Otobüs Seferlerinde Şok Düşüş: Yaz Sezonunda %25 Azalma Alarm Veriyor!
Otobüs taşımacılığı sektörü, 2025 yaz sezonunda beklenmedik bir darbe aldı. Yılın en hareketli döneminde sefer sayılarında yaşanan %25’lik düşüş, sektör temsilcilerini endişelendiriyor. Türkiye Otobüsçüler Federasyonu (TOFED) yetkilileri, bu durumun nedenlerini ve olası sonuçlarını değerlendiriyor.
Sefer Sayılarında Ciddi Azalma: Nedenleri ve Sonuçları
Verilere göre, 2024 yılının ilk altı ayında Esenler Otogarı’ndan yapılan sefer sayısı 258 bin iken, 2025 yılının aynı döneminde bu sayı 202 bin‘e geriledi. Bu dramatik düşüş, sektörde faaliyet gösteren firmalar için önemli bir gelir kaybı anlamına geliyor. TOFED Başkanı Birol Özcan, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, turizm sezonu olmasına rağmen taşıma hareketinin azaldığını vurguladı. Özcan, “Eskiden Esenler 15 Temmuz Demokrasi Otogarı’dan günde 2000 otobüs çıkardı, şimdi 1100-1200’e düştü” dedi.
Uluslararası Hatlarda Daralma: İran ve Bağdat Seferleri Durma Noktasında
Düşüş sadece yurt içi seferlerle sınırlı değil. Uluslararası otobüs hatlarında da ciddi bir daralma yaşanıyor. Türk firmaları Bulgaristan, Yunanistan ve Batum’a seferler düzenlemeye devam etse de, Irak hattı sadece Kuzey Irak’la sınırlı kalmış durumda. Güvenlik endişeleri nedeniyle Türk otobüsleri Bağdat’a giremiyor. İran’a ise seferler tamamen durmuş durumda. TOFED Başkanı Özcan, İran tarafının “toprak bastı parası” alması ve ağır cezalar kesmesi nedeniyle bu hattın tek taraflı olarak İran otobüsleriyle sürdüğünü belirtti.
2024 Verileri ve 2025 Beklentileri
2024 genelinde İstanbul Esenler Otogarı’ndan toplam 448 bin sefer yapılmış ve yaklaşık 20 milyon yolcu taşınmıştı. Ancak 2025 yaz döneminde günlük ortalama sefer sayısı, geçen yıllara göre ciddi oranda düştü. Bayram dönemlerinde dahi sefer sayılarında belirgin bir azalma görüldü. Geçtiğimiz yıl bayram döneminde günlük 2800-3000 sefer yapılırken, bu bayramda en fazla 2200 sefer yapıldığı belirtiliyor. Sektör temsilcileri, eylül ayından sonraki dönem için belirsizliğin hakim olduğunu ifade ediyor.
Akaryakıt Fiyatları ve Maliyetler
Otobüs firmaları için en büyük sorunlardan biri de artan akaryakıt maliyetleri. 2017’de litre fiyatı 3,5 TL olan mazotun, bugün 55 TL‘ye çıkması, kar marjlarını önemli ölçüde azalttı. Van–İstanbul arası sefer yapan bir otobüsün bir ton mazot harcadığı ve sadece mazot giderinin yolcu başına 687 TL tuttuğu belirtiliyor. Bu rakama şoför ücretleri, otogar komisyonları, köprü ve otoyol geçiş ücretleri gibi diğer maliyetler de eklenince, bilet fiyatları artmasına rağmen firmaların karlılığı düşüyor.
Yolcu Başına Kilometre Maliyeti
TOFED Örgütlenme Komisyonu, artan maliyetler nedeniyle yolcu başına kilometre maliyet hesabı yaparak taban ücret tarifesi çıkardı. Buna göre, bir yolcunun 115 km’de maliyeti 255 TL olurken, 550 km’de 388 TL, 1000 km’de 720 TL ve 2000 km ve üzerinde 1.500 TL‘ye ulaşıyor.
Sektörün Geleceği ve Beklentiler
TOFED Başkanı Özcan, otobüsçülüğün zorlu bir iş olmasına rağmen, sektörde şirket kapanmalarının az olduğunu belirtti. Özcan, “Otobüsçü otobüsünü satmaz, bu bir hastalık gibi. Şirketler el değiştirse de piyasadan çekilme çok nadir” dedi.
Sektör temsilcileri, İstanbul ile çevre iller arasında yapılan seferlerde Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nden geçişlerin maliyetleri artırdığını vurguluyor. İstanbul-Bursa arasında çalışan bir otobüsün günde 3 gidiş-dönüş yapması halinde fazladan 420 km yol yaptığı ve bu durumun firmaların maliyetlerini artırdığı belirtiliyor. Bu nedenle, gece 00.00’dan sonra ikinci köprü geçişine izin verilmesi talep ediliyor.
Öte yandan, verilere göre özellikle büyük şehirlerden ve denize kıyısı olmayan illerden deniz tatili yapılabilecek kıyı bölgelerine yoğun bir yönelim söz konusu. İstanbul’dan Trakya’ya %35’ten fazla talep olurken, Eskişehir’den Ayvalık’a %37’lik artış yaşandı. Bu durum, bazı bölgelerde otobüs seferlerine olan talebi artırırken, genel düşüş trendini dengelemeye yetmiyor.
Sonuç olarak, otobüs taşımacılığı sektörü, artan maliyetler, uluslararası hatlardaki sorunlar ve değişen tüketici tercihleri nedeniyle zorlu bir dönemden geçiyor. Sektör temsilcileri, devletin desteği ve yeni düzenlemelerle bu sorunların üstesinden gelmeyi umuyor.
