AVM Ziyaretleri Artıyor Ama Harcamalar Aynı Oranda Yükselmiyor

Türkiye’de alışveriş merkezlerine (AVM) olan ilgi devam ederken, harcamaların aynı oranda artmadığı dikkat çekiyor. 2021’de başlayan enflasyon yükselişi, vatandaşların alım gücünü olumsuz etkiledi. Bu durum, “AVM’ler dolu, trafik yoğun” gibi gözlemlerle “kriz yok” iddialarını gündeme getirdi. Ancak, ekonomistlerin “kıyamet harcaması” (doom spender) olarak adlandırdığı bir fenomen, yani birikim yapma umudu olmayanların harcamalarını artırması, durumu tam olarak açıklamıyor.

Türkiye’deki AVM Sayısı ve Ziyaretçi Rakamları

Türkiye genelinde **447 AVM** bulunuyor. Bunların **128’i İstanbul’da** yer alıyor. Türkiye nüfusunun yaklaşık %20’sini barındıran İstanbul, AVM trendlerini anlamak için önemli bir örneklem sunuyor. İstanbul’daki AVM’lerin toplam alanı **5 milyon 441 bin 525 metrekare**. Bu alanın bir kısmı otopark, mağazalar ve depolardan oluşuyor. Dolayısıyla ziyaretçi sayıları, AVM’lerin performansı hakkında daha net bir tablo çiziyor.

AVM Yatırımcıları Derneği (AYD), ziyaretçi sayılarını endeks bazında açıkladığı için net rakamlara ulaşmak zor. Ancak, AVM’lerin dönemsel mali tabloları incelendiğinde, ziyaretçi sayılarına dair bazı bilgilere ulaşılabiliyor. Örneğin, İstanbul’un merkezinde bulunan Cevahir AVM’nin yıllık ziyaretçi sayısı, yurt dışı kaynaklara göre **60 milyon** civarında. Bu rakam, Cevahir AVM’yi dünyanın en çok ziyaret edilen AVM’lerinden biri yapıyor.

Örnek AVM Ziyaretçi Sayıları

Torunlar GYO’nun 7 Kasım 2025 tarihli yatırımcı sunumuna göre, İstanbul’daki Torium AVM’nin 2025’in ilk 9 ayındaki ziyaretçi sayısı **7,4 milyon**. Mall of İstanbul’un aynı dönemdeki ziyaretçi sayısı ise **12,9 milyon** olarak gerçekleşti.

Avrupa Kent GYO’nun mali tablolarında, İstanbul Küçükçekmece’deki ArenaPark AVM’nin 2024 yılındaki ziyaretçi sayısı **7 milyon 476 bin 412** olarak belirtiliyor. Aynı şirketin aynı bölgedeki ArmoniPark Outlet Center AVM’sini ise **12 milyon 474 bin 683** kişi ziyaret etti.

Lüks segmentte yer alan İstinyePark’ın kendi web sitesinde yer alan bilgiye göre ziyaretçi sayısı **15,5 milyon**.

İstanbul’da AVM Ziyaret Sıklığı

Çeşitli AVM’lerin farklı performanslar sergilemesine rağmen, ortalama olarak İstanbul’daki **128 AVM’yi yılda 1 milyar 280 bin kişi** ziyaret ediyor. Bu da, İstanbul’un **15 milyon 701 bin 602** kişilik nüfusu göz önüne alındığında, kişi başına yıllık ortalama **82 AVM ziyareti** anlamına geliyor. Bir İstanbullu, yılın 365 gününün **82 gününü**, yani yaklaşık 5’te 1’ini AVM’lerde geçiriyor. Ancak, günümüz koşullarında temel ve sosyal ihtiyaçların çoğunun AVM’lerde karşılanması, bu oranın çok yüksek olmadığını gösteriyor.

AVM Harcamalarındaki Değişim

Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, “Market ve Alışveriş Merkezi” kategorisindeki harcamalarda önemli değişimler yaşandı. 2016 Ocak ayında banka kartıyla işlem başına yapılan harcama ortalama **31 TL**, kredi kartıyla ise **104 TL** idi. 2025 Ekim ayında bu tutarlar, banka kartında **387 TL’ye**, kredi kartında ise **986 TL’ye** yükseldi.

2016 yılında AVM ve marketlerde kartla yapılan aylık toplam harcama, banka kartıyla **690 bin asgari ücret** tutarındayken, kredi kartıyla **6 milyon asgari ücret** tutarındaydı. 2025 Ekim ayında ise bu rakamlar, banka kartıyla **5 milyon asgari ücret**, kredi kartıyla **15 milyon asgari ücret** seviyesine ulaştı.

Ocak 2016’dan Ekim 2025’e asgari ücretteki artış oranı **%1599** olarak gerçekleşti. Buna karşılık, AVM ve marketlerdeki harcama tutarları, işlem başına banka kartında **%1144**, kredi kartında ise **%848** oranında arttı. Bu veriler, enflasyonun yanı sıra ödeme alışkanlıklarındaki değişiklikleri de yansıtıyor. Ancak, harcamaların gelirler kadar artmadığı önemli bir gösterge olarak öne çıkıyor.

Sonuç ve Değerlendirme

AVM ziyaretlerinin yüksek seyretmesine rağmen, kartla yapılan harcamalardaki artışın asgari ücretteki artışın gerisinde kalması, tüketicilerin harcama alışkanlıklarında bir değişime işaret ediyor. “Kıyamet harcaması” olarak adlandırılan durumun etkisi azalırken, tüketicilerin daha dikkatli harcama yaptığı, temel ihtiyaçlara daha fazla odaklandığı söylenebilir. AVM’lerin geleceği, değişen tüketici davranışlarına ve ekonomik koşullara uyum sağlama becerisine bağlı olacak gibi görünüyor.