Döner Krizi Çözüldü: Türkiye, AB’deki “Türk Usulü Döner” Tescil Başvurusunu Geri Çekti

İstanbul merkezli Uluslararası Döner Federasyonu (UDOFED), Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde dönerin yalnızca “Türk usulü” hazırlanması şartıyla bu adla satılmasına yönelik başlattığı tescil işlemini geri çekti. Bu karar, uzun süredir devam eden tartışmalara son noktayı koydu.

AB Komisyonu’ndan Açıklama

AB Komisyonu Sözcüsü, konuyla ilgili Perşembe günü yaptığı açıklamada, “Döner’in Geleneksel Özel Ürün Garantisi (TSG) olarak tescili işlemi 23 Eylül 2025 tarihinde geri çekilmiştir” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, başvurunun otomatik olarak sona erdiğini teyit etti.

Başvurunun Geri Çekilme Nedenleri

UDOFED’in bu kararı almasındaki temel gerekçeler henüz resmi olarak açıklanmamış olsa da, AB kulislerinde olası bir ret kararının önüne geçilmek istendiği yönünde değerlendirmeler yapılıyor. Komisyon ve üye devletler nezdinde Türkiye’den gelen başvuruyu destekleyen ülke sayısının oldukça az olduğu belirtiliyor.

Almanya’dan Sert İtirazlar

Türkiye’nin bu girişimine en sert tepki Almanya’dan gelmişti. Dönerin yaygın bir hazır yiyecek olması ve sektördeki büyümenin devam etmesi nedeniyle Federal Gıda ve Tarım Bakanlığı, Avrupa Türk Döner Üreticileri Derneği ve Almanya Otel ve Restoran Birliği (Dehoga), başvuruya karşı olduklarını açıklamışlardı.

“Döner Almanya’ya Aittir” İddiası

Tartışmaların en dikkat çekici ifadelerinden biri, Bavyera Eyalet Başbakanı Hıristiyan Sosyal Birlik (CSU) partili Markus Söder ve Yeşiller partisinden eski Gıda ve Tarım Bakanı Cem Özdemir’den geldi. Özdemir, Türkiye’nin girişimini “Döner Almanya’ya aittir. Burada nasıl hazırlanıp yenileceğine herkes kendi karar verebilmeli” sözleriyle eleştirmişti.

Döner Sektörünün Avrupa’daki Ekonomik Boyutu

Avrupa Türk Döner Üreticileri Derneği’nin verilerine göre, Avrupa genelinde günde yaklaşık 400 ton döner üretiliyor ve sektörde yaklaşık 60 bin kişi çalışıyor. Almanya’da döner sektörünün yıllık cirosunun yaklaşık 2,4 milyar euro, Avrupa genelinde ise 3,5 milyar euro olduğu tahmin ediliyor. Bu rakamlar, döner sektörünün Avrupa ekonomisi için ne kadar önemli olduğunu gözler önüne seriyor.

Başvuru Kabul Edilseydi Ne Olacaktı?

Eğer Türkiye’nin başvurusu kabul edilseydi, AB genelinde döner satışı yapan işletmelerin yalnızca belirli üretim standartlarına uymaları ve restoranların da Türkiye tarafından onaylanmış üretim yöntemlerini kullanmaları gerekecekti. Başvuruda ayrıca dönerde hindi etinin kullanılamayacağına dair kısıtlamalar da yer alıyordu. Ancak Almanya, ülke mevzuatında dönerin hangi etlerle yapılabileceğine dair farklı düzenlemeler bulunduğu gerekçesiyle bu duruma karşı çıkmıştı.

Sonuç ve Değerlendirme

UDOFED’in başvurusunu geri çekmesiyle, AB’deki döner tartışması şimdilik sona ermiş oldu. Ancak, dönerin Avrupa’daki kültürel ve ekonomik önemi düşünüldüğünde, bu konunun gelecekte tekrar gündeme gelmesi olasıdır. Özellikle, farklı ülkelerdeki üretim yöntemleri ve standartları arasındaki farklılıklar, bu tartışmaların temelini oluşturmaya devam edecektir.