvenliği için atılmış önemli bir adım olduğunu vurguladı. **Millet bahçeleri ve metro tünelleri gibi alanların sığınak hizmeti verecek şekilde düzenlenmesi** de bu kapsamda değerlendiriliyor.

Yeni Yapılara Getirilen Sığınak Zorunluluğu

Yeni yönetmelikle birlikte, belirli büyüklükteki ve işlevdeki binalara sığınak yapma zorunluluğu getirildi. Bu yapılar arasında:

• Toplam bağımsız bölüm sayısı **10’dan fazla olan konutlar**
• Yatak sayısı **50’den fazla olan yurtlar, koğuşlar, oteller ve diğer konaklama tesisleri**
• Yatak sayısı **25’ten fazla olan engelli, yaşlı, çocuk sürekli bakımevleri**
• Yataklı sağlık tesisleri
• Emsal hesabına konu alanı **2000 metrekareden fazla olan her türlü imalat ve sanayi tesisleri** yer alıyor.

Ayrıca, resmi yapılardan emsal hesabına dahil alanı **1000 metrekare ve üzeri olan tüm yapılar** da sığınak yapmakla yükümlü olacak.

Stadyumlar ve Eğitim Yapıları İçin Özel Standartlar

Yönetmelik, stadyumlar ve eğitim yapıları için özel standartlar getiriyor. Yeni yapılacak **5000 kişi ve üzeri seyirci kapasitesine sahip stadyumlar** ve benzeri spor tesislerine sığınak zorunluluğu getirilirken, sığınakların kişi sayısı, seyirci kapasitesinin en az **%3’ü** olarak hesaplanacak. Eğitim yapılarında ise sığınakların tavan döşemesinin en az **20 cm** ve duvarlarının en az **30 cm** kalınlığında betonarme olarak inşa edilmesi zorunlu olacak.

Kamu Binalarındaki Sığınaklara İlave Tedbirler

Resmi binalar ile sağlık ve eğitim yapılarındaki sığınaklarda, en az **24 saat kesintisiz elektrik teminini sağlayacak kapasitede jeneratör** bulundurulması ve iletişim prizine ek olarak uydu telefonu altyapısı ve/veya acil durum Wi-Fi noktası yapılması gibi ilave tedbirler alınacak. **100 metrekare üzeri sığınaklarda** ise bir lavabo ve bir elektrikli pişirme yeri barındıran en az **2,30 metrekare alanlı mutfak nişi** yapılacak. Sığınaklarda ayrıca yangın söndürme cihazları ve asgari sağlık ekipmanları bulunan bir ilkyardım dolabı bulundurulacak, batarya destekli LED lamba, sabit telefon, radyo ve harici görüntülü iletişim ve haber alma aygıtları yer alacak.

Metro Tünelleri, Millet Bahçeleri ve AVM’ler

Yeni yapılacak metro hattı tünellerinin planlama dahilinde genel sığınak vasfında olacak şekilde projelendirilmesi, mevcutların ise eksikliklerinin giderilerek sığınak vasfında olacak şekilde düzenlenmesi zorunlu kılındı. Alışveriş merkezleri ile bölge, genel ve ticari otoparkların zemin altında kalan bodrum katlarındaki otopark katlarının sığınak vasfında yapılması zorunluluğu getirildi. Mevcutların ise en geç **31 Aralık 2028’e** kadar sığınak kullanımına uygun hale getirilmesi gerekecek. **15.000 m2 ve üzerinde olan millet bahçelerinde** bahçe alanının yüzde **%3’ünden** az olmamak şartıyla girişleri kamuflajlı olacak şekilde yeraltında genel sığınak yapılacak.

Erişilebilirlik ve Denetim

Yapılacak tüm sığınaklarda yaşlılar, hamileler ve engelliler gibi hareket kısıtlılığı olanların da kullanımına olanak sağlayacak şekilde TSE standartlarına uyulması zorunlu olacak. Sığınaklara dair kayıtların ruhsatı ilgili idarelerce tutulup Valiliğe (İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü) bildirilmesi zorunluluğu getirildi. Böylece AFAD’ın olası afet ve acil durum zamanlarında ülke genelinde planlama ve koordinasyon yapması kolaylaşacak.

Sorumluluk ve TRT’ye Ek Görev

Sığınakların bakımı ve acil durum için her an kullanıma hazır halde tutulmasına dair sorumluluk bina yöneticisine verildi. Yeraltı otoparkı olan yapıların sığınak teknik özelliklerine göre projelendirmeleri yapmaları durumunda ayrıca sığınak şartı aranmayacak. TRT’nin, acil durumlarda kesintisiz yayın yapmak üzere gereken tedbirleri alması ve buna uygun kurumsal hizmete dönük özel sığınaklarını inşa etmesi de yönetmelikte yer aldı.

Denetim Süreci ve Beklentiler

Yönetmeliğe getirilen geçici madde ile mevcut sığınakların en geç **1 yıl içerisinde** denetimlerinin tamamlanması ve kullanıma hazır hale getirilmesi zorunlu tutuldu. Bu düzenleme, Türkiye’nin afetlere karşı hazırlıklı olma düzeyini artırmayı ve vatandaşların güvenliğini en üst düzeye çıkarmayı hedefliyor. Yeni yönetmelikle birlikte, sığınak standartlarının yükseltilmesi, denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve toplumun bilinçlendirilmesiyle, olası bir afet durumunda can kayıplarının en aza indirilmesi bekleniyor.